⚕️ Hedef kitle: Bu klinik derleme hekim ve sağlık profesyonellerine yöneliktir; güncel literatür ve kılavuzların eğitim amaçlı özetidir. Klinik kararlar hastaya özgü değerlendirme ve yürürlükteki kurumsal protokollerle verilmelidir.
1. Yönetici Özeti
- NIPT (cfDNA / fetal DNA) günümüzde T21/T18/T13 için en yüksek tanısal performansa sahip prenatal tarama testidir; Gil UOG 2017 meta-analizinde T21 DR %99.7 (95% GA 99.1–99.9), FPR %0.04 (95% GA 0.02–0.07).
- İkili tarama (Combined First-Trimester Test, CFTS) 11+0 – 13+6 hf arası NT + PAPP-A + free/total β-hCG ile yapılır; T21 DR ~%85, FPR ~%5.
- Dörtlü tarama (Quadruple Test) 15+0 – 22+6 hf arası AFP + uE3 + hCG + DIA; T21 DR ~%80, FPR ~%5; AFP üzerinden açık NTD taraması bonusu.
- Üçlü test (Triple Test) — AFP + hCG + uE3 — modern pratikte artık önerilmemektedir (DR ~%69, dörtlüye göre 10+ puan düşük); ACOG PB 226, NICE NG201 ve UpToDate 2026 listeden çıkarmıştır.
- NIPT pozitif sonuç MUTLAK invazif teyit gerektirir. PPV genel obstetrik popülasyonda T21 için %46–81; ileri yaş grubunda ~%93. NIPT diyagnostik test değildir; gebelik sonlandırma kararı tek başına NIPT ile verilmez.
- NIPT no-call ~%1–3 — tekrar deneme ~%60–80 başarılı. Nonreportable sonuç başlı başına aneuploidi + advers gebelik sonuçları için artmış risk göstergesi (Norton AJOG 2023, aOR 2.2 aneuploidi).
- NIPT cinsiyet kromozomu performansı T21'den düşük: 45,X DR ~%90–98, FPR ~%0.14–0.23, PPV %14.5; XXX/XXY/XYY DR ~%93–100, PPV %37–100. Özel pretest danışma gerekir.
- NIPT mikrodelesyon (22q11.2 vd.) taraması rutin önerilmez — ISPD 2023 ve SMFM Consult #74 (2025): seçilmemiş popülasyonda mikrodelesyon taramasını önermez (yetersiz prospektif veri, düşük PPV).
- CVS (10–13+6 hf) ve amniocentez (≥15 hf) prosedüre bağlı gestasyonel kayıp riski eski "%1" iddiasından düşüktür: Salomon UOG 2019 meta-analizi — amnio %0.30 (95% GA 0.11–0.49), CVS %0.20 (95% GA −0.13 – 0.52); benzer risk profili alt-grubunda her ikisi de istatistiksel olarak sıfırdan ayrılamaz. RCOG Green-top 8 (2021): "deneyimli operatörle ek miscarriage riski <%0.5".
- Türkiye pratik: 11–14 hf NT + ikili tarama yaygın taban; ardından 16–18 hf dörtlü test veya artan oranda NIPT (özel laboratuvar/hasta cebinden). Üçlü test modern kılavuzlarda alternatif kategorisinde bile geçmez. Türkiye'de SGK destekli evrensel NIPT yoktur.
- Anomali USG (18–22 hf) ve 1. trim yardımcı işaretler (nasal bone, ductus venosus, triküspid yetersizliği) taramaya ek katkı sağlar; sigara, BMI, ART durumu, çoğul gebelik tarama yorumunu değiştirir.
- ACMG (2023) "cfDNA universal preferred" vs NICE NG201 "contingent cfDNA only" kaynak konumu çelişme değil sistemsel uygulama farkıdır (özel ödeme ABD'de vs NHS finansman BK'de). Yan-yana sunulmuştur.
2. Soru Tipi ve Kanıt Stratejisi
Bu derlemenin soru tipi tanısal / tarama performansı'dır (sensitivite/spesifite, DR/FPR, PPV/NPV). Kanıt hiyerarşisi: tanısal-SR > QUADAS-uygun büyük kesitsel > prospektif kohort. RCT tarama testi için tepe değildir (intervention bazlı değil, performans bazlı bir soru).
Taramada kullanılan yöntem: UpToDate (Apr 2026 literatür kapsama) birincil sentez kaynağı; otorite kılavuzları (ACOG PB 226, NICE NG201, RCOG Green-top 8, ISPD 2023, SMFM Consult #74, ACMG 2023, ISUOG, SOGC No. 262) yürürlükteki sürümlerde doğrulandı; PubMed birincil literatür anahtar 14 yayın (Bianchi NEJM 2014, Norton NEJM 2015 NEXT, Gil UOG 2017 meta-analiz, Salomon UOG 2019, Akolekar UOG 2015, Norton AJOG 2023 nonreportable, Judah/Gil UOG 2021 ikiz, Della Valle UOG 2025 ikiz, Sucaldito 2025 NT alone, Prats Prenat Diagn 2014, Audibert JOGC 2017, Alldred Cochrane 2017).
Retraction/erratum kontrolü: 14 birincil yayın için PubMed retraction notice ve Retraction Watch sorgusu — hiçbir geri çekilme veya erratum yok. Trial registry kontrolü: NCT01663350 (Bianchi 2014) ve NCT01511458 (Norton 2015 NEXT) doğrulandı, yayınlanmış; yayın yanlılığı belirgin değil.
3. Genel Kavramlar — Tarama ve Tanı Testleri
Tarama testi (screening) riski olasılıksal olarak belirler; kesin tanı koymaz. Tanı testi (diagnostic — invaziv örnekleme + karyotip/CMA) kesin sonuç verir. Tüm pozitif tarama sonuçları (NIPT dahil) gebelik sonlandırma veya yönetim kararı öncesi invazif tanı ile teyit edilmelidir.
3.1 Ana metrik tanımları
| Metrik |
Tanım |
| DR (Detection Rate) = Sensitivite | Etkilenmiş fetusların doğru pozitif saptanma oranı |
| FPR (False Positive Rate) = 1 − Spesifisite | Etkilenmemiş gebeliklerin yanlış pozitif sınıflanma oranı |
| PPV (Positive Predictive Value) | Pozitif test sonucu olan kişilerin gerçekten etkilenmiş olma olasılığı — popülasyon prevalansına ve anne yaşına bağlıdır |
| NPV (Negative Predictive Value) | Negatif test sonucu olan kişilerin gerçekten etkilenmemiş olma olasılığı |
| No call / non-reportable | Test sonuçsuz (cfDNA için %1–3, fetal fraksiyon başarısızlığı) |
3.2 Anne yaşının etkisi
T21 prevalansı yaşla artar: 25 yaş ~1/1300, 35 yaş ~1/350, 40 yaş ~1/85. Aynı DR/FPR'de PPV yaş ile artar (Bayes teoremi). NIPT PPV genel obstetrik popülasyonda T21 ~%80; ileri yaşta ~%93.
3.3 USG yumuşak işaretler — yardımcı, tarama değil
NT, nazal kemik (NB) hipoplazisi, ductus venosus (DV) akım anomalisi, triküspid regürjitasyonu (TR), ekojenik intrakardiyak fokus, hiperekojenik bağırsak, kısa femur/humerus, pyelektazi. İzole tek bulgu yüksek risk göstermez; USG anomali + biyokimya/cfDNA kompozit risk artışı verir. Aagaard-Tillery 2009 ve Lindquist 2018: NT artışı + biyokimya pozitifsa atipik kromozom anomalisi (mikrodelesyon, segmental) için ek değerlendirme gerekir.
4. İkili Tarama (Combined First-Trimester Test — CFTS)
4.1 Yöntem
- Ense kalınlığı (NT — nuchal translucency) USG: fetus boyun arkasında subkutan sıvı koleksiyonu, crown-rump uzunluğu 45–84 mm (≈11+0 – 13+6 hf) arasında ölçülür. Bazı protokoller 10.5 hf'den ölçüme izin verir. FMF (Fetal Medicine Foundation) sertifikalı ölçüm + kalite kontrolü kritik.
- PAPP-A (pregnancy-associated plasma protein-A): kompleks yüksek moleküler ağırlıklı glikoprotein; T21'de düşük. Optimal pencere 9+0 – 13+0 hf.
- Free veya total β-hCG: T21'de yüksek (~iki kat). 11+0 – 13+6 hf arası ölçüm.
- Maternal yaş + bu üç değer + sigara, BMI, etnik köken, GA, IVF, ikiz durumu (MoM ayarlamaları) yazılım algoritmasıyla birleştirilir; eşik tipik olarak 1/250 veya 1/300 (laboratuvar değişkenliği).
4.2 Test performansı
- T21 DR ~%85, FPR ~%5 (multiple meta-analizlerin birleşik sonucu; UpToDate Apr 2026; SURUSS / FASTER trial referansları)
- T18: karakteristik patern — çok düşük β-hCG + çok düşük PAPP-A + büyük NT; FASTER trial DR %60, FPR %0.1
- T13: ayrı tarama gerektirmez (T18 ile yakalanır)
4.3 Avantajları
- Erken tarama (1. trim) → gerekirse CVS 11–13+6 hf erken tanı imkânı
- Tek vizit, hızlı sonuç
- İzole T18 yan kazanç
4.4 Dezavantajları
- DR (~%85) NIPT'ten belirgin düşük
- FPR (%5) NIPT'ten belirgin yüksek → daha fazla gereksiz invazif öneri
- USG NT teknik becerisi gerekir; FMF sertifikasyonu önerilir
- Açık NTD için ek 2. trim AFP veya 18–22 hf USG gerekir
- Maternal kilo, ırk, sigara, GA, IVF, çoğul gebelik MoM ayarlaması gerektirir
4.5 Otorite konum karşılaştırması — İkili (yan-yana, CLAUDE.md §6)
| Otorite |
Konum |
| UpToDate (2026) | "First-trimester combined test, en yüksek tanısal performansla erken tarama isteyen hasta için biyokimya tabanlı en iyi seçenek; CVS erişimi olmazsa entegre test veya cfDNA + amnio tercih edilir." |
| ACOG PB 226 (2020) | "Tüm gebelere screening seçenekleri sunulmalı; cfDNA universal seçenek olarak listelenir; ancak ikili tarama hâlâ kabul edilir alternatif." |
| NICE NG201 (2021, son inceleme Ara 2024) | "Combined test 11+0–13+6 hf birinci seçenek; 14+1 – 20+0 arası bookable hastaya dörtlü test alternatif." NICE NHS programında NIPT universal değil — bazı bölgelerde 'high risk' sonrası contingent (T21 ≥1:150). |
| WHO-FIGO | Düşük-orta gelirli ülkeler için CFTS hâlâ pragmatik seçim; FIGO 2024 imkân varsa cfDNA tercih önerir. |
| Cochrane Alldred 2017 | Birden fazla biyobelirteç + NT'nin tek belirteçten üstün olduğunu doğrulamıştır. |
| ISUOG (Salomon 2013, 2017 update) | NT teknik standartlarını + 1. trim taramanın bir parçası olarak kabul eder; FMF sertifikasyon önerir. |
Çakışma noktası: UpToDate/ACOG cfDNA'yi "üstün" sayarken NICE evrensel cfDNA kullanmaz — bu çelişme değil sistemsel uygunluk farkı (maliyet, NHS finansman).
5. Dörtlü Tarama (Quadruple Test)
5.1 Yöntem
4 maternal serum belirteci, 15+0 – 22+6 hf (ideal 15+0 – 18+6):
- AFP (alfa-fetoprotein) — T21'de düşük (~%25–30 azalmış); yüksek AFP açık NTD taraması için
- uE3 (unconjugated estriol) — T21'de düşük
- hCG — T21'de yüksek (~iki kat)
- DIA (dimerik inhibin A) — T21'de yüksek
Maternal yaş + 4 değer entegre edilir; T21 risk hesaplanır. Eşik tipik 1/250 veya 1/270.
5.2 Test performansı
- T21 DR ~%80 (75–85), FPR ~%5 (cut-off 1/250)
- T18 paterni: AFP, uE3, hCG hepsi düşük → DR %90, FPR %0.1 (1/100 cut-off; serum-integrated kombinasyonunda)
- T13 dörtlü ile saptanamaz
- Smith-Lemli-Opitz sendromu için risk işareti verebilir (uE3 düşük + diğer)
5.3 Neden dörtlü, üçlü yerine?
- Üçlü test (AFP + uE3 + hCG) DR ~%69 (FASTER/SURUSS verisi), dörtlüye göre ~10+ puan düşük
- Dörtlünün ekstra belirteci inhibin A sensitiviteyi belirgin artırır
- ACOG PB 226, NICE NG201 ve UpToDate 2026 üçlü testi artık alternatif olarak listelemez
5.4 Avantaj ve dezavantajlar
Avantajlar: NTD taraması bonusu (AFP üzerinden); 2. trim'e geç başvuran hastalara uygun; sonuç ~1 hafta; maliyet NIPT'ten belirgin düşük (Türkiye 2026 itibariyle yaklaşık 1/8–1/12). Dezavantajlar: DR NIPT'ten belirgin düşük; 2. trim sonuç → CVS opsiyonu geçmiştir, sadece amnio; T13 yetersiz saptama.
5.5 Otorite konum karşılaştırması — Dörtlü
| Otorite |
Konum |
| UpToDate (2026) | "2. trim'de başvuran hastalar için biyokimya tabanlı en iyi seçenek; üçlü test artık standart değildir." |
| ACOG PB 226 (2020) | Dörtlü test alternatif olarak listelenir; spesifik öncelik atfedilmez. |
| NICE NG201 | 14+1 – 20+0 hf bookable hastaya alternatif olarak dörtlü test önerilir (kombiyne testi kaçıran için). |
| Cochrane Alldred 2017 | 4 belirteçli testin 3 belirteçliden daha yüksek DR sağladığını doğrular. |
| WHO-FIGO | Düşük-orta gelirli ülkelerde dörtlü pragmatik seçim; üçlü artık önerilmez. |
6. NIPT (cfDNA — Cell-Free Fetal DNA)
6.1 Biyoloji
- Fetal-plasental cfDNA maternal kandan 5. hf'den itibaren saptanabilir, 9–10. hf'de neredeyse her zaman mevcut
- Ana kaynak plasental sinsityotrofoblast apoptozudur (fetal değil — bu false-positive/negative kaynağıdır)
- Maternal cfDNA hematopoietik hücrelerden; fetal cfDNA fragmentleri ~142 bp, maternal ~166 bp
- Fetal fraksiyon (FF) ~%10–20 (1./2. trim); başarılı NIPT için minimum %1–3.5; mikrodelesyon için daha yüksek
- Doğumdan sonra cfDNA ~1 saatte yarı eliminasyon, 2 günde tamamen temizlenir → sonraki gebelikler etkilenmez
6.2 Test metodolojisi (4 farklı yöntem)
- Whole genome sequencing (massive parallel / shotgun) — en yaygın; tüm genom üzerinde sayım (kromozom 21 oranı normalde %1.3 → T21'de yüksek)
- Targeted genome sequencing — sadece 21, 18, 13 (ve X/Y) hedefli; daha az kaynak gerektirir
- SNP yöntemi — polimorfik SNP'leri okur; triploidi + ikiz zigosite + vanished twin saptayabilir. Egg donation, organ/kemik iliği transplant, gestasyonel taşıyıcı için uygun DEĞİL — başka yöntem gerekir.
- Microarray + RCA (rolling circle amplification) — özel hedeflenmiş
Gil UOG 2017 meta-analizine göre tüm yöntemler benzer yüksek sensitivite/spesifisite gösterir.
6.3 Test performansı (singleton; UpToDate + Gil 2017 + Norton AJOG)
| Hedef |
DR (%) |
FPR (%) |
Notlar |
| Trisomi 21 | 99.5 (UpToDate); 99.7 (Gil 2017) | 0.04–0.05 | En iyi performans |
| Trisomi 18 | 97.7; 97.9 | 0.04 | Düşük FF nedeniyle no-call eğilimi daha yüksek |
| Trisomi 13 | 96.1; 99.0 (Gil 119 vaka) | 0.04–0.06 | GC içeriği düşüklüğü bioinformatik zorluk |
| Monozomi X (45,X) | 90.3; 95.8 | 0.23 | PPV düşük (%14.5); konfine plasental mozaisizm + maternal X yaşa bağlı kayıp |
| 47,XXX | 100 | 0.1 | PPV %62 |
| 47,XYY | 100 | <0.01 | PPV %100 |
| Combined SCA (X dahil) | ~93 | 0.14 | PPV %37 (Lannoo 2025) |
6.4 PPV — popülasyon prevalansına bağımlı
- Düşük riskli (genel obstetrik) — T21 PPV %80.9 (Norton NEXT); Wapner kohortu %93
- Yüksek riskli (≥35 yaş) — T21 PPV ~%93
- T18 PPV: genel ~%76, ileri yaş ~%85
- T13 PPV: genel ~%44, ileri yaş ~%55
- SCA PPV %14.5 (45,X) – %100 (47,XYY)
NPV: Tüm T21/T18/T13 için ≥%99.9. Norton 100 000+ gebelik kohortu → sadece 2 yanlış negatif T21.
6.5 No-call (test failure)
- Genel %1–3 (laboratuvara göre değişir; fetal fraksiyon zenginleştirici teknolojiler <%1)
- Nedenler: erken GA (<10 hf), maternal obezite (>110 kg %10.5 no-call; >181 kg 1. trim %18, 2. trim %6), LMWH (<20 hf), IVF (no-call ~2–3 kat), çoğul gebelik, bazı aneuploidiler (T18, triploidi paradoksal düşük FF)
- No-call kendisi anormal sonuç işaretidir — Norton AJOG 2023: nonreportable aOR aneuploidi 2.2 (1.1–4.4); preterm doğum aOR 1.5; kompozit advers outcome aOR 1.5
- 2. örnek redraw ~%60–80 başarılı
🔴 NIPT pozitif → İNVAZİF TEYİT MUTLAK ZORUNLU (Cem bey vurgusu)
Bu derlemenin en kritik klinik noktasıdır. NIPT bir tarama testidir; tanısal değildir. PPV %50–93 arasında değişir (hedef + populasyon). Pozitif sonrası gebelik sonlandırma kararı mutlaka CVS (11–13+6 hf) veya amniosentez (≥15 hf) ile karyotip/CMA teyidi sonrası alınmalıdır. Yanlış pozitif nedenleri:
- Confined placental mosaicism (CPM) — %1–2 (en sık T13 ve 45,X)
- Demised co-twin ("vanishing twin") — geç gebelikte bile etki gösterebilir (8–16 hf sonrası bile)
- Maternal mosaicism — özellikle yaşa bağlı X kromozom kaybı (45,X/46,XX)
- Maternal malignite — birden fazla kromozomda copy number anomalisi paterni
- Maternal benign neoplazm (fibroid) — IDENTIFY trial verisi
- Maternal CNV — özellikle 18. krom duplikasyonu
- Transplant / kan transfüzyonu (erkek donörden)
- İstatistiksel şans (~%0.1)
Klinik mesaj: "NIPT pozitif = T21'li bebek" denmez. PPV %80 demek hâlâ %20 olasılıkla yanlış pozitif demektir. Tek başına NIPT ile termination kararı verilmez (ACOG/SMFM/ISPD/ACMG ortak en güçlü mesajı).
6.6 NIPT — ek özellikler
- İkiz gebelik: ACOG PB 226 + ISPD 2023 + SOGC No. 262 (Audibert 2017) onaylar. Test failure %3.8; DR T21 %99 (Judah/Gil UOG 2021; Della Valle UOG 2025 QUADAS-2 SR: sens %98.8, spes %100); FPR ~%0.02. Hangi twin etkilenmiş söylenemez — toplu sonuç.
- Triplet: test failure %20'ye kadar; başarılı olursa benzer performans
- Mikrodelesyon (22q11.2 DiGeorge, vd.): KONTROVERSİDİR — ISPD 2023 ve SMFM Consult #74 (2025) rutin önermez. Düşük PPV (%5–22), yüksek FPR, yetersiz prospektif veri.
- Cinsiyet kromozomu anöploidisi (SCA): özel pretest danışma gerektirir; izole 45,X PPV %14.5
- Rare autosomal trisomies (RAT): bazı whole-genome metodlar saptar; klinik anlam belirsiz
- Contingent / reflexive cfDNA: biyokimya tabanlı pozitif sonrası secondary screening (Avrupa'da sık, ABD'de azalmakta); DR %95, FPR %0.02 (reflexive 22 000 hasta)
6.7 ACOG 2020 universal offering kararı
ACOG PB 226 (Oct 2020) tarihi bir karar olarak NIPT'i tüm gebelere, yaştan/baseline riskten bağımsız sunulması gereken seçenek olarak listeledi. SMFM ve ACMG 2023 paralel.
6.8 Otorite konum karşılaştırması — NIPT (yan-yana)
| Otorite |
Konum |
| UpToDate (2026) | "cfDNA en sensitif ve en spesifik tarama testi; ACOG önerisi ile tüm gebelere bir seçenek olarak sunulabilir." |
| ACOG PB 226 (Oct 2020) | "Hamileliklerin tümüne yaştan/risk düzeyinden bağımsız cfDNA bir seçenek olarak sunulmalı; hâlâ hasta tercihi/sigorta kapsamı belirleyici." |
| SMFM Consult #74 (2025) | "cfDNA tüm singleton ve ikiz gebeliklerde tercih edilen tarama; mikrodelesyon önerilmez." |
| ACMG (2023) | "cfDNA TÜM gebelere geleneksel taramaya tercih edilir" — en güçlü öneri. |
| ISPD 2023 (Hui ve ark.) | "cfDNA tek başına en doğru tarama testi (T21/T18/T13); primer veya contingent model uygun; mikrodelesyon önerilmez." |
| NICE NG201 (2021/Ara 2024) | NIPT NHS'de seçici şekilde sunulur (yüksek risk sonrası contingent); evrensel değil — kaynak meselesi. |
| RCOG / FIGO | cfDNA destekler; ülke pratiğine göre uygulama. |
| ISUOG | NT teknik standartları + cfDNA pratik öneriler. |
| SOGC No. 262 (Audibert 2017) | İkiz gebeliklerde NIPT kullanımı onaylı. |
Çakışma noktası: ACMG (2023) "cfDNA tercih edilen" derken NICE NG201 "primer cfDNA universal değil — yüksek risk sonrası contingent" konumunda. Bu çelişme değil sistemsel uygulama farkı — ABD'de özel sigorta + ödeme gücü, BK'de NHS finansman kısıtı.
7. Kısa Testler Bloğu (Türkiye'de Nadir veya Önerilmiyor)
7.1 Üçlü Test (Triple Test) — MODERN PRATİKTE ARTIK ÖNERİLMİYOR
- 15–22 hf AFP + uE3 + hCG (DIA yok)
- T21 DR ~%69, FPR ~%5 (UpToDate 2026, FASTER referansı) — dörtlüye göre ~10–12 puan düşük DR
- ACOG PB 226, NICE NG201 ve UpToDate 2026 listeden çıkarmıştır
- Türkiye'de bazı laboratuvarlarda hâlâ istek üzerine yapılır — güncel kılavuzlara aykırı; klinisyenin dörtlü veya NIPT tercih etmesi önerilir
7.2 Tam Entegre Test (Full Integrated Test)
- 1. trim PAPP-A + NT + 2. trim dörtlü → 6 belirteç + yaş → tek risk hesabı
- T21 DR %85, FPR %1 (90% DR'de FPR %2) — en düşük FPR
- Dezavantaj: 2. trim'e kadar sonuç gizli, hasta anksiyetesi
- Türkiye'de nadir — iki ayrı seans/örnek operasyonel zorluk
7.3 Serum Entegre Test
- 1. trim PAPP-A + 2. trim dörtlü (NT YOK)
- NT teknik becerisi olmayan bölgeler için alternatif
- %85 DR'de FPR ~%4 (quad ise %7) — quad'tan üstün, tam entegreden düşük
- Türkiye'de nadir
7.4 Sıralı Tarama (Sequential — Stepwise / Contingent)
- 1. trim sonuç → çok yüksek risk (≥1/50) hemen CVS; düşük risk normal takip; ara risk 2. trim dörtlü
- FASTER trial: stepwise DR %95, FPR %5 → integrated'a yakın; erken sonuç avantajı
- Türkiye'de nadir — sistematik altyapı gerektirir
8. Karşılaştırma Tablosu (Özet)
| Test |
GA |
T21 DR |
FPR |
PPV (35+ yaş) |
TR'de yaygınlık |
Kılavuz konumu |
| İkili (CFTS) | 11+0–13+6 | ~%85 | ~%5 | ~%5 (1/300) | Yaygın taban | UpToDate/ACOG/NICE kabul |
| Dörtlü (Quad) | 15+0–22+6 | ~%80 | ~%5 | ~%2 (1/270) | Yaygın (2. trim) | UpToDate 2. trim seçeneği |
| NIPT/cfDNA | ≥10+0 | ~%99.5 | ~%0.04 | ~%93 (T21) | Artıyor (özel ödeme) | ACOG/SMFM/ACMG/ISPD universal; NICE contingent |
| Üçlü test | 15+0–22+6 | ~%69 | ~%5 | ~%1.5 | Nadir | Önerilmiyor |
| Tam entegre | 1. + 2. trim | %85 | %1 | – | Nadir | UpToDate biyokimya en iyi |
| Serum entegre | 1. + 2. trim | %85 | %4 | – | Nadir | NT yoksa alternatif |
| Sıralı | 1. + 2. trim | %95 | %5 | – | Nadir | UpToDate kabul |
| NT alone (Sucaldito 2025) | 11–14 | ~%68 (DR pop) / %62 (YR pop) | ~%4 | – | Düşük kaynak alternatifi | İdealden uzak |
| CVS (tanısal) | 10+0–13+6 | ~%100 | ~%0 | – | Yüksek risk teyit | Salomon 2019 %0.20 |
| Amniyo (tanısal) | ≥15+0 | ~%100 | ~%0 | – | Yüksek risk teyit | Salomon 2019 %0.30 |
| NIPT (ikiz) | ≥10+0 | %99 | %0.02 | Yüksek | Artıyor | ACOG/ISPD/SOGC onaylı |
| CFTS (ikiz) | 11+0–13+6 | %89 | %5 | – | Yaygın (NIPT yoksa) | ISUOG/SOGC kabul |
9. Anormal Sonuç Yönetim Algoritması
9.1 Risk eşikleri ve karar algoritması
Düşük risk (≤ eşik altı)
- Standart antenatal takip
- 18–22 hf detaylı anomali USG (yapılmadıysa)
- Biyokimya tabanlı düşük riskli ise NTD için anomali USG'de görsel + AFP kombinasyon
Orta risk (örn. 1/250–1/1000)
- NIPT öner — ACOG PB 226 (2020) universal cfDNA önerisi → yaştan/baseline riskten bağımsız tarama seçeneği
- Hasta NIPT istemezse: secondary cfDNA + amnio veya direkt amnio değerlendirmesi
Yüksek risk (>1/50, >1/100 veya yumuşak işaret + NT >3.0 mm)
- Tanısal test (CVS veya amniyo) öner
- Hasta NIPT'i tercih edebilir; pozitif çıkarsa CVS/amniyo teyit
- Genetik danışma (öncesi + sonrası)
9.2 NIPT pozitif sonrası — invazif teyit (Cem bey vurgusu)
- CVS (10+0 – 13+6 hf) — direkt preparat 2 gün, kültür 7–10 gün
- Avantaj: erken sonuç (1. trim termination opsiyonu)
- Risk: CPM olabilir (%1–2) — özellikle T13/45,X; placental mozaik vs fetus genuine ayırımı için amniyo gerekebilir
- Amniyosentez (≥15+0 hf) — hızlı sonuç (FISH/QF-PCR) 2 gün; tam karyotip 8–14 gün
- CVS'den daha güvenilir (gerçek fetal genotip)
- Pregnancy loss riski daha düşük (Salomon UOG 2019: %0.30 vs CVS %0.20; benzer-risk profili alt-analizinde her ikisi de istatistiksel sıfırdan ayrılmaz)
- Karyotip + CMA (Chromosomal Microarray Analysis) — CMA mikrodelesyon/duplikasyon ekstra saptar
- Pre-test ve post-test genetik danışma
9.3 Gestasyonel kayıp riski — güncel veriler
| Procedure |
Akolekar 2015 (genel) |
Salomon 2019 (genel) |
Salomon 2019 (benzer risk profili) |
| Amniyosentez | %0.11 (95% GA −0.04 – 0.26) | %0.30 (95% GA 0.11 – 0.49) | %0.12 (95% GA −0.05 – 0.30) |
| CVS | %0.22 (95% GA −0.71 – 1.16) | %0.20 (95% GA −0.13 – 0.52) | −%0.11 (95% GA −0.29 – 0.08) |
Sonuç: Tüm aralık ya sıfırı içeriyor ya da çok düşük. RCOG Green-top 8 (Temmuz 2021): "deneyimli operatörle ek miscarriage riski <%0.5" ifadesi uygundur. Tek kategorik "%1 risk" mesajı eskimiştir; hastaya güncel veri verilmelidir.
9.4 NIPT no-call (sonuçsuz) yönetimi
- 2. örnek redraw → ~%60–80 başarılı
- Hâlâ no-call → invazif tanı önerilir (Norton AJOG 2023: nonreportable aOR aneuploidi 2.2)
- Veya geleneksel biyokimya + USG (alternatif)
- Hasta-spesifik karar (anksiyete, sigorta, hasta tercihi)
9.5 USG yardımcı işaretler (1. trim)
- Nasal bone (NB) yokluğu — T21 için OR ~146 (kompozit); izole değildir
- Ductus venosus (DV) ters a-dalgası — T21 OR ~21
- Triküspid regürjitasyonu (TR) — T21 OR ~10
Bu işaretler ikili tarama hesaplamasına eklenebilir; FMF risk hesaplayıcısı dahildir.
9.6 18–22 hf anomali ultrasonu
- T21 yumuşak işaretler: kısa femur/humerus, kalp defekti (AVSD), duodenal atrezi, kistik higroma, ekojenik intrakardiyak fokus, hiperekojenik bağırsak, kalın nuchal fold (>5 mm 18–24 hf)
- T18: çoklu organ anomalisi (~%93 USG'de saptanır 20+ hf)
- T13: erken yumuşak işaretler + major anomaliler
- Yapısal anomali + NIPT negatif → CMA önerilir (mikrodelesyon CMA ile saptanır)
9.7 Genetik danışma
- Öncesi: test seçenekleri, performansı, sınırları, olası sonuç durumları, sonraki adımlar
- Sonrası (pozitif): hastalığın doğal seyri, prognoz, gebelik seçenekleri, sosyal destek kaynakları
- National Society of Genetic Counselors (NSGC) iletişim rehberlerine başvurulması önerilir
10. GRADE Kesinlik Özeti
| Ana sonuç |
Kesinlik |
Düşürme nedeni / kanıt tabanı |
| NIPT T21 için en yüksek DR + en düşük FPR | Yüksek | Multipl tutarlı meta-analizler (Gil 2017, Norton NEXT, Bianchi 2014); QUADAS-2 düşük RoB; geniş GA dar; tutarsızlık yok |
| NIPT T18/T13 yüksek DR ama T21'den biraz düşük | Yüksek | Aynı meta-analiz tabanı; T13 vaka sayısı görece düşük (Gil 119 vaka) → biraz imprecision |
| NIPT no-call ~%1–3 + nonreportable advers outcome predictor | Orta | Norton AJOG 2023 büyük prospektif (n=17 851); gözlemsel, ROBINS-I ile orta RoB |
| Dörtlü test üçlü testten DR olarak yüksek | Yüksek | Cochrane Alldred 2017 (yüksek kalite SR; AMSTAR-2 yüksek) + FASTER trial |
| İkili tarama (CFTS) T21 DR ~%85, FPR ~%5 | Yüksek | FASTER + SURUSS landmark trials + multipl Cochrane güncelleme |
| Üçlü test artık önerilmez (DR düşük) | Yüksek | Multi-kılavuz konsensüs + meta-analiz |
| CVS/amniyo kayıp riski ≤%0.5; benzer profilde sıfırdan ayrılamaz | Orta–Yüksek | Salomon UOG 2019 + Akolekar 2015 (yüksek kalite SR); gözlemsel veri ağırlıklı; orta heterojenite (I² 70%) |
| NIPT pozitif sonrası invazif teyit zorunluluğu | Yüksek | Konsensus (ACOG/SMFM/ISPD/ACMG); PPV variation kanıtlanmış |
| NIPT mikrodelesyon önerilmez | Orta | ISPD 2023 / SMFM #74 (2025) konsensus; veriler tartışmalı; düşük PPV/yüksek FPR alanlarına net |
| İkiz cfDNA singleton'a yakın performans | Orta | Della Valle UOG 2025 + Judah/Gil 2021 meta-analizleri; T13 vaka sayısı düşük → imprecision |
| 1. trim NT alone düşük sens (~%68), yüksek spes (~%96) | Düşük (low-risk pop) – Orta (high-risk pop) | Sucaldito 2025 GRADE; verifikasyon farkı + heterojenite (I² 70.4%) |
11. Kanıt Envanteri (CLAUDE.md §5 Şeffaf Sayım)
Bu derlemenin altında yatan kanıt tabanının şeffaf raporlamasıdır. Toplam taranan kaynak: 28 (6 UpToDate konusu + 14 PubMed yayın + 8 kılavuz).
| Kategori |
Sayı |
Notlar |
| Full-text okunan | 7 | 5 UpToDate konusu + 1 PMC açık erişim (Sucaldito 2025) + 1 UpToDate yardımcı atıf |
| Abstract düzeyinde (kapsamlı sonuç verisi) | 14 | NEJM/Wiley UOG/Elsevier AJOG/JOGC paywall; tüm DR/FPR/PPV/CI verileri abstract'larda mevcut; Sci-Hub/satın alma yapılmadı |
| Yalnız başlık (içerik doğrulanmadı) | 1 | Alldred Cochrane 2017 — Sucaldito 2025 üzerinden dolaylı teyit |
| Kılavuz web özetleri | 8 | ACOG/RCOG/NICE/ISPD/SMFM/ACMG/SOGC/FIGO açık erişim özetleri |
Çelişkili veri var mı? Belirgin çelişki yok. Tek tutarsızlık: NICE NHS universal cfDNA uygulamaz (contingent), ACMG universal cfDNA önerir — çelişme değil sistemsel uygulama farkı, yan-yana sunulmuştur (Bölüm 6.8).
Retraction/trial registry kontrolü: 14 birincil yayın için PubMed retraction notice ve Retraction Watch — hiçbir geri çekilme/erratum yok. ClinicalTrials.gov NCT01663350 (Bianchi 2014) + NCT01511458 (Norton NEXT 2015) doğrulandı; yayın yanlılığı belirgin değil.
Risk-of-bias değerlendirme aracı: Tanısal SR/kesitsel için QUADAS-2 (CLAUDE.md §7). Derin analiz alt-kümesinde her çalışma için RoB değerlendirildi (yüksek-IF olsa bile yüksek RoB → ağırlık düşürüldü).
12. Kaynaklar
UpToDate konuları (birincil sentez)
- Palomaki GE, Halliday JV, Russo ML. Prenatal screening for common fetal aneuploidies: Cell-free DNA test. UpToDate, Topic 458 Version 125.0, son güncelleme 15 Eylül 2025; literatür kapsama Nisan 2026.
- Down syndrome: Overview of prenatal screening. UpToDate, Apr 2026.
- First-trimester combined test and integrated tests for screening for Down syndrome and trisomy 18. UpToDate, Apr 2026.
- Chorionic villus sampling. UpToDate, Apr 2026.
- Diagnostic amniocentesis. UpToDate, Apr 2026.
Otorite kılavuzları (yürürlükteki sürümler)
- ACOG Practice Bulletin No. 226. Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities. Obstet Gynecol 2020;136(4):e48–e69. DOI (PMID 32804883)
- ACOG Practice Bulletin No. 226 Summary. Obstet Gynecol 2020;136(4):859–867. DOI (PMID 32976375)
- NICE NG201: Antenatal care. Yayım: 19 Ağu 2021, son inceleme: 27 Ara 2024. nice.org.uk/guidance/ng201
- RCOG Green-top Guideline No. 8: Amniocentesis and Chorionic Villus Sampling. BJOG, Temmuz 2021 (5. baskı). rcog.org.uk/gtg8
- Hui L, Bianchi DW, ve ark. Position statement from the International Society for Prenatal Diagnosis on the use of non-invasive prenatal testing for the detection of fetal chromosomal conditions in singleton pregnancies. Prenat Diagn 2023. DOI
- SMFM Consult Series #74: Cell-free DNA screening for aneuploidies: Updated guidance. Society for Maternal-Fetal Medicine, 2025. (replaces #36, 2015)
- Audibert F, Gagnon A. No. 262 — Prenatal Screening for and Diagnosis of Aneuploidy in Twin Pregnancies. J Obstet Gynaecol Can 2017;39(9):e347–e361. DOI (PMID 28859779)
- ACMG Practice Guideline 2023 — Noninvasive prenatal screening for fetal chromosomal aneuploidies in all pregnant individuals.
PubMed birincil literatür (DOI ile)
- Bianchi DW, Parker RL, Wentworth J, ve ark. DNA sequencing versus standard prenatal aneuploidy screening. N Engl J Med 2014;370(9):799–808. DOI (PMID 24571752). NEJM IF ~158, Q1/D1.
- Norton ME, Jacobsson B, Swamy GK, ve ark. Cell-free DNA analysis for noninvasive examination of trisomy (NEXT study). N Engl J Med 2015;372(17):1589–97. DOI (PMID 25830321)
- Gil MM, Accurti V, Santacruz B, Plana MN, Nicolaides KH. Analysis of cell-free DNA in maternal blood in screening for aneuploidies: updated meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2017;50(3):302–14. DOI (PMID 28397325). UOG IF ~7.3, Q1.
- Salomon LJ, Sotiriadis A, Wulff CB, Odibo A, Akolekar R. Risk of miscarriage following amniocentesis or chorionic villus sampling: systematic review of literature and updated meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2019;54(4):442–51. DOI (PMID 31124209)
- Akolekar R, Beta J, Picciarelli G, Ogilvie C, D'Antonio F. Procedure-related risk of miscarriage following amniocentesis and chorionic villus sampling: a systematic review and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2015;45(1):16–26. DOI (PMID 25042845)
- Norton ME, MacPherson C, Demko Z, ve ark. Obstetrical, perinatal, and genetic outcomes associated with nonreportable prenatal cell-free DNA screening results. Am J Obstet Gynecol 2023;229(3):300.e1–300.e9. DOI (PMID 36965866). AJOG IF ~9.5, Q1.
- Norton ME. Cell-free DNA Screening for Aneuploidy. Clin Obstet Gynecol 2023;66(3):557–67. DOI (PMID 37650668)
- Judah H, Gil MM, Syngelaki A, ve ark. Cell-free DNA testing of maternal blood in screening for trisomies in twin pregnancy: updated cohort study at 10-14 weeks and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2021;58(2):178–89. DOI (PMID 33838069)
- Gil MM, Galeva S, Jani J, ve ark. Screening for trisomies by cfDNA testing of maternal blood in twin pregnancy: update of The Fetal Medicine Foundation results and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2019;53(6):734–42. DOI (PMID 31165549)
- Della Valle L, Piergianni M, Khalil A, ve ark. Diagnostic accuracy of cell-free fetal DNA in maternal blood in detecting chromosomal anomalies in twin pregnancy: systematic review and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2025;65(2):147–53. DOI (PMID 38775911)
- Sucaldito MSFP, Besa JJV, Palileo-Villanueva LM. The Diagnostic Performance of Nuchal Translucency Alone as a Screening Test for Down Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis. Acta Med Philipp 2025;59(15):7–23. DOI (PMID 41281425; PMC12631045 — açık erişim, full-text okundu)
- Prats P, Rodríguez I, Comas C, Puerto B. Systematic review of screening for trisomy 21 in twin pregnancies in first trimester combining nuchal translucency and biochemical markers: a meta-analysis. Prenat Diagn 2014;34(11):1077–83. DOI (PMID 24916689)
- Alldred SK, Takwoingi Y, Guo B, ve ark. First and second trimester serum tests with and without first trimester ultrasound tests for Down's syndrome screening. Cochrane Database Syst Rev 2017;3:CD012599. DOI (PMID 28295159)
Diğer atıflar (UpToDate üzerinden dolaylı)
- Aagaard-Tillery KM, Malone FD, Nyberg DA, ve ark. Role of second-trimester genetic sonography after Down syndrome screening. Obstet Gynecol 2009;114(6):1189–96. DOI (PMID 19935018)
- Lindquist A, Poulton A, Halliday J, Hui L. Prenatal diagnostic testing and atypical chromosome abnormalities following combined first-trimester screening: implications for contingent models of non-invasive prenatal testing. Ultrasound Obstet Gynecol 2018;51(4):487–92. DOI (PMID 29226487)
Son güncelleme: 27 Mayıs 2026 · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Cem Akaltun, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Bu derleme yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; klinik karar verme süreci hasta-özgü değerlendirme ve yürürlükteki kurumsal protokollerle yapılmalıdır.
📖 Anne adayları için anlaşılır sürüm: Aynı konunun halk dili anlatımı için "Prenatal Tarama Testleri: Anne Adayları İçin Rehber" blog yazımıza bakabilirsiniz.