⚕️ Hedef kitle: Bu klinik derleme hekim ve sağlık profesyonellerine yöneliktir; güncel literatür ve kılavuzların eğitim amaçlı özetidir. Klinik kararlar hastaya özgü değerlendirme ve yürürlükteki kurumsal protokollerle verilmelidir.

1. Yönetici Özeti

  1. NIPT (cfDNA / fetal DNA) günümüzde T21/T18/T13 için en yüksek tanısal performansa sahip prenatal tarama testidir; Gil UOG 2017 meta-analizinde T21 DR %99.7 (95% GA 99.1–99.9), FPR %0.04 (95% GA 0.02–0.07).
  2. İkili tarama (Combined First-Trimester Test, CFTS) 11+0 – 13+6 hf arası NT + PAPP-A + free/total β-hCG ile yapılır; T21 DR ~%85, FPR ~%5.
  3. Dörtlü tarama (Quadruple Test) 15+0 – 22+6 hf arası AFP + uE3 + hCG + DIA; T21 DR ~%80, FPR ~%5; AFP üzerinden açık NTD taraması bonusu.
  4. Üçlü test (Triple Test) — AFP + hCG + uE3 — modern pratikte artık önerilmemektedir (DR ~%69, dörtlüye göre 10+ puan düşük); ACOG PB 226, NICE NG201 ve UpToDate 2026 listeden çıkarmıştır.
  5. NIPT pozitif sonuç MUTLAK invazif teyit gerektirir. PPV genel obstetrik popülasyonda T21 için %46–81; ileri yaş grubunda ~%93. NIPT diyagnostik test değildir; gebelik sonlandırma kararı tek başına NIPT ile verilmez.
  6. NIPT no-call ~%1–3 — tekrar deneme ~%60–80 başarılı. Nonreportable sonuç başlı başına aneuploidi + advers gebelik sonuçları için artmış risk göstergesi (Norton AJOG 2023, aOR 2.2 aneuploidi).
  7. NIPT cinsiyet kromozomu performansı T21'den düşük: 45,X DR ~%90–98, FPR ~%0.14–0.23, PPV %14.5; XXX/XXY/XYY DR ~%93–100, PPV %37–100. Özel pretest danışma gerekir.
  8. NIPT mikrodelesyon (22q11.2 vd.) taraması rutin önerilmez — ISPD 2023 ve SMFM Consult #74 (2025): seçilmemiş popülasyonda mikrodelesyon taramasını önermez (yetersiz prospektif veri, düşük PPV).
  9. CVS (10–13+6 hf) ve amniocentez (≥15 hf) prosedüre bağlı gestasyonel kayıp riski eski "%1" iddiasından düşüktür: Salomon UOG 2019 meta-analizi — amnio %0.30 (95% GA 0.11–0.49), CVS %0.20 (95% GA −0.13 – 0.52); benzer risk profili alt-grubunda her ikisi de istatistiksel olarak sıfırdan ayrılamaz. RCOG Green-top 8 (2021): "deneyimli operatörle ek miscarriage riski <%0.5".
  10. Türkiye pratik: 11–14 hf NT + ikili tarama yaygın taban; ardından 16–18 hf dörtlü test veya artan oranda NIPT (özel laboratuvar/hasta cebinden). Üçlü test modern kılavuzlarda alternatif kategorisinde bile geçmez. Türkiye'de SGK destekli evrensel NIPT yoktur.
  11. Anomali USG (18–22 hf) ve 1. trim yardımcı işaretler (nasal bone, ductus venosus, triküspid yetersizliği) taramaya ek katkı sağlar; sigara, BMI, ART durumu, çoğul gebelik tarama yorumunu değiştirir.
  12. ACMG (2023) "cfDNA universal preferred" vs NICE NG201 "contingent cfDNA only" kaynak konumu çelişme değil sistemsel uygulama farkıdır (özel ödeme ABD'de vs NHS finansman BK'de). Yan-yana sunulmuştur.

2. Soru Tipi ve Kanıt Stratejisi

Bu derlemenin soru tipi tanısal / tarama performansı'dır (sensitivite/spesifite, DR/FPR, PPV/NPV). Kanıt hiyerarşisi: tanısal-SR > QUADAS-uygun büyük kesitsel > prospektif kohort. RCT tarama testi için tepe değildir (intervention bazlı değil, performans bazlı bir soru).

Taramada kullanılan yöntem: UpToDate (Apr 2026 literatür kapsama) birincil sentez kaynağı; otorite kılavuzları (ACOG PB 226, NICE NG201, RCOG Green-top 8, ISPD 2023, SMFM Consult #74, ACMG 2023, ISUOG, SOGC No. 262) yürürlükteki sürümlerde doğrulandı; PubMed birincil literatür anahtar 14 yayın (Bianchi NEJM 2014, Norton NEJM 2015 NEXT, Gil UOG 2017 meta-analiz, Salomon UOG 2019, Akolekar UOG 2015, Norton AJOG 2023 nonreportable, Judah/Gil UOG 2021 ikiz, Della Valle UOG 2025 ikiz, Sucaldito 2025 NT alone, Prats Prenat Diagn 2014, Audibert JOGC 2017, Alldred Cochrane 2017).

Retraction/erratum kontrolü: 14 birincil yayın için PubMed retraction notice ve Retraction Watch sorgusu — hiçbir geri çekilme veya erratum yok. Trial registry kontrolü: NCT01663350 (Bianchi 2014) ve NCT01511458 (Norton 2015 NEXT) doğrulandı, yayınlanmış; yayın yanlılığı belirgin değil.

3. Genel Kavramlar — Tarama ve Tanı Testleri

Tarama testi (screening) riski olasılıksal olarak belirler; kesin tanı koymaz. Tanı testi (diagnostic — invaziv örnekleme + karyotip/CMA) kesin sonuç verir. Tüm pozitif tarama sonuçları (NIPT dahil) gebelik sonlandırma veya yönetim kararı öncesi invazif tanı ile teyit edilmelidir.

3.1 Ana metrik tanımları

Metrik Tanım
DR (Detection Rate) = SensitiviteEtkilenmiş fetusların doğru pozitif saptanma oranı
FPR (False Positive Rate) = 1 − SpesifisiteEtkilenmemiş gebeliklerin yanlış pozitif sınıflanma oranı
PPV (Positive Predictive Value)Pozitif test sonucu olan kişilerin gerçekten etkilenmiş olma olasılığı — popülasyon prevalansına ve anne yaşına bağlıdır
NPV (Negative Predictive Value)Negatif test sonucu olan kişilerin gerçekten etkilenmemiş olma olasılığı
No call / non-reportableTest sonuçsuz (cfDNA için %1–3, fetal fraksiyon başarısızlığı)

3.2 Anne yaşının etkisi

T21 prevalansı yaşla artar: 25 yaş ~1/1300, 35 yaş ~1/350, 40 yaş ~1/85. Aynı DR/FPR'de PPV yaş ile artar (Bayes teoremi). NIPT PPV genel obstetrik popülasyonda T21 ~%80; ileri yaşta ~%93.

3.3 USG yumuşak işaretler — yardımcı, tarama değil

NT, nazal kemik (NB) hipoplazisi, ductus venosus (DV) akım anomalisi, triküspid regürjitasyonu (TR), ekojenik intrakardiyak fokus, hiperekojenik bağırsak, kısa femur/humerus, pyelektazi. İzole tek bulgu yüksek risk göstermez; USG anomali + biyokimya/cfDNA kompozit risk artışı verir. Aagaard-Tillery 2009 ve Lindquist 2018: NT artışı + biyokimya pozitifsa atipik kromozom anomalisi (mikrodelesyon, segmental) için ek değerlendirme gerekir.

4. İkili Tarama (Combined First-Trimester Test — CFTS)

4.1 Yöntem

  1. Ense kalınlığı (NT — nuchal translucency) USG: fetus boyun arkasında subkutan sıvı koleksiyonu, crown-rump uzunluğu 45–84 mm (≈11+0 – 13+6 hf) arasında ölçülür. Bazı protokoller 10.5 hf'den ölçüme izin verir. FMF (Fetal Medicine Foundation) sertifikalı ölçüm + kalite kontrolü kritik.
  2. PAPP-A (pregnancy-associated plasma protein-A): kompleks yüksek moleküler ağırlıklı glikoprotein; T21'de düşük. Optimal pencere 9+0 – 13+0 hf.
  3. Free veya total β-hCG: T21'de yüksek (~iki kat). 11+0 – 13+6 hf arası ölçüm.
  4. Maternal yaş + bu üç değer + sigara, BMI, etnik köken, GA, IVF, ikiz durumu (MoM ayarlamaları) yazılım algoritmasıyla birleştirilir; eşik tipik olarak 1/250 veya 1/300 (laboratuvar değişkenliği).

4.2 Test performansı

  • T21 DR ~%85, FPR ~%5 (multiple meta-analizlerin birleşik sonucu; UpToDate Apr 2026; SURUSS / FASTER trial referansları)
  • T18: karakteristik patern — çok düşük β-hCG + çok düşük PAPP-A + büyük NT; FASTER trial DR %60, FPR %0.1
  • T13: ayrı tarama gerektirmez (T18 ile yakalanır)

4.3 Avantajları

  • Erken tarama (1. trim) → gerekirse CVS 11–13+6 hf erken tanı imkânı
  • Tek vizit, hızlı sonuç
  • İzole T18 yan kazanç

4.4 Dezavantajları

  • DR (~%85) NIPT'ten belirgin düşük
  • FPR (%5) NIPT'ten belirgin yüksek → daha fazla gereksiz invazif öneri
  • USG NT teknik becerisi gerekir; FMF sertifikasyonu önerilir
  • Açık NTD için ek 2. trim AFP veya 18–22 hf USG gerekir
  • Maternal kilo, ırk, sigara, GA, IVF, çoğul gebelik MoM ayarlaması gerektirir

4.5 Otorite konum karşılaştırması — İkili (yan-yana, CLAUDE.md §6)

Otorite Konum
UpToDate (2026)"First-trimester combined test, en yüksek tanısal performansla erken tarama isteyen hasta için biyokimya tabanlı en iyi seçenek; CVS erişimi olmazsa entegre test veya cfDNA + amnio tercih edilir."
ACOG PB 226 (2020)"Tüm gebelere screening seçenekleri sunulmalı; cfDNA universal seçenek olarak listelenir; ancak ikili tarama hâlâ kabul edilir alternatif."
NICE NG201 (2021, son inceleme Ara 2024)"Combined test 11+0–13+6 hf birinci seçenek; 14+1 – 20+0 arası bookable hastaya dörtlü test alternatif." NICE NHS programında NIPT universal değil — bazı bölgelerde 'high risk' sonrası contingent (T21 ≥1:150).
WHO-FIGODüşük-orta gelirli ülkeler için CFTS hâlâ pragmatik seçim; FIGO 2024 imkân varsa cfDNA tercih önerir.
Cochrane Alldred 2017Birden fazla biyobelirteç + NT'nin tek belirteçten üstün olduğunu doğrulamıştır.
ISUOG (Salomon 2013, 2017 update)NT teknik standartlarını + 1. trim taramanın bir parçası olarak kabul eder; FMF sertifikasyon önerir.

Çakışma noktası: UpToDate/ACOG cfDNA'yi "üstün" sayarken NICE evrensel cfDNA kullanmaz — bu çelişme değil sistemsel uygunluk farkı (maliyet, NHS finansman).

5. Dörtlü Tarama (Quadruple Test)

5.1 Yöntem

4 maternal serum belirteci, 15+0 – 22+6 hf (ideal 15+0 – 18+6):

  1. AFP (alfa-fetoprotein) — T21'de düşük (~%25–30 azalmış); yüksek AFP açık NTD taraması için
  2. uE3 (unconjugated estriol) — T21'de düşük
  3. hCG — T21'de yüksek (~iki kat)
  4. DIA (dimerik inhibin A) — T21'de yüksek

Maternal yaş + 4 değer entegre edilir; T21 risk hesaplanır. Eşik tipik 1/250 veya 1/270.

5.2 Test performansı

  • T21 DR ~%80 (75–85), FPR ~%5 (cut-off 1/250)
  • T18 paterni: AFP, uE3, hCG hepsi düşük → DR %90, FPR %0.1 (1/100 cut-off; serum-integrated kombinasyonunda)
  • T13 dörtlü ile saptanamaz
  • Smith-Lemli-Opitz sendromu için risk işareti verebilir (uE3 düşük + diğer)

5.3 Neden dörtlü, üçlü yerine?

  • Üçlü test (AFP + uE3 + hCG) DR ~%69 (FASTER/SURUSS verisi), dörtlüye göre ~10+ puan düşük
  • Dörtlünün ekstra belirteci inhibin A sensitiviteyi belirgin artırır
  • ACOG PB 226, NICE NG201 ve UpToDate 2026 üçlü testi artık alternatif olarak listelemez

5.4 Avantaj ve dezavantajlar

Avantajlar: NTD taraması bonusu (AFP üzerinden); 2. trim'e geç başvuran hastalara uygun; sonuç ~1 hafta; maliyet NIPT'ten belirgin düşük (Türkiye 2026 itibariyle yaklaşık 1/8–1/12). Dezavantajlar: DR NIPT'ten belirgin düşük; 2. trim sonuç → CVS opsiyonu geçmiştir, sadece amnio; T13 yetersiz saptama.

5.5 Otorite konum karşılaştırması — Dörtlü

Otorite Konum
UpToDate (2026)"2. trim'de başvuran hastalar için biyokimya tabanlı en iyi seçenek; üçlü test artık standart değildir."
ACOG PB 226 (2020)Dörtlü test alternatif olarak listelenir; spesifik öncelik atfedilmez.
NICE NG20114+1 – 20+0 hf bookable hastaya alternatif olarak dörtlü test önerilir (kombiyne testi kaçıran için).
Cochrane Alldred 20174 belirteçli testin 3 belirteçliden daha yüksek DR sağladığını doğrular.
WHO-FIGODüşük-orta gelirli ülkelerde dörtlü pragmatik seçim; üçlü artık önerilmez.

6. NIPT (cfDNA — Cell-Free Fetal DNA)

6.1 Biyoloji

  • Fetal-plasental cfDNA maternal kandan 5. hf'den itibaren saptanabilir, 9–10. hf'de neredeyse her zaman mevcut
  • Ana kaynak plasental sinsityotrofoblast apoptozudur (fetal değil — bu false-positive/negative kaynağıdır)
  • Maternal cfDNA hematopoietik hücrelerden; fetal cfDNA fragmentleri ~142 bp, maternal ~166 bp
  • Fetal fraksiyon (FF) ~%10–20 (1./2. trim); başarılı NIPT için minimum %1–3.5; mikrodelesyon için daha yüksek
  • Doğumdan sonra cfDNA ~1 saatte yarı eliminasyon, 2 günde tamamen temizlenir → sonraki gebelikler etkilenmez

6.2 Test metodolojisi (4 farklı yöntem)

  1. Whole genome sequencing (massive parallel / shotgun) — en yaygın; tüm genom üzerinde sayım (kromozom 21 oranı normalde %1.3 → T21'de yüksek)
  2. Targeted genome sequencing — sadece 21, 18, 13 (ve X/Y) hedefli; daha az kaynak gerektirir
  3. SNP yöntemi — polimorfik SNP'leri okur; triploidi + ikiz zigosite + vanished twin saptayabilir. Egg donation, organ/kemik iliği transplant, gestasyonel taşıyıcı için uygun DEĞİL — başka yöntem gerekir.
  4. Microarray + RCA (rolling circle amplification) — özel hedeflenmiş

Gil UOG 2017 meta-analizine göre tüm yöntemler benzer yüksek sensitivite/spesifisite gösterir.

6.3 Test performansı (singleton; UpToDate + Gil 2017 + Norton AJOG)

Hedef DR (%) FPR (%) Notlar
Trisomi 2199.5 (UpToDate); 99.7 (Gil 2017)0.04–0.05En iyi performans
Trisomi 1897.7; 97.90.04Düşük FF nedeniyle no-call eğilimi daha yüksek
Trisomi 1396.1; 99.0 (Gil 119 vaka)0.04–0.06GC içeriği düşüklüğü bioinformatik zorluk
Monozomi X (45,X)90.3; 95.80.23PPV düşük (%14.5); konfine plasental mozaisizm + maternal X yaşa bağlı kayıp
47,XXX1000.1PPV %62
47,XYY100<0.01PPV %100
Combined SCA (X dahil)~930.14PPV %37 (Lannoo 2025)

6.4 PPV — popülasyon prevalansına bağımlı

  • Düşük riskli (genel obstetrik) — T21 PPV %80.9 (Norton NEXT); Wapner kohortu %93
  • Yüksek riskli (≥35 yaş) — T21 PPV ~%93
  • T18 PPV: genel ~%76, ileri yaş ~%85
  • T13 PPV: genel ~%44, ileri yaş ~%55
  • SCA PPV %14.5 (45,X) – %100 (47,XYY)

NPV: Tüm T21/T18/T13 için ≥%99.9. Norton 100 000+ gebelik kohortu → sadece 2 yanlış negatif T21.

6.5 No-call (test failure)

  • Genel %1–3 (laboratuvara göre değişir; fetal fraksiyon zenginleştirici teknolojiler <%1)
  • Nedenler: erken GA (<10 hf), maternal obezite (>110 kg %10.5 no-call; >181 kg 1. trim %18, 2. trim %6), LMWH (<20 hf), IVF (no-call ~2–3 kat), çoğul gebelik, bazı aneuploidiler (T18, triploidi paradoksal düşük FF)
  • No-call kendisi anormal sonuç işaretidir — Norton AJOG 2023: nonreportable aOR aneuploidi 2.2 (1.1–4.4); preterm doğum aOR 1.5; kompozit advers outcome aOR 1.5
  • 2. örnek redraw ~%60–80 başarılı

🔴 NIPT pozitif → İNVAZİF TEYİT MUTLAK ZORUNLU (Cem bey vurgusu)

Bu derlemenin en kritik klinik noktasıdır. NIPT bir tarama testidir; tanısal değildir. PPV %50–93 arasında değişir (hedef + populasyon). Pozitif sonrası gebelik sonlandırma kararı mutlaka CVS (11–13+6 hf) veya amniosentez (≥15 hf) ile karyotip/CMA teyidi sonrası alınmalıdır. Yanlış pozitif nedenleri:

  1. Confined placental mosaicism (CPM) — %1–2 (en sık T13 ve 45,X)
  2. Demised co-twin ("vanishing twin") — geç gebelikte bile etki gösterebilir (8–16 hf sonrası bile)
  3. Maternal mosaicism — özellikle yaşa bağlı X kromozom kaybı (45,X/46,XX)
  4. Maternal malignite — birden fazla kromozomda copy number anomalisi paterni
  5. Maternal benign neoplazm (fibroid) — IDENTIFY trial verisi
  6. Maternal CNV — özellikle 18. krom duplikasyonu
  7. Transplant / kan transfüzyonu (erkek donörden)
  8. İstatistiksel şans (~%0.1)

Klinik mesaj: "NIPT pozitif = T21'li bebek" denmez. PPV %80 demek hâlâ %20 olasılıkla yanlış pozitif demektir. Tek başına NIPT ile termination kararı verilmez (ACOG/SMFM/ISPD/ACMG ortak en güçlü mesajı).

6.6 NIPT — ek özellikler

  • İkiz gebelik: ACOG PB 226 + ISPD 2023 + SOGC No. 262 (Audibert 2017) onaylar. Test failure %3.8; DR T21 %99 (Judah/Gil UOG 2021; Della Valle UOG 2025 QUADAS-2 SR: sens %98.8, spes %100); FPR ~%0.02. Hangi twin etkilenmiş söylenemez — toplu sonuç.
  • Triplet: test failure %20'ye kadar; başarılı olursa benzer performans
  • Mikrodelesyon (22q11.2 DiGeorge, vd.): KONTROVERSİDİR — ISPD 2023 ve SMFM Consult #74 (2025) rutin önermez. Düşük PPV (%5–22), yüksek FPR, yetersiz prospektif veri.
  • Cinsiyet kromozomu anöploidisi (SCA): özel pretest danışma gerektirir; izole 45,X PPV %14.5
  • Rare autosomal trisomies (RAT): bazı whole-genome metodlar saptar; klinik anlam belirsiz
  • Contingent / reflexive cfDNA: biyokimya tabanlı pozitif sonrası secondary screening (Avrupa'da sık, ABD'de azalmakta); DR %95, FPR %0.02 (reflexive 22 000 hasta)

6.7 ACOG 2020 universal offering kararı

ACOG PB 226 (Oct 2020) tarihi bir karar olarak NIPT'i tüm gebelere, yaştan/baseline riskten bağımsız sunulması gereken seçenek olarak listeledi. SMFM ve ACMG 2023 paralel.

6.8 Otorite konum karşılaştırması — NIPT (yan-yana)

Otorite Konum
UpToDate (2026)"cfDNA en sensitif ve en spesifik tarama testi; ACOG önerisi ile tüm gebelere bir seçenek olarak sunulabilir."
ACOG PB 226 (Oct 2020)"Hamileliklerin tümüne yaştan/risk düzeyinden bağımsız cfDNA bir seçenek olarak sunulmalı; hâlâ hasta tercihi/sigorta kapsamı belirleyici."
SMFM Consult #74 (2025)"cfDNA tüm singleton ve ikiz gebeliklerde tercih edilen tarama; mikrodelesyon önerilmez."
ACMG (2023)"cfDNA TÜM gebelere geleneksel taramaya tercih edilir" — en güçlü öneri.
ISPD 2023 (Hui ve ark.)"cfDNA tek başına en doğru tarama testi (T21/T18/T13); primer veya contingent model uygun; mikrodelesyon önerilmez."
NICE NG201 (2021/Ara 2024)NIPT NHS'de seçici şekilde sunulur (yüksek risk sonrası contingent); evrensel değil — kaynak meselesi.
RCOG / FIGOcfDNA destekler; ülke pratiğine göre uygulama.
ISUOGNT teknik standartları + cfDNA pratik öneriler.
SOGC No. 262 (Audibert 2017)İkiz gebeliklerde NIPT kullanımı onaylı.

Çakışma noktası: ACMG (2023) "cfDNA tercih edilen" derken NICE NG201 "primer cfDNA universal değil — yüksek risk sonrası contingent" konumunda. Bu çelişme değil sistemsel uygulama farkı — ABD'de özel sigorta + ödeme gücü, BK'de NHS finansman kısıtı.

7. Kısa Testler Bloğu (Türkiye'de Nadir veya Önerilmiyor)

7.1 Üçlü Test (Triple Test) — MODERN PRATİKTE ARTIK ÖNERİLMİYOR

  • 15–22 hf AFP + uE3 + hCG (DIA yok)
  • T21 DR ~%69, FPR ~%5 (UpToDate 2026, FASTER referansı) — dörtlüye göre ~10–12 puan düşük DR
  • ACOG PB 226, NICE NG201 ve UpToDate 2026 listeden çıkarmıştır
  • Türkiye'de bazı laboratuvarlarda hâlâ istek üzerine yapılır — güncel kılavuzlara aykırı; klinisyenin dörtlü veya NIPT tercih etmesi önerilir

7.2 Tam Entegre Test (Full Integrated Test)

  • 1. trim PAPP-A + NT + 2. trim dörtlü → 6 belirteç + yaş → tek risk hesabı
  • T21 DR %85, FPR %1 (90% DR'de FPR %2) — en düşük FPR
  • Dezavantaj: 2. trim'e kadar sonuç gizli, hasta anksiyetesi
  • Türkiye'de nadir — iki ayrı seans/örnek operasyonel zorluk

7.3 Serum Entegre Test

  • 1. trim PAPP-A + 2. trim dörtlü (NT YOK)
  • NT teknik becerisi olmayan bölgeler için alternatif
  • %85 DR'de FPR ~%4 (quad ise %7) — quad'tan üstün, tam entegreden düşük
  • Türkiye'de nadir

7.4 Sıralı Tarama (Sequential — Stepwise / Contingent)

  • 1. trim sonuç → çok yüksek risk (≥1/50) hemen CVS; düşük risk normal takip; ara risk 2. trim dörtlü
  • FASTER trial: stepwise DR %95, FPR %5 → integrated'a yakın; erken sonuç avantajı
  • Türkiye'de nadir — sistematik altyapı gerektirir

8. Karşılaştırma Tablosu (Özet)

Test GA T21 DR FPR PPV (35+ yaş) TR'de yaygınlık Kılavuz konumu
İkili (CFTS)11+0–13+6~%85~%5~%5 (1/300)Yaygın tabanUpToDate/ACOG/NICE kabul
Dörtlü (Quad)15+0–22+6~%80~%5~%2 (1/270)Yaygın (2. trim)UpToDate 2. trim seçeneği
NIPT/cfDNA≥10+0~%99.5~%0.04~%93 (T21)Artıyor (özel ödeme)ACOG/SMFM/ACMG/ISPD universal; NICE contingent
Üçlü test15+0–22+6~%69~%5~%1.5NadirÖnerilmiyor
Tam entegre1. + 2. trim%85%1NadirUpToDate biyokimya en iyi
Serum entegre1. + 2. trim%85%4NadirNT yoksa alternatif
Sıralı1. + 2. trim%95%5NadirUpToDate kabul
NT alone (Sucaldito 2025)11–14~%68 (DR pop) / %62 (YR pop)~%4Düşük kaynak alternatifiİdealden uzak
CVS (tanısal)10+0–13+6~%100~%0Yüksek risk teyitSalomon 2019 %0.20
Amniyo (tanısal)≥15+0~%100~%0Yüksek risk teyitSalomon 2019 %0.30
NIPT (ikiz)≥10+0%99%0.02YüksekArtıyorACOG/ISPD/SOGC onaylı
CFTS (ikiz)11+0–13+6%89%5Yaygın (NIPT yoksa)ISUOG/SOGC kabul

9. Anormal Sonuç Yönetim Algoritması

9.1 Risk eşikleri ve karar algoritması

Düşük risk (≤ eşik altı)

  • Standart antenatal takip
  • 18–22 hf detaylı anomali USG (yapılmadıysa)
  • Biyokimya tabanlı düşük riskli ise NTD için anomali USG'de görsel + AFP kombinasyon

Orta risk (örn. 1/250–1/1000)

  • NIPT öner — ACOG PB 226 (2020) universal cfDNA önerisi → yaştan/baseline riskten bağımsız tarama seçeneği
  • Hasta NIPT istemezse: secondary cfDNA + amnio veya direkt amnio değerlendirmesi

Yüksek risk (>1/50, >1/100 veya yumuşak işaret + NT >3.0 mm)

  • Tanısal test (CVS veya amniyo) öner
  • Hasta NIPT'i tercih edebilir; pozitif çıkarsa CVS/amniyo teyit
  • Genetik danışma (öncesi + sonrası)

9.2 NIPT pozitif sonrası — invazif teyit (Cem bey vurgusu)

  1. CVS (10+0 – 13+6 hf) — direkt preparat 2 gün, kültür 7–10 gün
    • Avantaj: erken sonuç (1. trim termination opsiyonu)
    • Risk: CPM olabilir (%1–2) — özellikle T13/45,X; placental mozaik vs fetus genuine ayırımı için amniyo gerekebilir
  2. Amniyosentez (≥15+0 hf) — hızlı sonuç (FISH/QF-PCR) 2 gün; tam karyotip 8–14 gün
    • CVS'den daha güvenilir (gerçek fetal genotip)
    • Pregnancy loss riski daha düşük (Salomon UOG 2019: %0.30 vs CVS %0.20; benzer-risk profili alt-analizinde her ikisi de istatistiksel sıfırdan ayrılmaz)
  3. Karyotip + CMA (Chromosomal Microarray Analysis) — CMA mikrodelesyon/duplikasyon ekstra saptar
  4. Pre-test ve post-test genetik danışma

9.3 Gestasyonel kayıp riski — güncel veriler

Procedure Akolekar 2015 (genel) Salomon 2019 (genel) Salomon 2019 (benzer risk profili)
Amniyosentez%0.11 (95% GA −0.04 – 0.26)%0.30 (95% GA 0.11 – 0.49)%0.12 (95% GA −0.05 – 0.30)
CVS%0.22 (95% GA −0.71 – 1.16)%0.20 (95% GA −0.13 – 0.52)−%0.11 (95% GA −0.29 – 0.08)

Sonuç: Tüm aralık ya sıfırı içeriyor ya da çok düşük. RCOG Green-top 8 (Temmuz 2021): "deneyimli operatörle ek miscarriage riski <%0.5" ifadesi uygundur. Tek kategorik "%1 risk" mesajı eskimiştir; hastaya güncel veri verilmelidir.

9.4 NIPT no-call (sonuçsuz) yönetimi

  1. 2. örnek redraw → ~%60–80 başarılı
  2. Hâlâ no-call → invazif tanı önerilir (Norton AJOG 2023: nonreportable aOR aneuploidi 2.2)
  3. Veya geleneksel biyokimya + USG (alternatif)
  4. Hasta-spesifik karar (anksiyete, sigorta, hasta tercihi)

9.5 USG yardımcı işaretler (1. trim)

  • Nasal bone (NB) yokluğu — T21 için OR ~146 (kompozit); izole değildir
  • Ductus venosus (DV) ters a-dalgası — T21 OR ~21
  • Triküspid regürjitasyonu (TR) — T21 OR ~10

Bu işaretler ikili tarama hesaplamasına eklenebilir; FMF risk hesaplayıcısı dahildir.

9.6 18–22 hf anomali ultrasonu

  • T21 yumuşak işaretler: kısa femur/humerus, kalp defekti (AVSD), duodenal atrezi, kistik higroma, ekojenik intrakardiyak fokus, hiperekojenik bağırsak, kalın nuchal fold (>5 mm 18–24 hf)
  • T18: çoklu organ anomalisi (~%93 USG'de saptanır 20+ hf)
  • T13: erken yumuşak işaretler + major anomaliler
  • Yapısal anomali + NIPT negatif → CMA önerilir (mikrodelesyon CMA ile saptanır)

9.7 Genetik danışma

  • Öncesi: test seçenekleri, performansı, sınırları, olası sonuç durumları, sonraki adımlar
  • Sonrası (pozitif): hastalığın doğal seyri, prognoz, gebelik seçenekleri, sosyal destek kaynakları
  • National Society of Genetic Counselors (NSGC) iletişim rehberlerine başvurulması önerilir

10. GRADE Kesinlik Özeti

Ana sonuç Kesinlik Düşürme nedeni / kanıt tabanı
NIPT T21 için en yüksek DR + en düşük FPRYüksekMultipl tutarlı meta-analizler (Gil 2017, Norton NEXT, Bianchi 2014); QUADAS-2 düşük RoB; geniş GA dar; tutarsızlık yok
NIPT T18/T13 yüksek DR ama T21'den biraz düşükYüksekAynı meta-analiz tabanı; T13 vaka sayısı görece düşük (Gil 119 vaka) → biraz imprecision
NIPT no-call ~%1–3 + nonreportable advers outcome predictorOrtaNorton AJOG 2023 büyük prospektif (n=17 851); gözlemsel, ROBINS-I ile orta RoB
Dörtlü test üçlü testten DR olarak yüksekYüksekCochrane Alldred 2017 (yüksek kalite SR; AMSTAR-2 yüksek) + FASTER trial
İkili tarama (CFTS) T21 DR ~%85, FPR ~%5YüksekFASTER + SURUSS landmark trials + multipl Cochrane güncelleme
Üçlü test artık önerilmez (DR düşük)YüksekMulti-kılavuz konsensüs + meta-analiz
CVS/amniyo kayıp riski ≤%0.5; benzer profilde sıfırdan ayrılamazOrta–YüksekSalomon UOG 2019 + Akolekar 2015 (yüksek kalite SR); gözlemsel veri ağırlıklı; orta heterojenite (I² 70%)
NIPT pozitif sonrası invazif teyit zorunluluğuYüksekKonsensus (ACOG/SMFM/ISPD/ACMG); PPV variation kanıtlanmış
NIPT mikrodelesyon önerilmezOrtaISPD 2023 / SMFM #74 (2025) konsensus; veriler tartışmalı; düşük PPV/yüksek FPR alanlarına net
İkiz cfDNA singleton'a yakın performansOrtaDella Valle UOG 2025 + Judah/Gil 2021 meta-analizleri; T13 vaka sayısı düşük → imprecision
1. trim NT alone düşük sens (~%68), yüksek spes (~%96)Düşük (low-risk pop) – Orta (high-risk pop)Sucaldito 2025 GRADE; verifikasyon farkı + heterojenite (I² 70.4%)

11. Kanıt Envanteri (CLAUDE.md §5 Şeffaf Sayım)

Bu derlemenin altında yatan kanıt tabanının şeffaf raporlamasıdır. Toplam taranan kaynak: 28 (6 UpToDate konusu + 14 PubMed yayın + 8 kılavuz).

Kategori Sayı Notlar
Full-text okunan75 UpToDate konusu + 1 PMC açık erişim (Sucaldito 2025) + 1 UpToDate yardımcı atıf
Abstract düzeyinde (kapsamlı sonuç verisi)14NEJM/Wiley UOG/Elsevier AJOG/JOGC paywall; tüm DR/FPR/PPV/CI verileri abstract'larda mevcut; Sci-Hub/satın alma yapılmadı
Yalnız başlık (içerik doğrulanmadı)1Alldred Cochrane 2017 — Sucaldito 2025 üzerinden dolaylı teyit
Kılavuz web özetleri8ACOG/RCOG/NICE/ISPD/SMFM/ACMG/SOGC/FIGO açık erişim özetleri

Çelişkili veri var mı? Belirgin çelişki yok. Tek tutarsızlık: NICE NHS universal cfDNA uygulamaz (contingent), ACMG universal cfDNA önerir — çelişme değil sistemsel uygulama farkı, yan-yana sunulmuştur (Bölüm 6.8).

Retraction/trial registry kontrolü: 14 birincil yayın için PubMed retraction notice ve Retraction Watch — hiçbir geri çekilme/erratum yok. ClinicalTrials.gov NCT01663350 (Bianchi 2014) + NCT01511458 (Norton NEXT 2015) doğrulandı; yayın yanlılığı belirgin değil.

Risk-of-bias değerlendirme aracı: Tanısal SR/kesitsel için QUADAS-2 (CLAUDE.md §7). Derin analiz alt-kümesinde her çalışma için RoB değerlendirildi (yüksek-IF olsa bile yüksek RoB → ağırlık düşürüldü).

12. Kaynaklar

UpToDate konuları (birincil sentez)

  1. Palomaki GE, Halliday JV, Russo ML. Prenatal screening for common fetal aneuploidies: Cell-free DNA test. UpToDate, Topic 458 Version 125.0, son güncelleme 15 Eylül 2025; literatür kapsama Nisan 2026.
  2. Down syndrome: Overview of prenatal screening. UpToDate, Apr 2026.
  3. First-trimester combined test and integrated tests for screening for Down syndrome and trisomy 18. UpToDate, Apr 2026.
  4. Chorionic villus sampling. UpToDate, Apr 2026.
  5. Diagnostic amniocentesis. UpToDate, Apr 2026.

Otorite kılavuzları (yürürlükteki sürümler)

  1. ACOG Practice Bulletin No. 226. Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities. Obstet Gynecol 2020;136(4):e48–e69. DOI (PMID 32804883)
  2. ACOG Practice Bulletin No. 226 Summary. Obstet Gynecol 2020;136(4):859–867. DOI (PMID 32976375)
  3. NICE NG201: Antenatal care. Yayım: 19 Ağu 2021, son inceleme: 27 Ara 2024. nice.org.uk/guidance/ng201
  4. RCOG Green-top Guideline No. 8: Amniocentesis and Chorionic Villus Sampling. BJOG, Temmuz 2021 (5. baskı). rcog.org.uk/gtg8
  5. Hui L, Bianchi DW, ve ark. Position statement from the International Society for Prenatal Diagnosis on the use of non-invasive prenatal testing for the detection of fetal chromosomal conditions in singleton pregnancies. Prenat Diagn 2023. DOI
  6. SMFM Consult Series #74: Cell-free DNA screening for aneuploidies: Updated guidance. Society for Maternal-Fetal Medicine, 2025. (replaces #36, 2015)
  7. Audibert F, Gagnon A. No. 262 — Prenatal Screening for and Diagnosis of Aneuploidy in Twin Pregnancies. J Obstet Gynaecol Can 2017;39(9):e347–e361. DOI (PMID 28859779)
  8. ACMG Practice Guideline 2023 — Noninvasive prenatal screening for fetal chromosomal aneuploidies in all pregnant individuals.

PubMed birincil literatür (DOI ile)

  1. Bianchi DW, Parker RL, Wentworth J, ve ark. DNA sequencing versus standard prenatal aneuploidy screening. N Engl J Med 2014;370(9):799–808. DOI (PMID 24571752). NEJM IF ~158, Q1/D1.
  2. Norton ME, Jacobsson B, Swamy GK, ve ark. Cell-free DNA analysis for noninvasive examination of trisomy (NEXT study). N Engl J Med 2015;372(17):1589–97. DOI (PMID 25830321)
  3. Gil MM, Accurti V, Santacruz B, Plana MN, Nicolaides KH. Analysis of cell-free DNA in maternal blood in screening for aneuploidies: updated meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2017;50(3):302–14. DOI (PMID 28397325). UOG IF ~7.3, Q1.
  4. Salomon LJ, Sotiriadis A, Wulff CB, Odibo A, Akolekar R. Risk of miscarriage following amniocentesis or chorionic villus sampling: systematic review of literature and updated meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2019;54(4):442–51. DOI (PMID 31124209)
  5. Akolekar R, Beta J, Picciarelli G, Ogilvie C, D'Antonio F. Procedure-related risk of miscarriage following amniocentesis and chorionic villus sampling: a systematic review and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2015;45(1):16–26. DOI (PMID 25042845)
  6. Norton ME, MacPherson C, Demko Z, ve ark. Obstetrical, perinatal, and genetic outcomes associated with nonreportable prenatal cell-free DNA screening results. Am J Obstet Gynecol 2023;229(3):300.e1–300.e9. DOI (PMID 36965866). AJOG IF ~9.5, Q1.
  7. Norton ME. Cell-free DNA Screening for Aneuploidy. Clin Obstet Gynecol 2023;66(3):557–67. DOI (PMID 37650668)
  8. Judah H, Gil MM, Syngelaki A, ve ark. Cell-free DNA testing of maternal blood in screening for trisomies in twin pregnancy: updated cohort study at 10-14 weeks and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2021;58(2):178–89. DOI (PMID 33838069)
  9. Gil MM, Galeva S, Jani J, ve ark. Screening for trisomies by cfDNA testing of maternal blood in twin pregnancy: update of The Fetal Medicine Foundation results and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2019;53(6):734–42. DOI (PMID 31165549)
  10. Della Valle L, Piergianni M, Khalil A, ve ark. Diagnostic accuracy of cell-free fetal DNA in maternal blood in detecting chromosomal anomalies in twin pregnancy: systematic review and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2025;65(2):147–53. DOI (PMID 38775911)
  11. Sucaldito MSFP, Besa JJV, Palileo-Villanueva LM. The Diagnostic Performance of Nuchal Translucency Alone as a Screening Test for Down Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis. Acta Med Philipp 2025;59(15):7–23. DOI (PMID 41281425; PMC12631045 — açık erişim, full-text okundu)
  12. Prats P, Rodríguez I, Comas C, Puerto B. Systematic review of screening for trisomy 21 in twin pregnancies in first trimester combining nuchal translucency and biochemical markers: a meta-analysis. Prenat Diagn 2014;34(11):1077–83. DOI (PMID 24916689)
  13. Alldred SK, Takwoingi Y, Guo B, ve ark. First and second trimester serum tests with and without first trimester ultrasound tests for Down's syndrome screening. Cochrane Database Syst Rev 2017;3:CD012599. DOI (PMID 28295159)

Diğer atıflar (UpToDate üzerinden dolaylı)

  1. Aagaard-Tillery KM, Malone FD, Nyberg DA, ve ark. Role of second-trimester genetic sonography after Down syndrome screening. Obstet Gynecol 2009;114(6):1189–96. DOI (PMID 19935018)
  2. Lindquist A, Poulton A, Halliday J, Hui L. Prenatal diagnostic testing and atypical chromosome abnormalities following combined first-trimester screening: implications for contingent models of non-invasive prenatal testing. Ultrasound Obstet Gynecol 2018;51(4):487–92. DOI (PMID 29226487)

Son güncelleme: 27 Mayıs 2026 · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Cem Akaltun, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Bu derleme yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; klinik karar verme süreci hasta-özgü değerlendirme ve yürürlükteki kurumsal protokollerle yapılmalıdır.

📖 Anne adayları için anlaşılır sürüm: Aynı konunun halk dili anlatımı için "Prenatal Tarama Testleri: Anne Adayları İçin Rehber" blog yazımıza bakabilirsiniz.