50 g tarama, 75 g ya da 100 g tanı testi sonuçlarınızı girin; değerlerinizi kurumların eşikleriyle karşılaştırın.
Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet) taraması 24–28. haftalar arasında yapılır; bu dönemde gebeliğe bağlı insülin direnci belirgin biçimde artar (UpToDate, 2026). Sağlık Bakanlığı Riskli Gebelikler Yönetim Rehberi de 24–28. haftada 50 g tarama testini ya da 75 g yükleme testini önerir (T.C. Sağlık Bakanlığı RGYR, 2026).
BMI 25 ve üzerindeyse (Asya kökenlilerde 23 ve üzeri) ve şu risk etkenlerinden en az biri varsa şeker taraması ilk kontrolde yapılır: birinci derece akrabada diyabet, kalp-damar hastalığı, tansiyonun 130/80 mmHg ve üzerinde olması ya da tansiyon ilacı kullanımı, HDL kolesterolün 35 mg/dL'nin altında ve/veya trigliseridin 250 mg/dL'nin üzerinde olması, polikistik over sendromu, hareketsizlik, 4000 g ve üzerinde bebek doğurma, önceki gebelikte gestasyonel diyabet ya da insülin direnciyle ilişkili durumlar (ör. şiddetli obezite, akantozis nigrikans, yağlı karaciğer). Erken taramada açlık şekeri 126 mg/dL ve üzeri, rastgele şeker 200 mg/dL ve üzeri ya da HbA1c %6,5 ve üzeri ise gebelikten önce de var olan (aşikâr) diyabet düşünülür. Değerler bu sınırların altındaysa Sağlık Bakanlığı rehberi ilk kontrolde 75 g ya da iki aşamalı yükleme testi önerir; sonuç normalse test 24–28. haftada tekrarlanır (T.C. Sağlık Bakanlığı DÖB Rehberi, 2026). ADA ise 24–28. hafta için belirlenen eşiklerin gebeliğin ilk yarısında kullanılmamasını önerir (ADA, 2026).
Tek aşamalı 75 g test (açlık, 1. ve 2. saat): eşiği karşılayan ya da aşan tek bir değer tanı için yeterlidir.
| Kurum | Açlık | 1. saat | 2. saat |
|---|---|---|---|
| IADPSG / ADA (2026) ve T.C. Sağlık Bakanlığı (RGYR, 2026) | ≥92 mg/dL | ≥180 mg/dL | ≥153 mg/dL |
| WHO (2013 ölçütleri) | 92–125 mg/dL | ≥180 mg/dL | 153–199 mg/dL |
| NICE (NG3) | ≥5,6 mmol/L (100 mg/dL) | — | ≥7,8 mmol/L (140 mg/dL) |
WHO'ya göre açlık 126 mg/dL ve üzeri ya da 2. saat 200 mg/dL ve üzeri, gestasyonel diyabet değil “gebelikte diabetes mellitus” olarak sınıflanır.
İki aşamalı test:
| Adım | Eşik | Yorum |
|---|---|---|
| 1. adım: 50 g tarama (aç olmak gerekmez), 1. saat | ACOG: ≥130, ≥135 veya ≥140 mg/dL (kurum seçer); T.C. Sağlık Bakanlığı: ≥140 mg/dL | Pozitifse başka bir gün 100 g test yapılır. Sağlık Bakanlığı rehberine göre ≥180 mg/dL ise doğrudan diyabet kabul edilir. |
| 2. adım: 100 g, 3 saatlik test | Carpenter-Coustan: açlık ≥95, 1. saat ≥180, 2. saat ≥155, 3. saat ≥140 mg/dL. NDDG: 105 / 190 / 165 / 145 mg/dL | En az iki değer eşiği karşılar ya da aşarsa tanı konur. |
Türkiye'de 100 g testte Carpenter-Coustan değerleri kullanılır (T.C. Sağlık Bakanlığı RGYR, 2026).
IADPSG, WHO, NICE ve FIGO tek aşamalı, ACOG iki aşamalı yaklaşımı benimser; ADA ikisini de kabul eder (UpToDate, 2026). T.C. Sağlık Bakanlığı da her iki testi kabul eder (T.C. Sağlık Bakanlığı RGYR, 2026).
Randomize çalışmaların bir meta-analizinde tek aşamalı yaklaşım iki kat daha fazla gebeye tanı koydu (%16,3'e karşı %8,3); iri bebek, sezaryen, gebelikte yüksek tansiyon ve ölü doğum gibi sonuçlarda belirgin fark görülmedi. Aynı analizde tek aşamalı yaklaşımda ilaç tedavisi alan gebe oranı iki kat yüksekti (%7,1'e karşı %3,8), yenidoğanda düşük kan şekeri biraz daha sık görüldü (%9,3'e karşı %7,6). UpToDate bu bulgularla kanıtın iki aşamalı yaklaşımı destekleyebileceğini belirtir; ADA ise tek aşamalı IADPSG ölçütlerini, gebelik sonuçlarına dayanan tek ölçüt olduğu için önerir (UpToDate, 2026; ADA, 2026).
Gestasyonel diyabet tanısı konursa önce beslenme tedavisi ve kan şekeri takibi başlar; hedeflere ulaşılamazsa ilaç tedavisine geçilir. Tedavi iri bebek ve omuz takılması riskini, muhtemelen preeklampsiyi de azaltır (UpToDate, 2026). Sağlık Bakanlığı rehberi, iki değer ya da açlık şekeri yüksek olduğunda perinatoloji, iç hastalıkları veya endokrinoloji uzmanına yönlendirmeyi önerir.
Gestasyonel diyabet geçirenlerde doğumdan 4–12 hafta sonra 75 g yükleme testi yapılır; sonrasında ADA 1–3 yılda bir, UpToDate en az 3 yılda bir tarama önerir. Ayrıntı için gestasyonel diyabet klinik rehberine bakın.
24–28. haftalar arasında. BMI'si 25 ve üzerinde olup ek risk etkeni taşıyanlarda ilk kontrolde de tarama yapılır (T.C. Sağlık Bakanlığı DÖB Rehberi, 2026).
Açlık 92 mg/dL'nin, 1. saat 180 mg/dL'nin, 2. saat 153 mg/dL'nin altında olmalıdır. Bu değerlerden biri eşiği karşılar ya da aşarsa gestasyonel diyabet tanısı konur (ADA, 2026; T.C. Sağlık Bakanlığı RGYR, 2026).
Sağlık Bakanlığı rehberine göre 140 mg/dL'nin altı normaldir; 140 ve üzerinde 100 g teste geçilir, 180 ve üzerinde doğrudan diyabet kabul edilir. ACOG eşik olarak 130, 135 veya 140 mg/dL'den birinin seçilebileceğini belirtir.
50 g tarama testi için aç olmak gerekmez. 75 g ve 100 g testlere en az 8 saat (ideali 10 saat) gece açlığından sonra gidilir.
Tarama ve tanı testlerinin anne ya da bebek için ciddi bir zararı gösterilmemiştir. Yoğun şekerli içecek bazı gebelerde bulantı ve kusmaya yol açabilir (UpToDate, 2026).
24–28. haftadaki test normalse UpToDate gebeliğin ilerleyen haftalarında rutin tekrar önermez. Gebeliğin başında yapılan erken tarama normal çıktıysa test 24–28. haftada tekrarlanır.
Son güncelleme: .