UpToDate Ne Diyor? Servikal Yetmezlik, Kısa Serviks ve Serklaj

Bu konuda diğer kuruluşlar: ACOG ne diyor? · RCOG ne diyor? · SMFM ne diyor? · NICE ne diyor?

Kısaca

• Kısa serviksin tarama ve tedavisi 24 hafta öncesindeki tekil gebelikler için özetlenir; kısa serviks tanımı transvajinal servikal uzunluk ≤25 mm’dir. (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Öyküye dayalı servikal yetmezlikte 12–14. haftalarda serklaj önerilir (Grade 1B). (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki spontan preterm doğumu olmayan asemptomatik tekil gebelikte ≤25 mm için her akşam 200 mg vajinal progesteron önerilebilir (Grade 2B); 11–<21 mm’de serklaj sunulabilir, <11 mm’de sunulur. (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan preterm doğum ve 24 haftadan önce ≤25 mm servikste ultrason endikasyonlu serklaj önerilebilir (Grade 2B). 24 haftadan önce muayeneyle saptanan servikal dilatasyonda, intraamniyotik enfeksiyonu dışlamak için amniyosentez değerlendirildikten sonra, bekleme yerine muayene endikasyonlu serklaj önerilebilir (Grade 2C). (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Vajinal serklaj 36+0–37+0 haftada elektif çıkarılır; preterm erken membran rüptürü (PPROM) gelişen başka açıdan asemptomatik hastada ≥32 haftada çıkarılması önerilebilir (Grade 2C). (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Transabdominal serklaj, vajinal yolun teknik olarak olanaksızlığı veya başarısız profilaktik vajinal serklaj için ayrılır; ardından 36+0–37+6 haftada planlı sezaryen önerilebilir. (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).

🧭 Algoritma: Tekil gebelikte servikal yetmezlik, kısa serviks ve serklaj karar akışı

Bu akış, UpToDate'nin aşağıda özetlenen önerilerinden heryergebe tarafından çizilmiştir; UpToDate'nin resmî şeması değildir. Ayrıntı ve koşullar için alttaki metne bakın.

Kapsam, tanım ve risk değerlendirmesi

• Bu sayfanın kısa serviks tarama ve tedavi bölümü, 24 haftadan önce değerlendirilen tekil gebeliklere dayanır; servikal yetmezlik ve serklajın yönetimi diğer üç UpToDate konusuyla tamamlanır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal yetmezlik, ikinci trimesterde gebelik kaybına veya preterm doğuma yol açan ağrısız servikal dilatasyondur; ilk olayda şüphe edilebilir, ardışık gebeliklerde tekrarlaması tanıyı doğrular (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Öyküye dayalı tanı, hiç semptom olmadan veya yalnız hafif semptomlarla gerçekleşen en az iki ardışık ikinci trimester kaybı ya da 28 haftadan önce aşırı erken doğum öyküsüne dayanır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Obstetrik öyküden bağımsız olarak, 24 haftadan önce transvajinal ultrasonografi ile servikal uzunluğun ≤25 mm ölçülmesi kısa serviks tanımıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Kısa serviks tek başına servikal yetmezlik tanısı koydurmaz; tedavisiz de termde doğuran hastalar vardır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Servikal travma; doğum, mekanik servikal dilatasyon veya servikal intraepitelyal neoplazi tedavisi sonrasında yapısal zayıflık için risk oluşturabilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Uterin anomaliler, kollajen bozuklukları ve intrauterin dietilstilbestrol maruziyeti servikal yapısal zayıflıkla ilişkili olabilir; konjenital nedenler seyrektir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Pelvik basınç, hafif kramp veya bel ağrısı ve vajinal akıntıda değişiklik gibi hafif yakınmalar genellikle 14–20. haftalarda başlayabilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Gebe olmayan kişide servikal yetmezliği doğrulayan veya dışlayan bir test yoktur; dilatatör, balon veya histeroskopiyle servikal işlev değerlendirmesi yararlı değildir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).

Tanı ve dışlanması gereken durumlar

• Ultrasona dayalı servikal yetmezlik tanısı için önceki spontan preterm doğum öyküsü ile mevcut gebelikte 24 haftadan önce servikal uzunluğun ≤25 mm olması birlikte aranır; eylem, enfeksiyon ve plasental kanama nedenleri dışlanır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Muayeneye dayalı tanı, 14–27. haftalarda servikste ≥1 cm dilatasyon ve efasman bulunmasına, buna karşılık bu değişikliği açıklayacak kontraksiyonların olmamasına veya yalnız hafif düzensiz kontraksiyonların bulunmasına dayanır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Doğum eylemi tokodinamometriyle değerlendirilmelidir; zamanla düzenliliği, sıklığı ve gücü artan kontraksiyonlar eylemi destekler (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Plasenta dekolmanı veya plasenta previa kaynaklı kanama, öykü, fizik muayene ve ultrasonografiyle dışlanmalıdır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Enfeksiyon şüphesi uygun testlerle araştırılmalıdır; ultrasona dayalı tanıda rutin amniyosentez yapılmaz, ileri dilatasyon veya açık membranlarda subklinik enfeksiyon değerlendirmesi önem kazanır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Seri taramalar arasında servikal yetmezlik yakınması gelişirse servikal uzunluk gecikmeden ölçülmelidir; normal fizik muayene tanıyı güvenilir biçimde dışlamaz (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).

Tarama: önceki doğum öyküsüne göre yaklaşım

• Kısa servikste etkili girişimler bulunması nedeniyle rutin ultrason taraması önerilebilir; UpToDate yazarları tarama için transvajinal yaklaşımı kullanır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026). Grade 2B
• Tekil gebelikte önceki spontan preterm doğum yoksa 18–24. haftalarda, genellikle yaklaşık 20. haftada, tek transvajinal servikal uzunluk ölçümü yapılır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan preterm doğum yokluğunda konizasyon veya uterin anomali gibi risk faktörleri tek başına farklı bir seri tarama protokolüne geçilmesine yol açmaz (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan tekil preterm doğum öyküsünde seri transvajinal servikal uzunluk taraması 14–16. haftalarda başlatılır; önceki doğum ne kadar erkense tarama da o kadar erken başlatılır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki preterm doğum öyküsü olanlarda veya öyküye dayalı tanı belirsizse seri transvajinal değerlendirme yapılır; tarama 24. haftada sonlandırılır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Servikal uzunluk ölçümünün 14 haftadan önce klinik değeri sınırlıdır; ölçüm 16–18. haftalarda daha tutarlı biçimde yapılabilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Taramanın 24. haftada bitirilmesinin gerekçesi, girişim çalışmalarında tedavinin bu haftaya kadar başlatılmış olmasıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).

Transvajinal servikal uzunluk ölçümü

• Tanı ve yönetim için transvajinal ultrasonografi tercih edilir; transabdominal ölçümler daha az güvenilir ve daha az duyarlıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Ölçümden önce mesane boşaltılmalıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Membranlar rüptüre ise prob kılıfı ve ultrason jeli steril olmalıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Prob anterior fornikse nazikçe yerleştirilmeli, anterior servikal dudağa aşırı bası uygulanmamalı ve serviks görüntüsü ekranın en az yarısını doldurmalıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Sagittal görüntüde iç os, dış os ve endoservikal kanal gösterilmeli; prob geri çekilip yalnız net görüntü için gereken bası yeniden uygulanarak yapay uzama önlenmelidir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Kapalı serviks iç ostan dış osa ölçülür; iç os açıksa ölçüm huni ucundan dış osa kadar kalan kapalı kısmı içerir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal uzunluk yalnız boş mesanenin en alt kenarı ile iç ve dış osun görülebildiği ve anterior ile posterior servikal dudakların yaklaşık eşit kalınlıkta olduğu görüntülerden ölçülmelidir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Kavisli servikste düz iç os–dış os çizgisine alternatif olarak iki düz parçanın toplamı kullanılabilir; kavis köşesi ile düz çizgi arasındaki uzaklık >5 mm ise bu toplam tercih edilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal kanal boyunca serbest eğri çizerek ölçüm yapılmamalıdır; bu yöntem öngörülemeyen operatör değişkenliği ekler (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Ölçüm ölçütlerini karşılayan ve aralarında <%10 fark bulunan üç ölçümden en kısası kaydedilmelidir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Dinamik serviksi ortaya çıkarmak için fundusa 15 saniye bası uygulanabilir; toplam incelemeye en az beş dakika, bası ile son kayıt arasına da birkaç dakika ayrılmalıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Fundal basıyla daha kısa serviks görülürse rezidü kapalı kısım üç kez ölçülür; bütün ölçümler arasındaki en kısa uygun değer tek sonuç olarak milimetre cinsinden raporlanır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Alt uterin segment kontraksiyonu varsa çözülmesi beklenmelidir; 20 dakika veya daha uzun beklemeye rağmen sürüyorsa servikal uzunluk raporlanmaz ve başka gün yeniden değerlendirilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Serviksin >50 mm görünmesi veya iç osun mesane refleksiyonunun üstünde izlenmesi, miyometriyumun ölçüme katıldığı yalancı uzamayı düşündürmelidir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• İç os yakınında membranların desiduadan ayrılması veya amniyotik sıvıda debris/sludge, subklinik enfeksiyon ve spontan preterm doğum riskinde artışı düşündürebilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Yazar huni uzunluğunu ölçmez ve yönetimde kullanmaz; kapalı servikal uzunluk dikkate alındığında hunileşme bağımsız bir preterm eylem öngördürücüsü değildir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal doku yoğunluğu, servikal aks ve diğer servikal özellikler, tek başına servikal uzunluğa belirgin ek öngörü değeri sağlamaz (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).

Önceki spontan preterm doğum yok: kısa serviksin yönetimi

• Asemptomatik tekil gebelikte, önceki spontan preterm doğum yoksa ve 24 haftadan önce servikal uzunluk ≤25 mm ise vajinal progesteron 200 mg her akşam önerilebilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026). Grade 2B
• Kısa serviks (≤25 mm) saptanan bu grupta, servikal uzunluk 11–<26 mm ise ilerleyici kısalmayı izlemek için 23+6 haftaya kadar her bir–iki haftada ölçüm tekrarlanır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal uzunluk 11–<21 mm ise progesterona ek olarak serklaj sunulabilir; bu öneri için ayrı bir Grade verilmemiştir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal uzunluk 11–15 mm ise spekulum ve dijital muayene yapılır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Servikal dilatasyon ≥1 cm saptanırsa muayene endikasyonlu serklaj sunulabilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• 24 haftadan önce servikal uzunluk <11 mm ise ultrason endikasyonlu serklaj sunulur; bu eşik için ayrı bir Grade verilmemiştir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan preterm doğum olmayan kısa serviks grubunda serklaj ile progesteronun birlikte kullanımını değerlendiren randomize çalışma erken durdurulmuştur; preterm doğum azalması istatistiksel olarak anlamlı değildir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).

Önceki spontan tekil preterm doğum ve öyküye dayalı serklaj

• Öyküye dayalı servikal yetmezlik tanısı konanlarda yalnız servikal uzunluk izlemi yerine 12–14. haftalarda öykü endikasyonlu serklaj önerilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025). Grade 1B
• Önceki spontan preterm doğumla birlikte mevcut gebelikte 24 haftadan önce servikal uzunluk ≤25 mm ise ultrason endikasyonlu serklaj önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025). Grade 2B
• Tanısı erken gebelikte kesinleşmeyen önceki spontan preterm doğum öyküsünde rutin öykü serklajı yerine seri servikal uzunluk taraması düşünülebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Servikal yetmezlik konusu yazarı, öykü endikasyonlu serklaj yapılanlarda 16. haftadan 36+6 haftaya kadar günlük vajinal progesteron da kullanır; birlikte kullanımın tartışmalı olduğu belirtilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki spontan preterm doğum öyküsünde aynı yazar, vajinal progesteronu her akşam 200 mg olarak 16–20. haftalarda, tercihen 16. haftada başlatır ve 36+6 haftaya kadar sürdürür (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Servikal yetmezlik konusu yazarı, önceden başlanan progesteronu serklajdan sonra da sürdürür; kombine tedavi verilerinin düşük kaliteli çalışmalar ve hasta gruplarının karışıklığı nedeniyle sınırlı olduğu belirtilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki spontan preterm doğum olup servikal uzunluğu normal kalan tekil gebeliklerde kısa serviks konusu yazarı 16. haftada her akşam 200 mg vajinal progesteron başlar; bu yaklaşım tartışmalıdır ve derecelendirilmiş ortak bir öneri olarak sunulmaz (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan preterm doğum öyküsü olan tekil gebeliklerin meta-analizinde, düşük yanlılık riski olan çalışmalarla sınırlandırılıp küçük çalışma etkileri düzeltildiğinde progesteronun preterm doğumu azaltıcı etkisi istatistiksel anlamlılığını korumamıştır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).

Muayeneye dayalı servikal yetmezlik ve amniyosentez

• 24 haftadan önce muayeneye dayalı servikal yetmezlikte, intraamniyotik enfeksiyonu dışlamak üzere amniyosentez değerlendirmesinden sonra bekleme yerine muayene endikasyonlu serklaj önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025). Grade 2C
• Dijital veya spekulum muayenesinde dilatasyon ≥2 cm ise subklinik enfeksiyon araştırması için rutin amniyosentez yapılır; bu grupta intraamniyotik enfeksiyon sıklığı yaklaşık %20–50 olarak verilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Ultrasonda inflamasyonu düşündüren debris/sludge varsa amniyosentez olguya göre değerlendirilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Dilatasyon <2 cm olduğu hâlde membranlar dış osta görünür ve açıkta ise amniyosentez olguya göre değerlendirilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Transvajinal serklaj yazarı, ateş olmasa da intraamniyotik enfeksiyondan şüphelenirse amniyosentez yapar; Gram boyama ve enfeksiyon belirteçleri enfeksiyonu desteklemiyorsa serklaja geçer (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Amniyotik sıvının hızlı testleri uyumlu biçimde normal ise muayene endikasyonlu serklaj için kültürü 48 saat beklemek genellikle tercih edilmez; testler birbiriyle uyumsuzsa kültür sonucu beklenir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Amniyotik sıvıda enfeksiyon kanıtı varsa serklaj yapılmaz (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Enfeksiyon saptanan bu durumda yazar, antibiyotikle gebeliği uzatmaya yönelik bekleme yönetimini kullanmaz ve gebeliğin sonlandırılması için indüksiyon önerir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Yaklaşık 24 haftadan sonra serklajdan genellikle kaçınılır; seçilmiş olgularda işlem riski ile beklemenin olası sonucu bireysel olarak tartılır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Servikal yetmezlik konusu yazarı, muayene serklajından önce kullanılan vajinal progesteronu sürdürür; önceki preterm doğum veya kısa serviks nedeniyle kullanmayanlarda işlem sonrası başlar ve bu uygulamanın tartışmalı olduğunu belirtir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).

Önceki ikiz preterm doğum ve mevcut çoğul gebelik

• Mevcut gebelik tekil ve önceki spontan ikiz doğum ≥34 haftada ise 18–24. haftalarda, genellikle 20. haftada tek transvajinal servikal uzunluk taraması yapılır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Mevcut gebelik tekil ve önceki spontan ikiz doğum <34 haftada ise seri tarama 14–16. haftalarda başlatılır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan ikiz doğum <34 haftada olan ve mevcut gebeliği tekil olan hastalara yazar, 16. haftadan itibaren her akşam 200 mg vajinal progesteron sunar; yararı tartışmalıdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan ikiz doğum ≥34 haftadaysa mevcut tekil gebelikte gelişen kısa serviks, önceki spontan preterm doğumu olmayan kısa serviks grubu gibi yönetilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Önceki spontan ikiz doğum <34 haftadaysa mevcut tekil gebelikte kısa serviks geliştiğinde yazar servikal yetmezlik tanısı koyar ve serklaj sunar (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Yalnız ikiz veya daha yüksek sıralı çoğul gebelik bulunması nedeniyle rutin serklaj yapılmasından kaçınılması önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025). Grade 2C
• Mevcut çoğul gebelikte klasik servikal yetmezlik öyküsü veya kısa serviks varlığında serklaj yararlı olabilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Mevcut çoğul gebelikte kısa serviks varsa vajinal progesteron veya serklaj düşünülebilir; ayrıntılı seçim ve tedavi bu dört metinde verilmez (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).

Serklajın kontrendikasyonları ve gebelik haftası

• Yaşamla bağdaşmayan fetal anomali, intrauterin enfeksiyon, aktif preterm eylem, preterm erken membran rüptürü (PPROM), fetal ölüm veya aktif uterin kanamada serklaj yapılmamalıdır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İleri dilatasyon ve prolabe membranlar olumsuz sonuç riskini artırır; mutlak bir dilatasyon üst sınırı yoktur, ancak >4 cm dilatasyonda prognoz kötüleşir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Membranların dış ostan prolabe olması göreli kontrendikasyondur; bu durumda iyatrojenik membran rüptürü riski %65’e kadar bildirilmiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Transvajinal serklajların çoğu 12–24. haftalarda yapılır; kesin alt ve üst gebelik haftası sınırlarında uzlaşı yoktur (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Serklaj genellikle 12 haftadan önce yapılmaz; ilk trimester sonuna kadar beklemek erken kayıpların gerçekleşmesine ve anöploidi/önemli fetal anomali değerlendirmesine olanak verir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• 24–28. haftalarda serklaj tartışmalıdır; yazar dış ortamda sağkalım olası hâle geldikten sonra girişimden kaçınır, 24 hafta sonrasında düşünülüyorsa hastaya özgü yarar ve riskler görüşülüp kaydedilmelidir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• 28 haftadan sonra etkinlik verisi olmadığı ve preterm doğum riskini artırabileceği için serklaj yapılmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Yaşayabilirlik sınırında ileri servikal değişiklik nedeniyle girişim düşünülüyorsa ağır uzun dönem nörogelişimsel bozuklukla sağkalım olasılığı da açıklanmalı; neonatoloji görüşü yararlı olabilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

Transvajinal serklaj öncesi değerlendirme

• İşleme yakın ultrasonografide fetus sayısı, kalp aktivitesi, gebelik haftası ve yapısal anomaliler değerlendirilir; yapılmadıysa anöploidi taraması sunulur (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Rutin servikovajinal enfeksiyon taraması yapılmaz; semptomatik veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon açısından yüksek riskli ve yakın tarihli negatif testi bulunmayan hastalarda gonore ve klamidya araştırılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Enfeksiyon testi pozitif olduğu için tedavi gerekiyorsa mümkünse serklajdan önce tamamlanır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Subklinik enfeksiyon olasılığı düşük olduğundan öykü endikasyonlu serklaj öncesinde amniyosentez yapılmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Asemptomatik ve serviksi kapalı hastada ultrason endikasyonlu serklaj öncesinde amniyosentez çoğunlukla yapılmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Asemptomatik bakteriüri için işlem öncesi taramanın gebelik sonucunu iyileştirdiği gösterilmemiştir; bu konuda uzlaşı yoktur (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Plansız ultrason veya muayene endikasyonlu serklaj adayları, PPROM, preterm eylem, gizli dekolman ve intraamniyotik enfeksiyonu dışlamaya yardımcı olmak için 24 saate kadar gözlenir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İleri dilatasyonda arka fornikste biriken mukuslu-sulu transüda, standart yöntemlerle amniyotik sıvıdan ayrılmalıdır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Gebelikte servikal intraepitelyal neoplazi değerlendirmesi gerekiyorsa bu değerlendirme ve yönetim serklajdan önce yapılmalıdır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

Transvajinal serklaj çevresinde ilaçlar

• Öykü endikasyonlu serklajda profilaktik antibiyotik ve tokolitik uygulanmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Ultrason endikasyonlu serklajda işlem öncesi rutin antibiyotik veya indometazin uygulanmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Ultrason endikasyonlu serklajdan sonra kontraksiyon veya uterin irritabilite varsa yazar 48 saate kadar indometazin kullanır; bu özel kullanım için cümlede doz verilmemiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Muayene endikasyonlu serklajda gebeliğin uzamasını desteklemek amacıyla antibiyotik ve indometazin profilaksisi önerilebilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025). Grade 2C
• Muayene endikasyonlu serklaj için kullanılan randomize çalışma rejiminde sefazolin intravenöz 1 g, vücut ağırlığı ≥100 kg ise 2 g olarak ameliyat öncesinde ve ameliyat sonrası 8. ve 16. saatlerde verilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Aynı rejimde indometazin oral 50 mg olarak ameliyat öncesinde ve ameliyat sonrası 8. ve 16. saatlerde verilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Belge, alternatif olarak sefazolin 2 g (≥100 kg’da 3 g) veya başka geniş spektrumlu antibiyotik rejimlerinin en az benzer etkinlikte olabileceğini belirtir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İndometazin için 50 veya 100 mg yüklemeyi takiben 48 saat boyunca altı saatte bir 25 veya 50 mg, en az benzer etkinlikte olabilecek alternatif rejim olarak belirtilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İndometazinle oligohidramniyos ve duktus arteriozusun erken kapanması riski özellikle >48 saat maruziyette ve 20 haftadan sonra artan gebelik haftalarıyla önem kazanır; en yüksek risk 30 haftadan sonradır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Yalnız grup B streptokok kolonizasyonu nedeniyle serklaj işlemi için antibiyotik profilaksisi önerilmez (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Transvajinal serklaj konusu yazarı, serklaj nedeniyle ameliyat öncesi veya sonrası yeni vajinal progesteron başlatmaz; önceden kullananlarda tedaviyi sürdürür (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Genel güvenlik nedeniyle nöroaksiyel anestezi tercih edilir; genel anestezi de kabul edilebilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İşlem sırasında ek uterin gevşeme gerekiyorsa intravenöz nitrogliserin kullanılabilir; bu belgede doz verilmemiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

Prolabe membranların geri alınması

• Prolabe membranlarla serklaja girişiliyorsa sütür yerleştirilmeden önce membranlar uterin kaviteye geri alınmalıdır; en uygun yöntemi belirleyen randomize çalışma yoktur (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İlk yaklaşım olarak belirgin Trendelenburg pozisyonuyla yerçekiminden yararlanılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Membranlar geri çekilmiyorsa nitrogliserin gibi bir uterin gevşetici düşünülebilir; bu kullanım için doz verilmemiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Mesane kateterinden 250 mL’lik artışlarla doldurma denenebilir; dolu mesanenin görüşü azaltabileceği ve serviksi pelvis içine çekebileceği dikkate alınır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Dış os çevresinden forseps veya askı sütürleriyle servikse nazik traksiyon ve hareket verilmesi membranların geri alınmasına yardımcı olabilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Düz yüzeyli araç veya kateter balonuyla geri itme kullanılabilir; membran rüptürü riskini artırabilir ve kullanılan balon düğüm sıkılmadan hemen önce boşaltılıp çıkarılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Daha az invaziv yöntemler başarısızsa ultrason eşliğinde transabdominal amniyoredüksiyon düşünülebilir; tipik olarak yaklaşık 150–250 mL sıvı alınır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

Transvajinal serklaj: teknik seçim ve temel cerrahi ilkeler

• Temel cerrahi hedef serviksi iç os düzeyinde güçlendirmektir; serviksin uzaması ikincil yarardır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• McDonald veya Shirodkar seçimi cerrahi ilkelere, operatör deneyimine ve tercihine dayanmalıdır; genel veriler sonuç veya komplikasyonlarda belirgin fark göstermemektedir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Shirodkar, mesane ve rektumun diseksiyonu ile iç osa daha yakın yerleştirmeye olanak verir; McDonald diseksiyon gerektirmeyen kese ağzı sütürüdür (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İğne seçimi cerrahi ilkelere ve operatör deneyimine dayanmalıdır; en uygun iğneyi belirleyen randomize veri yoktur (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Düğümün anterior veya posterior yerleşimi için kanıtlanmış üstünlük yoktur; yerleşim operatör tercihine ve cerrahi ilkelere göre seçilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Monofilaman ve örgülü sütürlerin karşılaştırıldığı randomize çalışmada gebelik kaybı sıklığı benzer bulunmuştur (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Monofilaman sütürle koryoamnionit ve maternal sepsis daha az bildirilmiştir; bu bulgu preterm doğum veya gebelik kaybında üstünlük olarak yorumlanmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İşleme boş mesaneyle başlanmalıdır; transvajinal işlem boyunca idrar kateteri bulundurmak zorunlu değildir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Vajina ve serviks antiseptik veya serum fizyolojikle hazırlanırken açıkta duran membranlara temastan kaçınılmalıdır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Özellikle muayene endikasyonlu serklajda cerrahi alanı açacak bir yardımcı genellikle gereklidir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Shirodkar sütürü servikal stromanın yanından submukozal geçirilerek iç osa mümkün olduğunca yakın yerleştirilir; iç osa ulaşılamıyorsa dış osun en az 2 cm üzerinde olması hedeflenir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Sütürün iç os, mesane ve rektuma göre yerini değerlendirmede intraoperatif ultrasonografi yardımcı olabilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Serklajın çıkarılmasını kolaylaştırmak için Shirodkar düğümünü epitelle örtmek veya bandı servikse sabitlemek gerekli değildir; sezaryen planlanıp sütür bırakılacaksa düğümün tamamen gömülmesi akıntıyı azaltabilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• McDonald sütürü iç osa güvenle mümkün olduğunca yakın, mesane, rektum ve uterin damarlardan kaçınılarak derin kese ağzı geçişleriyle yerleştirilir; endoservikal kanala girilmemelidir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İyi yerleştirilmiş tek serklaj genellikle yeterlidir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• İlk sütür teknik olarak yetersizse veya ileri dilatasyonda kapatmayı sağlayamıyorsa aynı işlemde daha uygun konuma ikinci sütür gerekebilir; iki sütür varsa genellikle birlikte çıkarılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Rutin ikinci serklaj veya mukus tıkacını korumak için dış osun ek sütürle kapatılması sonuçları iyileştirdiği gösterilmiş uygulamalar değildir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

İşlem sonrası bakım, izlem ve yazarların farklı uygulamaları

• Anesteziden toparlanan, yürüyebilen ve idrar yapabilen hastalar çoğunlukla aynı gün taburcu edilir; muayene endikasyonlu işlemde daha uzun gözlem gerekebilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Taburculuk öncesinde fetal kalp hızı ve normal amniyotik sıvı hacmi kaydedilmelidir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Çoğu hastada analjezi için parasetamol yeterlidir; belgede doz verilmemiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Birkaç gün sürebilen hafif lekelenme, kramp ve dizüri beklenebileceği anlatılır; Shirodkar sonrası mukozal sütürün düşmesi serklajın kaybı olarak yorumlanmamalıdır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Vajinal sıvı kaçağı veya lekelenme dışındaki kanama değerlendirme gerektirir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Transvajinal serklaj yazarı asemptomatik hastayı bir hafta sonra, ardından iki–üç haftada bir spekulumla değerlendirir; serviks ve sütür uygunsa muayene sıklığını azaltabilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Sütürün serviksten sıyrılması, migrasyonu veya prolabe membran görülmesinde değerlendirme sıklaştırılır; uygun olguda antenatal kortikosteroid ve neonatoloji görüşüyle erken doğuma hazırlık yapılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Serklaj sonrası servikal uzunluk ölçümü preterm doğum riski en yüksek hastaları belirlemeye yardımcı olur. 23 haftadan sonra proksimal servikal kısalma; aktivite azaltma önerisini, daha sık vizitleri ve gerektiğinde antenatal kortikosteroidin zamanında verilmesini, doğum yakınsa serebral palsi profilaksisi için magnezyum sülfatı gündeme getirebilir. Bu belgede bu ilaçların dozu verilmemiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Asemptomatik hastada seri fetal fibronektin testi rutin yapılmaz; yapılacaksa ameliyattan en az dört hafta sonrasına bırakılır ve pozitif sonuç daha az güvenilir olabilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Hızlı fetal fibronektin testi üretiminin 2024’te durduğu belirtilir; bu bağlamda alternatif test araştırılmamıştır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Servikal yetmezlik konusu yazarı, öyküye dayalı tanıda sağlıklı gebelere verilenler dışında günlük aktivite kısıtlaması önermez (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Aynı yazar ultrasona veya muayeneye dayalı tanıda da normal günlük aktivitenin sürmesini önerir; kısa servikste kısıtlama daha fazla preterm doğumla ilişkili bulunmuştur (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Servikal yetmezlikte cinsel ilişkinin güvenliğine ilişkin veri sınırlıdır; kaçınma veya azaltma seçeneği bu belirsizlikle birlikte görüşülür (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Transvajinal serklaj yazarı ise öykü serklajı sonrası en az bir hafta pelvik istirahat, sonrasında kondom kullanımını ister; bunu kanıtlanmış yararı olan bir uygulama olarak sunmaz (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Transvajinal serklaj yazarı ultrason veya muayene endikasyonlu işlemden sonra genellikle 32–34. haftalara kadar aktivitenin ve cinsel ilişkinin azaltılmasını ister; bu kısıtlamanın sonucu iyileştirdiğine ilişkin yüksek kaliteli kanıt olmadığını belirtir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

Serklajın çıkarılması, PPROM ve komplikasyonlar

• Vajinal serklaj elektif olarak 36+0–37+0. haftalarda çıkarılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• 36 haftadan önce eylemde gebelik ≥34 haftaysa düzenli kontraksiyon başlar başlamaz, <34 haftaysa tokolize yanıt alınamadığında serklaj çıkarılır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• McDonald serklajı çoğunlukla poliklinikte analjezisiz çıkarılabilir; Shirodkar için doğumhane veya ameliyathane ve analjezi gerekebilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Sezaryen ve sonraki gebelik planında Shirodkar yerinde bırakılabilir; yabancı cisim kaynaklı enfeksiyon, erozyon ve fertilite etkisi olasılıkları dikkate alınır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• McDonald sütürü rutin olarak çıkarılır; sonraki gebelik için bırakılmasının sonuçları bilinmez (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Elektif çıkarma hemen doğum yapılacağı anlamına gelmez; hastalar genellikle eylemi beklemek üzere evine gönderilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Başka açıdan asemptomatik ve PPROM gelişmiş gebelikte ≥32 haftada bekleme yerine serklajın çıkarılması önerilebilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025). Grade 2C
• PPROM ile birlikte koryoamnionit veya vajinal kanama varsa yazar serklajı çıkarır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• PPROM <32 haftadaysa ve klinik enfeksiyon, kanama veya preterm eylem yoksa yazar serklajı yerinde bırakır; gebeliği uzatma olasılığı ile yükselen enfeksiyon riski arasında belirsizlik vardır (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Komplikasyon sıklığı gebelik haftası ve dilatasyon arttıkça yükselir; McDonald ile Shirodkar arasında belirgin fark bildirilmez (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Membran rüptürü özellikle ileri dilatasyon veya prolabe membranla yapılan muayene endikasyonlu serklajda önemli bir risktir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• Maternal sepsis her üç vajinal serklaj endikasyonundan sonra da bildirilmiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).
• 24 haftadan önce sütür migrasyonu gelişirse yeniden serklaj konulmaması önerilebilir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025). Grade 2C
• Sütür başarısızlığında yaşayabilir preterm doğum yakın görünüyorsa hastaneye yatırma veya antenatal kortikosteroid seçenekleri değerlendirilebilir; bu bölümde kortikosteroid dozu verilmemiştir (UpToDate, Transvajinal serklaj, Nisan 2025).

Sonraki gebelik: önceki serklajın türü ve sonucu

• Başarılı öykü endikasyonlu serklajdan sonra sonraki gebelikte genellikle tekrar öykü serklajı önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki öykü serklajının endikasyonu kanıta dayanmıyorsa sonraki gebelikte seri servikal uzunluk taraması güvenli ve etkili bir alternatif olarak sunulabilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki ultrason endikasyonlu serklajla doğum ≥34 haftada olmuşsa sonraki gebelikte rutin profilaktik serklaj yerine transvajinal servikal uzunluk izlemi önerilebilir; yeniden kısalma olursa serklaj yapılır (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki ultrason endikasyonlu serklaja rağmen doğum <34 haftada olmuşsa sonraki gebelikte 12–14. haftalarda öykü endikasyonlu vajinal serklaj önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Bu öykü endikasyonlu serklaj da başarısız olursa sonraki gebelik için transabdominal veya laparoskopik servikoistmik serklaj sunulur (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki muayene endikasyonlu serklajla doğum ≥34 haftada olmuşsa sonraki gebelikte 12–16. haftalardan transvajinal servikal uzunluk izlemi ve kısalma gelişirse serklaj önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Önceki muayene endikasyonlu serklaja rağmen doğum <34 haftada olmuşsa sonraki gebelikte öykü endikasyonlu serklaj önerilebilir (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).
• Öykü endikasyonlu vajinal serklajdan sonra sağlıklı yenidoğan elde edilememişse yazar gebelikler arasında robotik transabdominal servikoistmik serklaj sunar (UpToDate, Servikal yetmezlik, Ekim 2025).

Transabdominal serklaj: adaylık ve zamanlama

• Transabdominal servikoistmik serklaj, en az bir profilaktik vajinal serklajın başarısız olduğu veya çok kısa/yok, ampute, ileri skarlı ya da defektli serviks nedeniyle vajinal işlemin teknik olarak olanaksız olduğu hastalarda uygulanır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Bu adaylıkta önceki başarısız işlem öykü veya ultrason endikasyonlu profilaktik serklajdır; yalnız başarısız muayene endikasyonlu kurtarma serklajı bu ölçüte dahil edilmez (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Başarısız profilaktik McDonald sonrası abdominal yaklaşıma geçmeden önce mutlaka Shirodkar denenmesini destekleyen güçlü kanıt yoktur (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Abdominal yaklaşımın, özellikle laparotomiyle yapıldığında, vajinal yaklaşıma göre daha yüksek morbiditesi ve genellikle sezaryen gerektirmesi hasta seçiminde dikkate alınır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Başarısız profilaktik vajinal serklajlı hastalardaki randomize çalışmada abdominal serklaj <32 haftada doğumu azaltmıştır; bu çalışma muayene endikasyonlu serklaj başarısızlıklarını kapsamamıştır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Uygun adayda transabdominal serklaj gebelik öncesinde veya erken gebelikte embriyo/fetus ultrason değerlendirmesinden sonra yapılabilir; en iyi zamanlama için uzlaşı yoktur (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Gebelikte geç ilk–erken ikinci trimester yerleştirme, 11–13. haftalarda önemli fetal yapısal anomalilerin ve istenen erken anöploidi taramasının değerlendirilmesine olanak verir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• 14–15. haftalar ve sonrasında büyüyen uterus girişimi, özellikle laparoskopiyi, teknik olarak zorlaştırır; daha geç yerleştirme tercih edilmez (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Gebelik öncesi yerleştirmenin fertiliteyi bozmadığına ilişkin veri çok sınırlıdır; işlem yapılan her hasta daha sonra gebe kalmayabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Ultrasonda plasenta previa bulunması transabdominal serklaj için tek başına kontrendikasyon değildir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• İkiz gebelik transabdominal serklaj için kontrendikasyon değildir, ancak veri sınırlıdır ve büyük uterus cerrahi erişimi zorlaştırabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Transabdominal serklajda da yaşamla bağdaşmayan anomali, enfeksiyon, aktif kanama, aktif preterm eylem, PPROM ve fetal ölüm başlıca kontrendikasyonlardır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Dış ostan prolabe membranlar transabdominal yaklaşım için de göreli kontrendikasyondur; iyatrojenik rüptür riski yüksek olabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).

Transabdominal ve laparoskopik serklaj: uygulama ve izlem

• Teknik olarak mümkünse ve gerekli cerrahi deneyim varsa daha düşük morbidite nedeniyle laparoskopik yaklaşım tercih edilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Yazarlar transabdominal işlem için profilaktik antibiyotik veya vajinal hazırlık yapmaz; görüşü korumak için mesaneye sürekli drenaj kateteri yerleştirir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Açık abdominal işlemde cerrah ve hasta tercihine göre genel veya nöroaksiyel anestezi kullanılabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Laparoskopik işlem genel anestezi altında dorsal litotomi pozisyonunda yapılır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Gebelikte uterus nazikçe tutulmalı; uterin kan akımının kıvrılarak engellenmesinden ve plasentanın bozulmasından kaçınılmalıdır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Abdominal sütür servikoistmik bileşkede uterin damarların medialindeki avasküler alandan geçirilir; damar ve yakın paraservikal ven yaralanmasından kaçınılmalıdır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Laparoskopik serklajda emilmeyen sütür kullanılmalıdır; ultrason rehberliği yerleşimi ve amniyotik kaviteye girmemeyi destekleyebilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Laparoskopide iğne servikoistmik bileşkede uterin damarların medialinden ve serviksin lateralinden geçirilir; çok lateral geçiş kanamaya, çok medial geçiş servikse girmeye veya işlev kaybına yol açabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Gebe uterusta giriş yerleri uterusun boyut ve konumuna göre seçilir; manipülasyon gerekiyorsa servikse girmeyen araç kullanılabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Gebelik sırasında abdominal işlemde fetal kalp hızı ve membranların sütür üzerinde kaldığı ultrasonla kontrol edilebilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Robot yardımlı laparoskopik serklaj uygulanmıştır; konvansiyonel laparoskopiye göre maliyet etkinliği belirlenmemiştir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Transabdominal serklaj yerindeyken rutin transvajinal servikal uzunluk taraması gerekli değildir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Transabdominal serklajdan sonra vajinal progesteronun ek yararı bilinmemektedir; bu amaçla tasarlanmış çalışma bulunmaz (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Seyrek komplikasyonlar arasında uterin damarların yanlışlıkla bağlanmasına bağlı fetal ölüm, mesane/bağırsak yaralanması, fistül, uterin rüptür ve plasenta akreta spektrumu bildirilmiştir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).

Transabdominal serklaj sonrası doğum ve sütürün korunması

• Uterin rüptür riskinden kaçınmak için transabdominal serklaj sonrası 36+0–37+6. haftalarda planlı sezaryen önerilebilir; bu öneri için Grade verilmemiştir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• 36 haftadan önce eylemde gebelik ≥34 haftaysa düzenli kontraksiyon başlar başlamaz, <34 haftaysa tokolize yanıt alınamadığında sezaryen yapılır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Sezaryende fetus serklajın üzerinde açılan histerotomi insizyonundan doğurtulur (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Vajinal doğum denemesi sağlamak amacıyla doğum öncesi laparoskopik veya transvajinal abdominal serklaj çıkarılması önerilmez; her iki yol teknik olarak zor ve morbid olabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Yeni gebelik planlanıyorsa transabdominal sütür sezaryende yerinde bırakılabilir; gebelik planı yoksa sezaryen sırasında çıkarılabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Sütür sezaryende bırakılmış ve doğurganlık tamamlanmışsa Norwitz, asemptomatik hastada yalnız sütürü çıkarmak için ek cerrahi yapmaz (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Aynı konuda Craigo, cerrahi adaylık kötü değilse veya çıkarmanın zor olması beklenmiyorsa doğurganlık tamamlandığında abdominal sütürü genellikle çıkarır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Doğurganlık tamamlandıktan sonra asemptomatik abdominal sütürü çıkarmanın mı bırakmanın mı daha iyi olduğu belirsizdir; veri olgu bildirimleriyle sınırlıdır (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).

Transabdominal serklaj yerindeyken fetal kayıp

• İlk trimester fetal kayıpta transabdominal serklaj çıkarılmadan servikal dilatasyon ve evakuasyon yapılabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Erken ikinci trimester kayıpta bazı olgularda sütür yerindeyken dilatasyon ve evakuasyon mümkündür; uygun dilatasyon için gerektiğinde osmotik dilatatör kullanılabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Bu durumda misoprostol kullanımı bireyselleştirilir; kontraksiyonla servikal yırtılma riski ile dilatasyon yararı tartılır ve belgede doz verilmemiştir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Çıkarma gerekiyorsa laparoskopik çıkarma sonrası transvajinal evakuasyon yapılabilir; transvajinal kolpotomiyle çıkarma pratikte zor olduğundan genellikle önerilmez (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• İkinci trimesterin orta–geç dönemi veya üçüncü trimester kayıpta fetus ve plasentanın geçişi için genellikle sütür çıkarılır; laparoskopik çıkarma ardından indüksiyon uygulanabilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Deneyimli hekimlerce 17–21. haftalarda sütür yerinde bırakılarak başarılı dilatasyon ve evakuasyon bildirilmiştir; bu olgu deneyimi genel bir zorunluluk olarak sunulmaz (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).
• Sırf sütürü korumak için laparotomi ve histerotomi yapılmaz; laparotomi gerekirse sütür çıkarılıp uterus servikal yoldan boşaltılır ve istenirse sütür yeniden yerleştirilir (UpToDate, Transabdominal ve laparoskopik serklaj, Ağustos 2026).

Kaçınılan uygulamalar ve progesteronun güvenliği

• Kısa servikste peser yerleştirilmesi önerilmez (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Kısa servikste yatak istirahati önerilmez; gebeliği uzatmaz, tromboemboli ve kondisyon kaybı riski taşır ve preterm doğum riskini artırabilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Yazar preterm doğumu önlemek için oral progesteron kullanmaz; bu amaçla oral progesteron öneren bir kılavuz bulamadığını belirtir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Preterm doğumun önlenmesinde hidroksiprogesteron kaproatın (17-OHPC), eczanede hazırlanan formüller dahil, reçete edilmemesi gerektiği belirtilir; etkinlik yokluğu nedeniyle Makena’nın piyasada bulunmadığı aktarılır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Vajinal progesteron her gün uygulanır; lokal irritasyon rahatsız edebilir ve sistemik yan etkileri azdır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Diğer mevcut preparatlar 100 mg mikronize progesteron vajinal tableti veya her dozda 90 mg mikronize progesteron içeren %8 vajinal jeldir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Vajinal tablet veya jel preparatlarının preterm doğumu önleme endikasyonu için Amerika Birleşik Devletleri’nde ruhsatı bulunmadığı belirtilir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• Vajinal progesteronla venöz tromboz artışına ilişkin klinik kanıt bulunmadığı için yazar bunu mutlak kontrendikasyon saymaz; aynı metin ürün bilgilerinde mevcut veya geçirilmiş tromboemboli için kontrendikasyon uyarısı bulunduğunu da belirtir (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).
• İkinci veya üçüncü trimesterde vajinal progesterona maruz kalan çocukların altı ay–sekiz yaş değerlendirmelerini içeren iki çalışmalık meta-analizde nörogelişimsel bozukluk artışı bulunmamıştır (UpToDate, 24 hafta öncesinde kısa serviks, Ekim 2026).

Öneri düzeyleri: Derecelendirilmiş önerilerde Grade 1B, Grade 2B ve Grade 2C etiketleri kullanılır. Öykü serklajı için “recommend”, diğer derecelendirilmiş seçenekler için “suggest” ifadesi kullanılır. Bu dört metinde sayı ve harflerin anlamını açıklayan bir lejant bulunmaz. Ayrı bir düzey verilmeyen yazar uygulamalarında düzey etiketi gösterilmez.

UpToDate belgesinin yanıt vermediği konular

• Önceki spontan preterm doğumu olmayan, yalnız kısa serviks saptanan tekil gebelikte vajinal progesteronun kesin sonlandırma haftası öneri olarak belirtilmez; araştırmalardaki tedavi süreleri ayrıca aktarılır.
• Mevcut ikiz veya daha yüksek sıralı çoğul gebelikte ayrıntılı tarama sıklığı, progesteron rejimi ve serklaj seçimi başka UpToDate konularına bırakılır; bu dört metin tam bir çoğul gebelik protokolü vermez.
• Önceki spontan preterm doğumda seri servikal uzunluk izleminin aralığı konu metninde sayıyla verilmez; yalnız konunun algoritmasına atıf yapılır. Kısa serviks saptanmamış bu grup için bir–iki haftalık izlem aralığı belirtilmez.