📰 Obstetride Bu Ay: Kasım 2026

ACOG: Gebelikte ve emzirmede GLP-1 reseptör agonistleri

ACOG · Practice Advisory · Ekim 2026

Ne değişti?

ACOG, glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonistlerinin (GLP-1 RA; semaglutid, tirzepatid, liraglutid gibi) gebelik ve emzirmede kullanımı için öneri yayımladı (ACOG Practice Advisory, Ekim 2026):

• Gebelik planlayan hastaya gebelikte güvenlik verisinin yetersiz olduğu anlatılmalı ve ilacın gebelikten 1–2 ay önce bırakılması düşünülmelidir.
• GLP-1 RA gebelik boyunca kullanılmamalıdır; ilaç kullanılırken gebe kalınırsa gebeliğin geri kalanında kullanılmamalıdır.
• Emzirmede kullanım ortak kararla planlanabilir; kullanılıyorsa bebeğin kilo alımı, bebeğin hekimiyle birlikte yakından izlenmelidir. Preterm bebeği olan ya da yenidoğan dönemindeki bebeği emziren hastada kullanılmamalıdır. Belgenin gerekçe bölümü, emzirmede yarı ömrü en kısa ajanın (eksenatid) tercih edilmesini ve güvenlik verisi olmadığından oral GLP-1 RA'lardan kaçınılmasını da belirtiyor.
• İlacı bırakan hastada kilo geri alımına karşı yaşam tarzı desteği ve kilo izlemi sürdürülmelidir.

Kanıtın gücü

Öneriler kanıt yetersizliğine dayanır; bu Practice Advisory GRADE derecelendirmesi içermiyor. Belgenin aktardığı dört meta-analizde perikonsepsiyonel ya da erken gebelik maruziyetinde majör malformasyon, düşük, ölü doğum, preterm doğum, SGA, gestasyonel diyabet (GDM) ve gebelikte hipertansif hastalık (HDP) açısından istatistiksel artış gösterilmedi; ancak bu meta-analizler heterojen ve karıştırıcılara göre tutarsız düzeltilmiş gözlemsel çalışmalara dayanıyor ve birinde düzeltilmemiş verilerde üriner sistem malformasyonlarıyla olası bir ilişki bildirildi (ACOG Practice Advisory, Ekim 2026).

Yaklaşık 150.000 tekil gebeliği kapsayan retrospektif bir kohortta, gebelikten 3 yıl öncesinden gebeliğin 90. gününe kadar GLP-1 RA maruziyeti olanlarda, eşleştirilmiş kontrollere göre preterm doğum (%17'ye karşı %13; RR 1,34; %95 GA 1,06–1,69), GDM (%20'ye karşı %15; RR 1,30; %95 GA 1,01–1,68) ve HDP (%46'ya karşı %36; RR 1,29; %95 GA 1,12–1,49) daha sık görüldü. ACOG, mutlak farkların ılımlı olduğunu ve kontrollerin tedavi başlangıcındaki değil gebelik öncesi beden kitle indeksine göre eşleştirilmesinin farkı büyütmüş olabileceğini belirtiyor. Her grupta 4000'den fazla kişinin yer aldığı başka bir eşleştirilmiş kohortta ise gebelik öncesi GLP-1 RA reçetesi GDM, HDP, preterm doğum ve sezaryen olasılığında mutlak olarak küçük bir azalmayla ilişkiliydi. ACOG bu çelişkili sonuçların çalışma tasarımı ve karıştırıcılarla ya da ilacın bırakılmasının kendi etkileriyle açıklanabileceğini belirtiyor (ACOG Practice Advisory, Ekim 2026). UpToDate'in aktardığı, 40.000'den fazla gebeliği içeren meta-analizde konjenital anomali oranı maruz kalan ve kalmayan gruplarda benzerdi (%3,4) (UpToDate What's New, 2026).

Pratiğe yansıması

• GLP-1 RA kullanan üreme çağındaki hastada gebelik planı ve etkili kontrasepsiyon konuşulmalı; ilaçla sağlanan kilo kaybı doğurganlığı artırabilir (ACOG Practice Advisory, Ekim 2026).
• Pregestasyonel diyabette UpToDate, gebelik planlayan ve gebe hastaları GLP-1 RA'dan insüline geçirmeyi sürdürüyor (UpToDate What's New, 2026).
• Gebelik öncesi GLP-1 RA kullanmış gebede ACOG; D vitamini, B12 vitamini ve ferritin açısından eksiklik değerlendirmesini, preeklampsi risk taramasını ve endikasyon varsa düşük doz aspirin başlanmasını öneriyor (ACOG Practice Advisory, Ekim 2026).
• Türkiye'deki ruhsat ve reçeteleme durumu bu sayıda değerlendirilmedi.

Sitede ilgili: Gebelikte İlaç Kullanımı · Gestasyonel Diabetes Mellitus

ACOG: Anne RSV aşısının uygulama penceresi 1 Mart'a uzatıldı

ACOG · Practice Advisory · Ağustos–Eylül 2026

Ne değişti?

ACOG, RSVpreF (Abrysvo) aşısının ABD'nin büyük bölümünde uygulanabileceği dönemi 1 Eylül – 31 Ocak yerine 1 Eylül – 1 Mart olarak güncelledi. Gerekçe, son mevsimlerde RSV hastalığının bahara kayması ve ağırlaşmasıdır (ACOG Practice Advisory, Ağustos 2026; ACOG basın bülteni, Eylül 2026).

Gebelik haftası değişmedi: aşı 32 0/7 – 36 6/7. haftalar arasında, iki hafta içinde planlı doğumu olmayan ve önceki bir gebelikte bu aşıyı olmamış gebelere tek kez yapılır (ACOG Practice Advisory, Ağustos 2026). ACOG'a göre ABD'de uygun gebelerin %41,6'sı aşılanmış (ACOG basın bülteni, Eylül 2026). Anne bu gebelikte aşılanmadıysa (önceki gebelikte aşılandığı için yeniden aşılanmayanlar dahil) ya da doğum aşıdan sonraki 14 gün içinde gerçekleştiyse bebeğe clesrovimab ya da nirsevimab verilmesi önerilir (ACOG Practice Advisory, Ağustos 2026).

Kurumlar yan yana

Kaynaklar: (ACOG Practice Advisory, Ağustos 2026); (Abrysvo KÜB, 2025).

ABD'deki 32 0/7 – 36 6/7. hafta sınırını FDA koymuştur: ruhsat öncesi klinik çalışmada aşı grubunda preterm doğum %5,7, plasebo grubunda %4,7 olup fark istatistiksel olarak anlamlı değildi ve yalnız düşük-orta gelirli ülkelerdeki katılımcılarda görüldü; FDA, 32. haftadan önce uygulamanın kuramsal preterm doğum riskini azaltmak için aşının 32 0/7 – 36 6/7. haftalarda yapılmasını öngörüyor (ACOG Practice Advisory, Ağustos 2026). Türkiye KÜB'ü klinik çalışmada prematüre doğumu aşı grubunda %6, plasebo grubunda %5 olarak bildiriyor ve aşının 24. haftadan önce araştırılmadığını belirtiyor (Abrysvo KÜB, 2025).

Pratiğe yansıması

ACOG'un takvim penceresi ABD'deki RSV mevsimine göre belirlenmiştir. Türkiye'de Abrysvo'nun ürün bilgisi aşıyı gebeliğin 24–36. haftaları arasında tek doz olarak tanımlar (Abrysvo KÜB, 2025). KÜB, Abrysvo ile Tdap arasında en az iki hafta ara önerir; gebe olmayan sağlıklı kadınlarda birlikte uygulamada boğmaca bileşenlerine bağışıklık yanıtı daha düşük bulunmuş, bu bulgunun klinik önemi bilinmiyor. ACOG ise anne RSV aşısının gebelikte rutin önerilen diğer aşılarla aynı anda yapılabileceğini belirtir (Abrysvo KÜB, 2025; ACOG Practice Advisory, Ağustos 2026). KÜB'deki post-hoc analizde ilk 180 günde tıbbi yardım gerektiren ağır RSV alt solunum yolu hastalığına karşı aşı etkililiği 24–<30. haftalarda aşılananlarda %57,2 (%95 GA 10,4–80,9), 30–36. haftalarda aşılananlarda %78,1 (%95 GA 52,1–91,2) bildirilmiştir (Abrysvo KÜB, 2025). ABD'deki 32. hafta alt sınırı, yukarıda belirtilen preterm doğum dengesizliğine karşı alınmış bir önlemdir. Türkiye için ulusal bir RSV mevsim takvimi önerisi bu sayıda değerlendirilmedi.

Sitede ilgili: Gebelikte Aşılar Rehberi · Gebelikte Enfeksiyonlar ve Tarama

ACOG: Serklaj için yeni klinik uygulama kılavuzu (CPG 12) Practice Bulletin 142'nin yerini aldı

ACOG · Clinical Practice Guideline · Eylül 2026

Ne değişti?

2014 tarihli Practice Bulletin 142 yürürlükten kalktı; yerine GRADE uyarlamasıyla hazırlanan Clinical Practice Guideline No. 12 geldi (ACOG CPG 12, 2026). Başlıca öneriler (öneri gücü ve kanıt kalitesiyle):

• Tekil gebelikte servikal yetmezlikle uyumlu öyküde öykü temelli serklaj sunulmalı (güçlü öneri, orta kaliteli kanıt); genellikle 12 0/7 – 14 6/7. haftalarda yerleştirilir. Serklajı ertelemek isteyen tekil gebelerde 16 0/7 – 24 0/7. haftalar arasında seri servikal uzunluk ölçümü önerilir.
• Tekil gebelikte önceki spontan preterm doğum ve 16 0/7 – 24 0/7. haftalarda transvajinal ultrasonla servikal uzunluk <25 mm ise ultrason temelli serklaj sunulmalı (güçlü, orta). Bu hastalarda vajinal progesteron makul bir alternatiftir (güçlü, orta); servikal pesser serklaja alternatif olarak önerilmez (güçlü, yüksek).
• İkinci trimesterde servikal açılması olan, intraamniyotik enfeksiyon ya da eylem bulgusu olmayan tekil (güçlü, yüksek) ve ikiz (güçlü, orta) gebeliklerde muayene temelli serklaj sunulmalı. Perioperatif indometazin ve sefazolin gebeliği uzatmak için düşünülebilir, ancak yenidoğan sonuçlarını iyileştirdiği gösterilmemiştir (koşullu, düşük).
• İkiz gebelikte ultrason temelli serklaj önerilmez (güçlü, orta).
• Öykü ya da ultrason temelli transvajinal serklaja karşın 28. haftadan önce spontan doğum olmuşsa sonraki gebelikte transabdominal serklaj önerilir (güçlü, yüksek); uygun ve erişilebilir olduğunda laparotomi yerine minimal invaziv yaklaşım önerilir (koşullu, orta). Muayene temelli serklaja karşın 28. haftadan önce doğum olanlarda transabdominal serklaj araştırılmamıştır.
• Serklaj sonrası rutin servikal uzunluk izlemi önerilmez (koşullu, düşük). Vajinal serklajın 36 0/7 – 37 6/7. haftalarda alınması önerilir; planlı doğum gibi durumlarda 39 6/7. haftaya kadar alınması düşünülebilir (koşullu, çok düşük).

Kanıtın gücü

Kılavuz GRADE uyarlamasıyla hazırlanmıştır; öneri gücü ve kanıt kalitesi yukarıda her öneride belirtilmiştir (ACOG CPG 12, 2026). Kılavuzun tam metni okundu.

Pratiğe yansıması

PB 142'ye atıf yapan protokol ve eğitim materyalleri CPG 12'ye göre güncellenmelidir. Uygulamaya yansıyacak başlıca farklar: ikiz gebelikte muayene temelli serklajın açıkça önerilmesi, ikizde ultrason temelli serklajın önerilmemesi, tekil gebelikte servikal pesserin serklaja alternatif olarak önerilmemesi ve önceki spontan preterm doğumu olup servikal uzunluğu <25 mm bulunan tekil gebelerde vajinal progesteronun serklaja makul bir alternatif olarak yer alması. CPG 12, önceki spontan preterm doğumu olmayan düşük riskli gebede servikal uzunluk <10 mm olduğunda serklaj lehine ya da aleyhine öneri için kanıtı yetersiz buluyor (ACOG CPG 12, 2026).

Sitede ilgili: Servikal Yetmezlik ve Serklaj · Preterm Eylem ve Doğum · ACOG Ne Diyor? Servikal Yetmezlik

Gebelikte IV demir: meta-analiz yararı doğruladı, FDA ferrik karboksimaltoza hipofosfatemi uyarısı ekledi

FDA · Güvenlik iletişimi · JAMA Netw Open · Meta-analiz · Eylül 2026

Ne değişti?

FDA, ferrik karboksimaltoz (FCM; Injectafer) etiketine semptomatik hipofosfatemi için kutulu uyarı ekledi. Uyarı; hipofosfatemi riski taşıyanlarda ve önceki kürden sonraki üç ay içinde yeniden kür alacaklarda serum fosfatının izlenmesini öneriyor. FDA'ya göre Sentinel verilerinde FCM uygulamalarının %20'sinden azında fosfat ölçülmüş (FDA, Eylül 2026).

Eylül 2026'da yayımlanan güncellenmiş meta-analiz (29 RCT, 11.771 gebe), demir eksikliği anemisinde IV demiri oral demirle karşılaştırdı (Sales ve ark., JAMA Netw Open 2026).

Kanıtın gücü

IV demirle doğumda anne hemoglobini 0,59 g/dL (%95 GA 0,31–0,87), anne ferritini 50,93 ng/mL (%95 GA 33,56–68,29) ve yenidoğan ferritini 21,38 ng/mL (%95 GA 5,50–37,25) daha yüksekti; doğum yatışında transfüzyon %37 daha azdı (RR 0,63; %95 GA 0,49–0,82), tedavi öncesi hemoglobini 9 g/dL veya altında olanlarda RR 0,58 (%95 GA 0,45–0,76). Hafif yan etkiler daha seyrekti (RR 0,56; %95 GA 0,41–0,76), ciddi yan etki bildirilmedi (Sales ve ark., JAMA Netw Open 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi. Heterojenite bilgisi özette yer almıyor.

FDA uyarısı gebeliğe özgü değildir; gebelikte FCM ile hipofosfatemi sıklığı bu kaynaklarda verilmemiştir.

Pratiğe yansıması

• UpToDate, IV demiri ilk trimester sonrasında oral demiri tolere edemeyen, ağır anemisi olan ya da oral demire yanıt vermeyen gebelerde kullanıyor; ilk trimester için güvenlik verisi yok (UpToDate What's New, 2026).
• FCM kullanılacaksa: hipofosfatemi riski taşıyanlarda ve üç ay içinde yinelenecek kürden önce serum fosfatı ölçülmeli, var olan hipofosfatemi düzeltilmeli, ağır ya da kalıcı hipofosfatemide ilacın kalıcı olarak bırakılması düşünülmelidir (FDA, Eylül 2026).
• Avrupa İlaç Ajansı'nın farmakovijilans komitesi (PRAC) Eylül 2026'da enjektabl demir içeren ilaçlar için güvenlik incelemesi başlattı; inceleme hipofosfatemi ve buna bağlı osteomalazi riskini ve mevcut risk azaltma önlemlerinin etkinliğini kapsıyor. İncelemenin sonucu bu sayıda değerlendirilmedi (EMA PRAC, Eylül 2026).
• Türkiye'deki ürün bilgilerinde benzer bir uyarının bulunup bulunmadığı bu sayıda değerlendirilmedi.

Sitede ilgili: Gebelikte Anemi ve Demir Eksikliği

ASH 2026: Gebelikte demir eksikliği tanısında ferritin eşiği ≤30 ng/mL

ASH · Kılavuz · Eylül 2026 · basılı sayı Kasım 2026

Ne değişti?

American Society of Hematology (ASH), demir eksikliği tanısı için kılavuz yayımladı. Gebeler için ferritin eşiği olarak ≤30 ng/mL önerildi (koşullu öneri, düşük kesinlik); ≤15 ng/mL eşiğinin kullanılmaması güçlü öneri olarak yer aldı (düşük kesinlik). Anemisi olan gebede (ek risk etkeni ya da belirti olsun olmasın) ≤50 ng/mL eşiğinin uygun olabileceği belirtildi; anemisi olmayan gebede ≤50 ng/mL eşiği için panelde oybirliği sağlanamadı (Powers ve ark., Blood Adv 2026).

Kanıtın gücü

Kılavuz GRADE ile hazırlandı; gebeliğe ilişkin önerinin kanıt kesinliği düşüktür (Powers ve ark., Blood Adv 2026). Kılavuzun tam metni okundu.

Pratiğe yansıması

ASH'nin koşullu önerisine göre gebede 15–30 ng/mL arasındaki ferritin değerleri demir eksikliği olarak yorumlanabilir. İnflamasyon anemisi olan erişkinlerde ASH, ferritin ile transferrin satürasyonunun (TSAT) birlikte istenmesini önerir (koşullu öneri, çok düşük kesinlik); ferritin <100 ng/mL ya da TSAT <%20 olduğunda demir eksikliği düşünülebilir. TSAT son alımdan etkilendiği için kan örneği multivitamin ve demir takviyesi dahil 5–9 saatlik açlıktan sonra alınmalıdır (Powers ve ark., Blood Adv 2026).

Sitede ilgili: Gebelikte Anemi ve Demir Eksikliği

RCOG: Gebelik ve lohusalıkta VTE profilaksisi için ara durum bildirgesi (GTG 37a)

RCOG · Durum bildirgesi · Eylül 2026 · NICE NG201 notu Kasım 2026

Ne değişti?

RCOG, Green-top Guideline 37a'nın tam güncellemesi yayımlanana kadar mevcut kılavuzun NHS England Maternal Care Bundle ile uyumlu değişikliklerle uygulanmasını istedi (RCOG durum bildirgesi, Eylül 2026). NICE, Kasım 2026'da NG201 antenatal bakım kılavuzunun VTE bölümüne bu güncellemeye ilişkin bilgi ekledi (NICE NG201, Kasım 2026).

• İlk antenatal başvuruda beden kitle indeksi (BKİ) ≥50 kg/m² olan gebeye gebelik boyunca ve doğumdan sonra 6 hafta düşük molekül ağırlıklı heparin (LMWH) profilaksisi önerilir; risk puanlamasında BKİ ≥50 kg/m² 4 puandır.
• Bildirge iki aşamalı bir yapı tanımlar: ilk ebe (booking) randevusundan önce LMWH dozları NHS England Maternal Care Bundle'ın 'Element 1: Venous thromboembolism' önerilerine göre belirlenir; randevudan itibaren risk değerlendirmesinde bildirgenin yeni risk formu, dozlarda aşağıdaki kiloya göre tablo kullanılır. İlk trimesterdeki, düşük yapan ya da gebeliğini sonlandıran kadınlarda da Maternal Care Bundle önerileri izlenir.
• Antenatal toplam puan ≥4 ise ilk trimesterden, 3 ise 28. haftadan itibaren profilaksi düşünülür; postnatal puan ≥2 ise en az 10 gün profilaksi düşünülür.
• Randevudan itibaren kullanılacak profilaksi dozları kiloya göre yeniden tanımlandı ve mevcut GTG 37a dozlarının yerini aldı; örneğin enoksaparin <100 kg için günde 40 mg, 100–129 kg için 60 mg, 130–169 kg için 80 mg, ≥170 kg için günde 0,6 mg/kg; 100 kg ve üzerindeki bu üç bantta günlük doz ikiye bölünerek verilebilir (dalteparin ve tinzaparin karşılıkları bildirgenin tablosunda).
• NHS England Maternal Care Bundle, hiperemezis gravidarumu (kusmadan sıvı içememe ya da belirtiler nedeniyle ayakta durup yürümekte zorlanma olarak tanımlar) VTE risk etkeni olarak öne çıkarır; bu gebelere LMWH önerilmesini ve 72 saat içinde verilmesini önerir. RCOG bu öneriyi yatışa ve uzamış immobiliteye yol açan diğer geçici risk etkenlerine de genişletir: bu nedenlerle yatırılan gebeye artmış risk süresince LMWH verilir; profilaksi risk etkeni geçene kadar ve sonrasında bir hafta daha sürdürülür.

Kanıtın gücü

Belge tam kılavuz değil, ara durum bildirgesidir; öneriler NHS England Maternal Care Bundle ile uyum amacı taşır ve kanıt derecelendirmesi içermez. Belgenin tam metni okundu (RCOG durum bildirgesi, Eylül 2026).

Pratiğe yansıması

Doz tablosu ve puanlama Birleşik Krallık uygulamasına yöneliktir; Türkiye'deki kılavuz ve ürün bilgileriyle karşılaştırılması bu sayıda yapılmadı. BKİ ≥50 kg/m² tek başına 4 puan verdiği için bu gebelerde profilaksinin ilk trimesterden itibaren düşünülmesi (bildirgenin metnindeki öneri gebelik boyunca ve doğumdan sonra 6 hafta profilaksidir) ve hiperemezis gravidarumda NHS England Maternal Care Bundle'ın 72 saat içinde LMWH önerisi, kullanılan risk değerlendirme formlarının gözden geçirilmesini gerektirebilir.

Sitede ilgili: Gebelikte VTE: Risk Değerlendirmesi ve Profilaksi

Cochrane: Gebelikte yüksek doz D vitamininin düşük doza üstünlüğü gösterilemedi

Cochrane · Sistematik derleme · Kasım 2026

Ne bulundu?

2019 tarihli derlemenin güncellemesi 25 RCT'yi (7008 gebe) kapsıyor (Trak-Fellermeier ve ark., Cochrane 2026). Günlük >600 IU ile ≤600 IU karşılaştırıldığında preeklampsi (RR 0,90; %95 GA 0,65–1,25), GDM (RR 0,85; %95 GA 0,52–1,40), preterm doğum (RR 1,02; %95 GA 0,78–1,32) ve düşük doğum ağırlığı (RR 0,90; %95 GA 0,71–1,14) açısından belirgin fark gösterilmedi (düşük kesinlik). Günlük ≥4000 IU ile <4000 IU karşılaştırmasında da sonuç benzerdi: preeklampsi RR 0,90 (%95 GA 0,65–1,25), GDM RR 0,86 (%95 GA 0,55–1,35), preterm doğum RR 0,97 (%95 GA 0,79–1,19), düşük doğum ağırlığı RR 0,96 (%95 GA 0,76–1,21). Az sayıda yan etki bildirildi; gruplar arasında fark yoktu.

Kanıtın gücü

Kritik sonuçların çoğunda kanıt kesinliği düşük (ciddi yanlılık riski ve kesinsizlik); ≥4000 IU karşılaştırmasında düşük doğum ağırlığı için orta (Trak-Fellermeier ve ark., Cochrane 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Kurumlar yan yana

Kaynaklar: (Trak-Fellermeier ve ark., Cochrane 2026); (Sağlık Bakanlığı, 2018).

Pratiğe yansıması

Preeklampsi ya da GDM'yi önlemek amacıyla yüksek doz D vitamini kullanımını destekleyen kanıt yok. Sağlık Bakanlığı'nın 2018 rehberindeki 1200 IU, derlemedeki >600 IU grubundadır ve derlemede bu düzeyde bir zarar sinyali görülmemiştir (Trak-Fellermeier ve ark., Cochrane 2026; Sağlık Bakanlığı, 2018). Rehberin güncel yürürlük durumu bu sayıda teyit edilmedi.

Sitede ilgili: Gebelikte Beslenme Rehberi · UpToDate Ne Diyor? Preeklampsi

Erken gebelikte doksisiklin kullanımı gebelik kaybı riskinde artışla ilişkili

Ann Intern Med · Kohort · Kasım 2026

Ne bulundu?

ABD'de iki büyük sağlık sigortası veri tabanında ilk trimesterde doksisiklin alan gebeler, aynı endikasyon için başka antibiyotik alanlarla karşılaştırıldı (Winterstein ve ark., Ann Intern Med 2026). Solunum yolu enfeksiyonu kohortunda (218.234 gebe) doksisiklin, amoksisiline göre gebelik kaybı riskinde artışla ilişkiliydi (MarketScan aRR 1,54; %95 GA 1,41–1,68; Medicaid aRR 1,40; %95 GA 1,28–1,53); makrolidlerle karşılaştırmada sonuç benzerdi (aRR 1,39; %95 GA 1,28–1,51 ve 1,36; %95 GA 1,25–1,48). Akne kohortunda (6636 gebe) topikal klindamisine göre ilişki MarketScan'de anlamlı (aRR 1,49; %95 GA 1,26–1,76), Medicaid'de anlamsızdı (aRR 1,03; %95 GA 0,80–1,33). Anlamlı kohortlarda mutlak risk farkı 7–11 yüzde puandı.

Kanıtın gücü

Retrospektif, etkin karşılaştırıcılı kohort çalışmasıdır. Yazarlar artık karıştırıcılık ile maruziyet ve sonuç yanlış sınıflaması olasılığını belirtiyor; konjenital malformasyonlar değerlendirilmedi (Winterstein ve ark., Ann Intern Med 2026). Gözlemsel olduğu için nedensellik kurmaz. Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Pratiğe yansıması

Gebelik olasılığı olan kadına doksisiklin yazarken gebelik durumu sorgulanmalı ve uygun endikasyonlarda amoksisilin ya da makrolid gibi seçenekler düşünülmelidir. İlk trimesterde maruz kalmış gebenin danışmanlığında bu çalışmanın gözlemsel niteliği belirtilmelidir.

Sitede ilgili: Gebelikte İlaç Kullanımı

Erken gebelikte benzodiazepin kullanımıyla majör malformasyon riskinde artış saptanmadı

Ann Intern Med · Kohort · Ekim 2026

Ne bulundu?

ABD'de Medicaid (2.478.434 gebelik; %2,1 maruz) ve MarketScan (1.750.721 gebelik; %1,6 maruz) verilerinde ilk trimester benzodiazepin maruziyeti incelendi (Fung ve ark., Ann Intern Med 2026). Herhangi bir majör malformasyon için düzeltilmiş mutlak risk maruz kalan ve kalmayanlarda Medicaid'de %4,0'a karşı %4,1, MarketScan'de %4,9'a karşı %4,8 idi; havuzlanmış düzeltilmiş RR 0,99 (%95 GA 0,96–1,03). Doz-yanıt ilişkisi görülmedi; farklı benzodiazepinlerde sonuç benzerdi. Başka psikoaktif ilaçlarla birlikte kullanımda bazı organ-spesifik sinyaller tutarlı değildi.

Kanıtın gücü

Propensity skor ağırlıklı popülasyon kohortudur; sınırlılıklar maruziyet ve sonuç yanlış sınıflaması ile yalnız canlı doğumların ve doğumda saptanan malformasyonların değerlendirilmesidir (Fung ve ark., Ann Intern Med 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Pratiğe yansıması

İlk trimesterde benzodiazepine maruz kalmış gebenin danışmanlığında majör malformasyon açısından güven verici bir veridir. Doğuma yakın kullanımın yenidoğan üzerindeki etkileri ayrı bir konudur. UpToDate, ağır antenatal depresyonda belirgin anksiyete ya da uykusuzluk için benzodiazepin reseptör agonistinin kısa süreli ek tedavi (örneğin iki hafta) olarak kullanılabileceğini belirtiyor; çocukta psikiyatrik bozuklukla ilişki bulmayan bir kohortu da aktarıyor (UpToDate What's New, 2026).

Sitede ilgili: Gebelikte İlaç Kullanımı · Gebelikte Uyku

Doğumda epidural ve obstetrik anal sfinkter yaralanması: meta-analiz

BJOG · Meta-analiz · Kasım 2026

Ne bulundu?

86 çalışmayı (9.826.330 kadın) birleştiren meta-analizde epidural ile obstetrik anal sfinkter yaralanması (OASI) arasındaki ilişki incelendi (Idzes ve ark., BJOG 2026). Düzeltilmemiş analizde (78 çalışma) epidural OASI olasılığında artışla ilişkiliydi (OR 1,28; %95 GA 1,15–1,43). Karıştırıcılara göre düzeltilmiş sonuç bildiren 45 çalışma birleştirildiğinde yön tersine döndü: aOR 0,85 (%95 GA 0,80–0,91). Nulliparlarda aOR 0,77 (%95 GA 0,71–0,83) idi; multiparlarda anlamlı ilişki yoktu (aOR 0,79; %95 GA 0,53–1,17). Avustralya (aOR 0,73; %95 GA 0,57–0,92) ve İskandinavya (aOR 0,87; %95 GA 0,80–0,95) çalışmalarında OASI olasılığı anlamlı olarak daha düşüktü; kıta Avrupası (aOR 1,04; %95 GA 0,85–1,28) ve Kuzey Amerika (aOR 0,92; %95 GA 0,82–1,03) çalışmalarında anlamlı fark yoktu.

Kanıtın gücü

Çalışmaların 85'i gözlemsel, biri RCT'dir. Newcastle-Ottawa ölçeğine göre 31 çalışma yüksek yanlılık riski taşıyor; tek RCT de RoB 2'de yüksek riskli. Yazarlar birleştirilmiş analizlerde heterojeniteyi yüksek bildiriyor (I² %81–97); duyarlılık analizlerinde de I² %78–90 arasında. Huni grafiğinde asimetri var, Egger testi anlamlı değil (Idzes ve ark., BJOG 2026). Yazarlar nedensel yol üzerinde olabilecek değişkenler için duyarlılık analizi yaptı: instrümental doğuma göre düzeltme yapan çalışmalar çıkarıldığında ilişki sürdü (10 çalışma; aOR 0,81; %95 GA 0,66–0,98), ikinci evre süresine göre düzeltme yapan çalışmalar çıkarıldığında anlamlı değildi (8 çalışma; aOR 0,86; %95 GA 0,71–1,04). Yazarlar, Birleşik Krallık'taki taban OASI riski varsayımıyla (genelde yaklaşık %3, nulliparlarda %6,1) bu göreli azalmaların %0,44 ve %1,34 mutlak risk azalmasına karşılık geldiğini hesapladı (Idzes ve ark., BJOG 2026). Makalede GRADE değerlendirmesi yapılmamış. Düzeltmeyle yön değiştiren, aşırı düzeltmeye duyarlı gözlemsel bir ilişki ve yüksek heterojenite nedeniyle kanıt kesinliğini çok düşük–düşük olarak değerlendiriyoruz. Tam metin okundu.

Pratiğe yansıması

Epiduralin OASI riskini artırdığı kaygısı, karıştırıcılar hesaba katıldığında bu veriyle desteklenmiyor; epiduralin OASI'den koruduğunu söylemek için ise kanıt yeterli değil.

Sitede ilgili: 35 Haftalık Gebelik · Doğum Korkusu (Tokofobi)

RSV'de anne aşısı ile bebeğe nirsevimab arasında koruma farkı saptanmadı

JAMA Netw Open · Kohort · Ekim 2026

Ne bulundu?

Kaiser Permanente Kuzey Kaliforniya'da iki RSV mevsiminde doğan 15.124 eşleştirilmiş term bebekte, gebelikte RSVpreF yapılan annelerin bebekleri ile doğumdan sonra nirsevimab alan bebekler karşılaştırıldı (Jacobson ve ark., JAMA Netw Open 2026). RSV enfeksiyonu %0,94'e karşı %1,04, hastaneye yatış %0,06'ya karşı %0,13 idi. RSVpreF'in nirsevimaba göre göreli etkinliği enfeksiyona karşı −%5,3 (%95 GA −44,8 ile 23,4), yatışa karşı %61,5 (%95 GA −10,8 ile 86,7) bulundu; ikisi de anlamlı değil. Korumasız bebeklerle karşılaştırıldığında RSVpreF enfeksiyona karşı %69,3 (%95 GA 59,9–76,6) ve yatışa karşı %86,4 (%95 GA 66,4–94,5), nirsevimab ise %65,2 (%95 GA 51,0–75,4) ve %73,8 (%95 GA 33,4–89,7) göreli etkinlikle ilişkiliydi.

Kanıtın gücü

Retrospektif eşleştirilmiş kohorttur; yatış olayı sayısı az (12) olduğundan güven aralıkları geniştir (Jacobson ve ark., JAMA Netw Open 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Kurumlar yan yana

Kaynaklar: (Jacobson ve ark., JAMA Netw Open 2026); (UpToDate What's New, 2026); (ACOG basın bülteni, Eylül 2026).

Pratiğe yansıması

Her iki strateji de korumasızlığa göre daha az RSV enfeksiyonu ve yatışla ilişkili. Türkiye'de Abrysvo'nun ürün bilgisi gebeliğin 24–36. haftalarını tanımlar (Abrysvo KÜB, 2025); nirsevimabın Türkiye'deki erişimi bu sayıda değerlendirilmedi.

Sitede ilgili: Gebelikte Aşılar Rehberi · Gebelikte Enfeksiyonlar ve Tarama

Gebelikte ve emzirmede bol yumurta ve fıstıklı diyet bebekte yumurta ve fıstık alerjisini önlemedi

N Engl J Med · RCT · Eylül 2026

Ne bulundu?

Biyolojik ailesinde tıbbi tanılı alerjik hastalığı olan en az iki kişi bulunan bebeklerin anneleri, 23. haftadan önce randomize edildi (Palmer ve ark., N Engl J Med 2026). Haftada en az 6 yumurta ve 60 fıstık tüketen grup (1070 kadın) ile en fazla 3 yumurta ve 30 fıstık tüketen grup (1067 kadın) doğum sonrası 4. aya kadar izlendi. Bir yaşında IgE aracılı yumurta ya da fıstık alerjisi %7,8 (83/1066) ile %8,4 (89/1064) idi; RR 0,93 (%95 GA 0,69–1,26). Güvenlik ölçütleri gruplar arasında benzerdi.

Kanıtın gücü

Çok merkezli RCT'dir. Tam metin, yazar kabul edilmiş el yazması sürümünden okundu. Örneklem hesabı kontrol grubunda %16 alerji sıklığına göre yapılmıştı; gerçekleşen sıklık yaklaşık %8 olduğundan çalışmanın etkiyi saptama gücü azaldı ve yazarlara göre güven aralığı klinik olarak önemli %30'luk bir risk azalmasını dışlamıyor. Yüksek diyet grubunda aylık anketlerin en az %75'inde yumurta hedefine uyanların oranı %64, fıstık hedefine uyanların oranı %67'ydi (Palmer ve ark., N Engl J Med 2026).

Pratiğe yansıması

Gebe ve emziren kadınlara bebekte alerjiyi önlemek amacıyla diyetlerini alerjen besinlerle bilinçli olarak zenginleştirmeleri önerilmemelidir; UpToDate de bu yaklaşımı benimsiyor (UpToDate What's New, 2026). Güncel alerji önleme kılavuzları gebelikte ve emzirmede yaygın alerjen besinlerden kaçınmayı da önermez (Palmer ve ark., N Engl J Med 2026).

Sitede ilgili: Gebelikte Beslenme Rehberi

Plansız sezaryende azitromisin eklenmesi yaygınlaştı; aynı dönemde postpartum enfeksiyon azaldı

JAMA · Kohort · Eylül 2026 · basılı sayı Kasım 2026

Ne bulundu?

Eylemde ya da membran rüptürü sonrası yapılan sezaryende standart profilaksiye azitromisin eklenmesinin enfeksiyonu azalttığını gösteren 2016 RCT'sinden (Tita ve ark., N Engl J Med 2016) sonraki uygulama ABD'de 1.663.441 doğumda incelendi (Freret ve ark., JAMA 2026). Azitromisin kullanımı plansız sezaryenlerde 2013–2016 arasında %2,2 iken 2017–2024 arasında %39,6'ya çıktı; aynı dönemlerde sezaryen sonrası postpartum enfeksiyon %9,2'den %8,0'a indi. Vajinal doğumlarla karşılaştırmalı fark-içinde-fark analizinde azitromisin kullanımı 37,6 yüzde puan (%95 GA 33,1–42,2) arttı, postpartum enfeksiyon 2,0 yüzde puan (%95 GA −2,6 ile −1,4) azaldı.

Kanıtın gücü

Gözlemsel bir çalışmadır ve nedensellik kurmaz; azitromisinin etkinliğine ilişkin asıl kanıt 2016 RCT'sidir (Tita ve ark., N Engl J Med 2016; Freret ve ark., JAMA 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Pratiğe yansıması

UpToDate, plansız sezaryende kombinasyon antibiyotik profilaksisini destekliyor (UpToDate What's New, 2026). Plansız sezaryen protokollerinde azitromisin eklenmesinin yer alıp almadığı gözden geçirilebilir.

Sitede ilgili: Sezaryen Doğum ve VBAC

WAPM ve PMF: Plasenta akreta spektrumunun doğum öncesi tanısı için yeni kılavuz

WAPM/PMF · Kılavuz · Ekim 2026

Ne değişti?

World Association of Perinatal Medicine (WAPM) ve Perinatal Medicine Foundation (PMF), farklı kaynak düzeylerindeki merkezler için plasenta akreta spektrumunda (PAS) tarama, tanı, sevk ve peripartum planlama yolunu tanımlayan bir kılavuz yayımladı; yazarlar arasında İstanbul'dan Cihat Şen de var (Dall'Asta ve ark., Pregnancy 2026).

• Sezaryen skar gebeliği (CSP) PAS'ın olası öncülü kabul ediliyor; önceki sezaryeni olan kadınlarda implantasyon yerini belirlemek ve CSP'yi saptamak için erken transvajinal ultrason öneriliyor.
• İkinci ve üçüncü trimesterde transabdominal ve transvajinal ultrason birlikte kullanılarak plasenta yeri, miyometriyum kalınlığı ve konturu ile uterovezikal arayüz değerlendirilmeli; belirteçler plasental lakünler, plasental bombeleşme, uterovezikal hipervaskülarite ve köprüleşen damarlardır.
• 2D gri skala ultrason temel yöntemdir, renkli Doppler destekler; MR; ultrason sonucu belirsiz kaldığında, plasenta ön duvar dışında ya da previa dışında yerleştiğinde veya teknik etkenler görüntülemeyi kısıtladığında tamamlayıcıdır.
• CSP ya da PAS şüphesinde çok disiplinli, kan ürünü desteği ve yoğun bakımı olan perinatal merkeze sevk edilmeli; doğum zamanı ve cerrahi hazırlık bireyselleştirilmelidir.

Kanıtın gücü

Kılavuzun özetinde öneri gücü ya da kanıt derecesi belirtilmiyor (Dall'Asta ve ark., Pregnancy 2026). Bu kılavuz yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metin bu sayıda okunmadı.

Pratiğe yansıması

Sezaryen oranı yüksek merkezlerde önceki sezaryeni olan her gebede erken gebelik ultrasonunda implantasyon yerinin kaydedilmesi, CSP ve PAS'ın erken tanınmasına yardımcı olabilir.

Sitede ilgili: Plasenta Previa ve Akreta Spektrumu · RCOG Ne Diyor? Plasenta Akreta Spektrumu

RCOG: Anne kanından tek gen hastalıklarına yönelik non-invaziv prenatal tanı (NIPD)

RCOG · Scientific Impact Paper · Ekim 2026

Ne değişti?

RCOG'un 80 numaralı Scientific Impact Paper'ı, kromozom anöploidilerini tarayan NIPS/NIPT ile tek gen hastalıklarına yönelik non-invaziv prenatal tanıyı (NIPD) birbirinden ayırıyor (Mone ve ark., BJOG 2026). Tek gen hastalıkları toplu olarak 100 doğumda yaklaşık 1'i etkiler. Anne kanındaki hücre dışı fetal DNA ile NIPD 8. haftadan itibaren, invaziv testlerden daha erken ve gebelik kaybı riski olmadan yapılabilir; invaziv testlerdeki düşük riski yaklaşık 1/200'dür. Aile öyküsüyle bilinen bir durum için yapıldığında NIPD tanısaldır ve doğrulama testi gerekmez. Birleşik Krallık'ta NHS bu testi sınırlı durumlarda (önceki etkilenmiş çocuk, belirli ultrason bulguları) sunuyor.

Kanıtın gücü

Scientific Impact Paper bir kılavuz değildir ve öneri derecelendirmesi içermez. Belge, PubMed'deki sade dille yazılmış özetinden değerlendirildi; teknik tam metin okunmadığı için hangi durumlarda doğrulama testi gerekebileceğine ilişkin ayrıntılar bu sayıda sınanmadı (Mone ve ark., BJOG 2026).

Pratiğe yansıması

Tek gen hastalığı açısından bilinen risk taşıyan çiftlere danışmanlıkta NIPD'nin NIPT'den farklı bir test olduğu açıklanmalıdır. NIPD'nin Türkiye'deki erişilebilirliği bu sayıda değerlendirilmedi.

Sitede ilgili: Prenatal Tarama Testleri (Klinik Derleme) · Prenatal Tarama Testleri

Gebelik öncesi HPV aşısı ile erken doğum ve ağır SGA arasında ters ilişki

BMJ · Vaka-kontrol · Ekim 2026

Ne bulundu?

İsveç'te 2006–2023 yıllarında 16–35 yaş nullipar kadınlardaki 624.713 tekil doğumu içeren ulusal vaka-kontrol çalışmasında kadınların %14,8'i gebelikten önce dörtlü HPV aşısı olmuştu (Zhang ve ark., BMJ 2026). Aşılı olmak preterm doğum (aOR 0,95; %95 GA 0,91–0,99), çok erken preterm doğum (aOR 0,85; %95 GA 0,75–0,97), spontan preterm doğum (aOR 0,95; %95 GA 0,91–0,99) ve ağır SGA (aOR 0,92; %95 GA 0,87–0,97) olasılığında azalmayla ilişkiliydi; ilişki daha genç yaşta aşılananlarda daha belirgindi.

Kanıtın gücü

Gözlemsel bir çalışmadır; etki büyüklüğü küçüktür ve ölçülmemiş karıştırıcılar dışlanamaz. UpToDate de ilişkinin nedensel olup olmadığının belirsiz olduğunu vurguluyor (UpToDate What's New, 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Pratiğe yansıması

HPV aşılamasının gebelikten önce, tercihen erken yaşta tamamlanması gerekçesine bilgi niteliğinde ek bir veri sağlıyor; gebelik sonuçlarına etkisi nedensel kabul edilmemelidir.

Sitede ilgili: Gebelikte Aşılar Rehberi

Ufukta: Term doğum indüksiyonunda mifepriston sezaryen olasılığını azaltabilir

Obstet Gynecol · Meta-analiz · Ekim 2026

Ne bulundu?

37. hafta ve sonrasında tekil gebelikte doğum indüksiyonu için mifepristonu değerlendiren 15 RCT'nin (mifepriston 1063, kontrol 811 kadın) meta-analizinde sezaryen oranı %33,1'e karşı %41,9 idi (OR 0,67; %95 GA 0,54–0,82); plasebo kontrollü ve yüksek kaliteli çalışmalarla sınırlı analizde OR 0,58 (%95 GA 0,40–0,83) (Pellot ve ark., Obstet Gynecol 2026). Mifepriston 24. saatte daha yüksek Bishop skoru, daha kısa indüksiyon–doğum süresi ve daha az prostaglandin ve oksitosin gereksinimiyle ilişkiliydi. Postpartum kanama, yenidoğan yoğun bakım yatışı ve düşük Apgar skorunda fark görülmedi; ancak çalışmaların çoğu bu sonuçları bildirmemişti.

Kanıtın gücü

Yazarlar yanlılık riskini RoB 2 ile değerlendirdi; güvenlik sonuçlarına ilişkin veri sınırlı ve heterojenite bilgisi özette yer almıyor (Pellot ve ark., Obstet Gynecol 2026). Bu çalışma yayımlanmış özetinden değerlendirildi; tam metne erişilemedi.

Pratiğe yansıması

Bu taramada, canlı term gebelikte indüksiyon amacıyla mifepriston öneren bir kurum kılavuzu görülmedi; bulgu araştırma düzeyindedir. Türkiye'deki ruhsat durumu bu sayıda değerlendirilmedi.

Sitede ilgili: Doğum İndüksiyonu ve Postterm Gebelik

Kanıt bütünlüğü: GDM sonrası taburculuk öncesi OGTT çalışması geri çekildi, sezaryende profilaktik TXA çalışmasına endişe bildirimi

Obstet Gynecol · Geri çekilme; IJGO · Endişe bildirimi · Ekim–Kasım 2026

Ne değişti?

• Geri çekilme: Gestasyonel diyabet sonrası doğumdan hemen sonra, taburculuktan önce yapılan oral glukoz tolerans testinin (OGTT) test tamamlanmasını artırdığını bildiren DIP randomize çalışması (Field ve ark., Obstet Gynecol 2026) ve Ağustos 2026'daki düzeltmesi 12 Kasım 2026'da Obstetrics & Gynecology tarafından geri çekildi (Obstet Gynecol geri çekilme bildirimi, 2026). Geri çekilme bildiriminin metnine erişilemedi; PubMed kaydında gerekçe yer almıyor (bakılan: PubMed, Crossref ve OpenAlex kayıtları).
• Endişe bildirimi: Elektif sezaryende ameliyat öncesi traneksamik asidin (TXA) kan kaybını azalttığını bildiren 2015 tarihli RCT (Maged ve ark., Int J Gynaecol Obstet 2015) için dergi, PubPeer'de dile getirilen sayısal tutarsızlıkları (ayrılmalara karşın her iki grupta tam 100 analiz edilen katılımcı, olağandışı düşük değişkenlik ve beklenmedik büyüklükte etki) ve yazarların ham veriyi sunamamasını gerekçe göstererek 13 Ekim 2026'da endişe bildirimi (expression of concern) yayımladı (IJGO endişe bildirimi, 2026). Bu bir geri çekilme değildir.

Pratiğe yansıması

• Geri çekilen DIP çalışmasının verileri kanıt olarak kullanılmamalıdır; bu çalışmaya atıf yapan protokol ve sunumlar gözden geçirilmelidir. Geri çekilme yalnız bu çalışmayı geçersiz kılar; taburculuk öncesi test seçeneğini destekleyen diğer kanıtların değerlendirilmesi bu sayının kapsamı dışındadır.
• Elektif sezaryende rutin profilaktik TXA'yı destekleyen meta-analizler yorumlanırken endişe bildirimi alan bu çalışmanın etkisi göz önünde bulundurulmalıdır.

Sitede ilgili: Postpartum Bakım · Gestasyonel Diabetes Mellitus · Postpartum Kanama