UpToDate Ne Diyor? Preeklampsi ve Gebelikte Hipertansif Hastalıklar

Bu konuda diğer kuruluşlar: ACOG ne diyor? · RCOG ne diyor? · SMFM ne diyor? · NICE ne diyor?

Kısaca

• Kapsam dört preeklampsi konusudur: tanı, antepartum yönetim ve doğum zamanı, intrapartum/postpartum bakım ve uzun dönem prognoz, korunma; diğer hipertansif hastalıkların ayrı yönetim konuları burada özetlenmez. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026; UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026; UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026; UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• En az bir yüksek veya iki orta risk faktörü bulunan gebelerde düşük doz aspirin profilaksisi önerilebilir (Grade 2B); yazarlar 81 mg/gün kullanır, 12–13. haftada ve ideal olarak 16. haftadan önce başlar, doğuma kadar sürdürür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Önceden normotansif kişide, genellikle 20. haftadan sonra veya postpartum dönemde yeni hipertansiyona proteinüri ya da belirgin uç organ işlev bozukluğunun eşlik etmesi preeklampsidir; sistolik ≥160 ve/veya diyastolik ≥110 mmHg şiddetli hipertansiyon hızla doğrulanıp ideal olarak 30–60 dakika içinde tedavi edilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026; UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli bulgulu preeklampside ≥34+0 haftada genel yaklaşım doğumdur; <34+0 haftada yalnız seçilmiş stabil hastalarda uygun hastanede yakın bekleyici yönetim düşünülebilir. Şiddetli bulgusuz hastada 37+0 haftada doğum planıyla bekleyici yaklaşım (Grade 2C), ≥37+0 haftada doğum (Grade 2B) önerilebilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli bulgulu preeklampside intrapartum ve postpartum magnezyum sülfatla nöbet profilaksisi önerilir (Grade 1A); antihipertansif tedavi eklampsiyi önlemez. Doğum şekli standart obstetrik endikasyonlarla belirlenir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Postpartum ilk 72 saatte sık kan basıncı izlemi, değerler uygunsa doğumdan 7–10 gün sonra kontrol önerilebilir; bütün bulgular çözülene kadar izlem ve uzun dönemde kardiyovasküler risk değerlendirmesi sürdürülür. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

🧭 Algoritma: UpToDate önerilerinden preeklampsi karar akışı

Bu akış, UpToDate'nin aşağıda özetlenen önerilerinden heryergebe tarafından çizilmiştir; UpToDate'nin resmî şeması değildir. Ayrıntı ve koşullar için alttaki metne bakın.

Tanımlar ve hipertansif hastalıkların sınıflandırılması

• Gebelikte hipertansiyon, sistolik kan basıncının ≥140 mmHg ve/veya diyastolik kan basıncının ≥90 mmHg olmasıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Şiddetli hipertansiyon, sistolik kan basıncının ≥160 mmHg ve/veya diyastolik kan basıncının ≥110 mmHg olmasıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Preeklampsi; önceden normotansif kişide, genellikle 20. gebelik haftasından sonra veya postpartum dönemde yeni hipertansiyonla birlikte proteinüri ya da belirgin yeni uç organ işlev bozukluğu gelişmesidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Yeni hipertansiyona özgül uç organ işlev bozukluğu bulguları eşlik ediyorsa proteinüri bulunmadan da preeklampsi tanısı konabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Erken başlangıçlı preeklampsi <34 haftada, geç başlangıçlı preeklampsi ≥34 haftada ortaya çıkar. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Preeklampsiye şiddetli hipertansiyon ve/veya belirgin uç organ işlev bozukluğunun özgül belirti ve bulgularının eşlik etmesi, şiddetli bulgulu preeklampsi olarak sınıflandırılır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Gebelik öncesinde bulunan, 20. haftadan önce en az iki kez saptanan veya postpartum 12 haftadan uzun süren hipertansiyon kronik hipertansiyon olarak değerlendirilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Kronik hipertansiyonlu hastada 20. haftadan sonra veya postpartum dönemde kötüleşen/dirençli hipertansiyon, yeni ya da aniden artan proteinüri ve/veya belirgin yeni uç organ işlev bozukluğu süperempoze preeklampsi ile uyumludur. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Hemoliz, karaciğer enzim yüksekliği ve trombosit düşüklüğüyle seyreden HELLP sendromu, şiddetli bulgulu preeklampsinin bir alt tipi gibi görünür. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Hipertansiyon ve proteinüri bulunmayan atipik HELLP olgularında tanı koymadan önce benzer laboratuvar bozukluklarına yol açan diğer nedenler dışlanmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Preeklampsili hastada nöbeti açıklayan başka bir nörolojik hastalık olmaksızın tonik-klonik nöbet gelişmesi eklampsidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Önceden normotansif hastada 20. haftadan sonra proteinüri ve preeklampsiyle ilişkili uç organ bulgusu olmaksızın gelişen hipertansiyon gestasyonel hipertansiyondur. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Gestasyonel hipertansiyona proteinüri eklenmesi tanıyı preeklampsiye dönüştürür. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Gestasyonel hipertansiyonda proteinüri olmasa bile şiddetli hipertansiyon veya başka şiddetli hastalık bulguları gelişirse yönetim şiddetli bulgulu preeklampsiyle aynı olmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Gerçek gestasyonel hipertansiyon postpartum 12. haftaya kadar düzelmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

Risk değerlendirmesi ve tarama

• İlk prenatal vizitte preeklampsi risk faktörleri değerlendirilmelidir; önceki preeklampsi, çoğul gebelik, tip 1 veya tip 2 diyabet, kronik hipertansiyon, kronik böbrek hastalığı ve vasküler komplikasyon potansiyelli otoimmün hastalıklar yüksek risk faktörleridir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Nulliparite, obezite ve anne ya da kız kardeşte preeklampsi öyküsü orta dereceli risk faktörleri arasındadır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Gebelik boyunca her sağlık hizmeti başvurusunda kan basıncı ölçülmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• İlerleyen gebelikteki ölçümlerle karşılaştırmak için 20. haftadan önce birkaç kan basıncı ölçümüyle başlangıç değeri belirlenir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Preeklampsi taramasında herhangi bir laboratuvar veya görüntüleme testinin değeri belirlenmemiştir; her prenatal vizitte rutin proteinüri testinin sonuçları iyileştirdiği gösterilmemiştir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Başlangıç proteinürisini belirlemek için ilk prenatal vizitte idrar incelemesi yapılması; daha sonra yalnız hipertansiyon gelişirse tekrarlanması önerilebilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Kronik veya gestasyonel hipertansiyonda proteinüri tanıyı değiştirebildiğinden her vizitte araştırılmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Preeklampsi tanısı konduktan sonra proteinüri testini tekrarlamanın tanısal veya prognostik yararı yoktur. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

İlk değerlendirme ve alarm bulguları

• 20. haftadan sonra yeni veya kötüleşen hipertansiyonu ya da preeklampsiyi düşündüren başka klinik bulguları olan tüm gebeler gecikmeden değerlendirilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Şiddetli hipertansiyon ve/veya serebral-görsel belirtiler, epigastrik ağrı ya da dispne gibi şiddetli hastalık belirtileri varsa ilk maternal-fetal değerlendirme ve tedavi hastanede yapılmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Şiddetli olmayan hipertansiyonu bulunan asemptomatik hasta; sık görülebiliyorsa ve maternal-fetal durum stabilse yakın ayaktan izlenebilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Hastanede veya ayaktan izlem kararı tıbbi ve sosyal koşullar dikkate alınarak olgu bazında verilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Evde ve klinikte gebelik için standardize edilmiş, geçerliliği gösterilmiş kan basıncı ölçüm tekniği kullanılmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Hipertansiyonu doğrulamak için ölçümler ideal olarak birkaç saat veya gün boyunca tekrarlanır; kan basıncı şiddetli düzeyde yüksekse hızlı tedavi gerektiğinden bu uzun doğrulama süresi beklenmez. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Şiddetli hipertansiyon veya alarm belirtileri acil değerlendirme, kan basıncını şiddetli aralığın altına indiren hızlı tedavi ve gerektiğinde doğum gerektirir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Üst karın, retrosternal veya epigastrik ağrı otomatik olarak reflüye bağlanmamalı; şiddetli bulgulu preeklampsi açısından değerlendirilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Analjeziye rağmen süren, ağırlaşabilen baş ağrısı preeklampsiyi düşündürür; ağrının analjezikle geçmesi ise preeklampsiyi dışlamaz. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Bulanık görme, ışık çakmaları, skotom, diplopi veya geçici görme kaybı şiddetli hastalık bulguları arasındadır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Konfüzyon veya ajitasyon gibi davranış değişiklikleri preeklampsinin nörolojik bulguları olabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Pulmoner ödem şiddetli hastalık bulgusudur; nefes darlığı, öksürük, hışıltı, huzursuzluk, göğüs ağrısı, çarpıntı veya aşırı terlemeyle ortaya çıkabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Periferik ödem tek başına özgül değildir; ani hızlı kilo alımı, örneğin >2,3 kg/hafta, ve yüzde ödem preeklampsi yönünden değerlendirme gerektirir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Eylemde veya ilk 24 postpartum saatte geçici oligüri, yani dört saatte <100 mL idrar, görülebilir; ağır hastalıkta idrar çıkışı <500 mL/24 saat olabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

Laboratuvar ve fetal değerlendirme

• Preeklampsi şüphesinde trombosit sayısını içeren tam kan sayımı, serum kreatinini, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), bilirubin ve kantitatif idrar proteini değerlendirilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Karaciğer testleri bozuksa laktat dehidrogenaz (LDH) düzeyi ölçülmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Plasenta dekolmanı, şiddetli kanama, trombositopeni veya ağır karaciğer işlev bozukluğu varsa protrombin zamanı, parsiyel tromboplastin zamanı ve fibrinojen ölçülmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Akut üst karın/epigastrik ağrı veya ağır karaciğer işlev bozukluğunda ayırıcı tanı için glukoz, amilaz, lipaz ve amonyak bakılmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Özellikle trombosit <50.000/µL, parçalanmış eritrositlerle hemoliz, ağır nörolojik bulgu ve normal koagülasyon testleri varsa ADAMTS13 aktivitesi ölçülmelidir; <%10 aktivite trombotik trombositopenik purpura tanısını doğrular. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• 24 saatlik idrarda ≥0,3 g protein, preeklampside proteinüri ölçütüdür. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• 24 saatlik idrar toplamasının yeterliliği, yağsız vücut ağırlığı başına 15–20 mg/kg olması beklenen kreatinin atılımından değerlendirilebilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Spot idrar protein/kreatinin oranının ≥0,3 mg/mg (30 mg/mmol) olması proteinüri ölçütüdür; bazı klinisyenler bunu 24 saatlik toplamayla doğrular. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Kantitatif yöntem yoksa taze, temiz orta akım idrarda dipstik ≥2+ proteinüri ölçütü olarak kullanılabilir; 1+ eşik proteinüriyi güvenilir biçimde saptamaz veya dışlamaz. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Serum kreatinininin >1,1 mg/dL olması şiddetli hastalık göstergesidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Trombosit sayısının <100.000/µL olması şiddetli hastalığı karakterize eder. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Transaminazların yerel laboratuvar normal üst sınırının iki katına yükselmesi şiddetli hastalık bulgusudur. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Periferik yaymada şistosit/miğfer hücreleri ve indirekt bilirubin yüksekliği mikroanjiyopatik hemolizi düşündürür. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Miyokart iskemisini düşündüren göğüs ağrısı veya elektrokardiyogramda yeni değişiklik gibi klinik endikasyon varsa troponin I ölçülmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Gebelik haftasına uygunsa en az bir nonstres test veya biyofizik profil yapılmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Oligohidramnios ve fetal büyüme kısıtlılığı (FGR) riski nedeniyle ultrasonla amniyotik sıvı hacmi ve tahmini fetal ağırlık değerlendirilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Uterin arter Doppler değişiklikleri, özellikle geç gebelikte, preeklampsi için yeterli duyarlılık ve özgüllük taşımaz. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Umbilikal arter Doppler incelemesinde diyastol sonu akım kaybı veya ters akım en ağır bozukluklardır ve kötü perinatal sonuçla ilişkilidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

Anjiyojenik belirteçler: tanı konusundaki sınırlar

Tanı konusu, belirteçlerin taburculuk, doğum veya izlem sıklığı kararlarında kullanılmamasını söyler; antepartum yönetim konusu bu kararlara yardımcı olabileceğini belirtir. Bu dört konu metninde söz konusu farkı açıklayan bir bilgi bulunmaz. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026; UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

• Çözünür fms benzeri tirozin kinaz-1 (sFlt-1), plasental büyüme faktörü (PlGF) veya oranları, şiddetli preeklampsiye kısa vadeli ilerleme riskini değerlendirmede ve benzer hipertansif-proteinürik tablolardan ayrımda yardımcı olabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Anjiyojenik belirteçlerle preeklampsi kesin olarak konamaz veya dışlanamaz; hastalık belirti ve bulgusu olmayan kişiler bu testlerle değerlendirilmemelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Anjiyojenik belirteçler taburculuk, doğum veya maternal izlem/fetal test sıklığını değiştirme kararında kullanılmamalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Hastanede hipertansiyon nedeniyle izlenen kişilerdeki sFlt-1:PlGF araştırma bulguları ayaktan hipertansif hastaların klinik kullanımına genellenemez; gözlemsel tasarım da bir sınırlılıktır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

Atipik ve postpartum başvurular; ayırıcı tanı

• 20. haftadan önceki nadir preeklampsi başvuruları sıklıkla mol gebeliği veya antifosfolipid sendromuyla ilişkilidir; lupus nefriti, trombotik trombositopenik purpura ve hemolitik üremik sendrom da ayırıcı tanıdadır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Geç postpartum preeklampsi, farklı tanımlar bulunmakla birlikte, doğumdan iki günden sonra ve altı haftadan önce yeniden başvuruya yol açan hastalık bulguları olarak tanımlanabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Postpartum dönemde gök gürültüsü tipi baş ağrısı veya aralıklı hipertansiyon gibi atipik bulgularda geri dönüşümlü serebral vazokonstriksiyon, yaklaşan inme, dural ponksiyon sonrası baş ağrısı ve serebral ven trombozu da düşünülmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Şiddetli hastalık bulguları nadiren hipertansiyonsuz görülebilir; bu durum HELLP sendromu ve bazı eklampsi olgularında mümkündür. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• İzole gestasyonel hipertansiyonu bulunan hastalar, daha sonra preeklampsi ölçütleri gelişebileceğinden yakından izlenmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• İzole gestasyonel proteinürisi olan hastada altta yatan kronik böbrek hastalığı postpartum dönemde dışlanmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Yeni gebelik hipertansiyonunda tüm tanı ölçütleri tamamlanmasa ve yükselme hafif olsa bile, kısa sürede ağırlaşma olasılığı nedeniyle ilk yaklaşımda preeklampsi olasılığını esas almak genellikle daha güvenlidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Hipertansiyonla birlikte trombositopeni ve/veya transaminaz yüksekliğinde gebeliğin akut yağlı karaciğeri, trombotik mikroanjiyopati, sistemik lupus eritematozus ve antifosfolipid sendromu ayırıcı tanıda değerlendirilmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Süren bulantı-kusmaya iştahsızlık eşlik ediyorsa gebeliğin akut yağlı karaciğeri dışlanmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Ani sağ üst kadran ağrısına kan basıncında düşme eşlik ediyorsa karaciğer kanaması veya rüptüründen kuşkulanılmalıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Nörolojik defisit/anormal muayene, oküler belirti veya tekrarlanan asetaminofen ve ilk rutin preeklampsi yönetimine yanıt vermeyen ağır kalıcı baş ağrısında nöroloji konsültasyonu istenmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Aniden başlayan çok ağır baş ağrısı subaraknoid kanamayı düşündürür; nöroloji konsültasyonu istenmeli ve görüntüleme düşünülmelidir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Ağır hematolojik, renal, hepatik veya kardiyopulmoner hastalığın ayırıcı tanısı ya da yönetimi belirsizse ilgili branş konsültasyonu yararlıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• Şiddetli hipertansiyon bulunmadan da önemli uç organ işlev bozukluğu veya ölüm gelişebilir; göğüs ağrısı, dispne ve düşük trombosit sayısı yaşamı tehdit eden komplikasyonlar açısından özellikle uyarıcıdır. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

Tanı belgesindeki semptom tedavisi ve akut kan basıncı yaklaşımı

• Baş ağrısında asetaminofen yaygın kullanılır; preeklampsiye bağlı hepatik veya renal yetersizliği olan birçok hastada ≤2 g/gün doz güvenle uygulanabilir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)
• İnme riskini azaltmaya yönelik yaygın bir yaklaşım, sistolik basıncı ilk saatte en fazla %25 düşürmek ve izleyen birkaç saatte <160 mmHg hedeflemektir. (UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

Risk değerlendirmesi ve aspirin adayları

• UpToDate yazarlarına göre en az bir yüksek risk faktörü veya en az iki orta risk faktörü bulunan gebelerde düşük doz aspirin profilaksisi önerilebilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026) Grade 2B
• Özellikle erken başlayan ve olumsuz sonuçlanan önceki preeklampsi yüksek risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Tip 1 veya tip 2 diabetes mellitus yüksek risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Kronik hipertansiyon yüksek risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Çoğul gebelik yüksek risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Böbrek hastalığı yüksek risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Antifosfolipid sendromu veya sistemik lupus eritematozus gibi vasküler komplikasyon potansiyeli taşıyan otoimmün hastalık yüksek risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Nulliparite orta risk faktörüdür; tek başına profilaksi endikasyonu değildir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Vücut kitle indeksinin >30 kg/m² olması orta risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Anne veya kız kardeşte preeklampsi öyküsü orta risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Anne yaşının ≥35 olması orta risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Siyah kişiler ve düşük gelir düzeyi orta risk sınıflamasında yer alır; metin bunların biyolojik faktör olmadığını belirtir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Önceki düşük doğum ağırlıklı veya gebelik yaşına göre küçük yenidoğan, önceki olumsuz gebelik sonucu ve gebelikler arasında >10 yıl bulunması kişisel orta risk faktörleridir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• İn vitro fertilizasyonla gebelik orta risk faktörüdür. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Düşük riskli gebelerde, örneğin başka risk faktörü olmayan sağlıklı nulliparlarda, yazarlar profilaktik aspirin reçetelemez. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Başka risk faktörü bulunmayan evre I hipertansiyonda rutin aspirin profilaksisi önerisi için ileriye dönük çalışma gereklidir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Orak hücre hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalığı ve verileri sınırlı diğer risk durumlarında aspirin kullanımı bireyselleştirilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Önceki gebeliklerinde aspirin kullanmadan preeklampsi gelişmemiş olsa da halen yüksek riskli olan multiparlarda profilaktik aspirin önerilebilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)

Düşük doz aspirinin uygulanması ve güvenliği

• Yazarların kullandığı aspirin dozu günde 81 mg’dır; en uygun doz üzerinde uzlaşı yoktur. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Günde 100–150 mg aspirin kullanımı da makul kabul edilir; yazarların standart uygulaması günde 81 mg’dır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yazarlar aspirini 12. veya 13. gebelik haftasında, ideal olarak 16. haftadan önce başlatır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• İlk trimester sonunda başlanmamışsa, semptomlar gelişmeden 16. haftadan sonra başlanması da etkili olabilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yazarlar düşük doz aspirini doğuma kadar sürdürür; en uygun bırakma zamanı üzerinde uzlaşı yoktur. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Aspirinin 36. haftada veya beklenen doğumdan 5–10 gün önce bırakılması da belgede kabul edilebilir bir seçenek olarak belirtilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Tedaviye uyumu desteklemek için eğitim, günlük ilaç kutusu ve hatırlatıcı sistemler kullanılabilir; %90’ın altında uyum risk azaltımında etkisiz kalabilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Aspirini belirli bir saatte veya zorunlu olarak gece verme yaklaşımı standart uygulama değildir; gece kullanımı gastrik irritasyonu artırabilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Tek başına düşük doz aspirin kullanımı nöroaksiyel anesteziye kontrendikasyon değildir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Preeklampsi gelişmiş hastalarda düşük doz aspirinin yararı çok az ya da yoktur; bu evrede aspirin daha ağır hastalığa ilerlemeyi önlemez ve preeklampsi/HELLP sendromuna bağlı trombositopenide kanamayı artırabilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Anjiyojenik belirteç sonucuna göre aspirini erken bırakma çalışmasının bulguları diğer popülasyonlara genellenemez; yaklaşım daha fazla çalışma gerektirir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Düşük doz aspirinin ikinci ve üçüncü trimesterde kısa dönem güvenliği iyi gösterilmiştir; ilk trimester verilerinde düşük veya doğumsal anomali artışı gösterilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Düşük doz aspirinle fetal veya neonatal kanamada belirgin artış gösterilmemiş olmakla birlikte postpartum kanama riskinde küçük bir mutlak artış olasıdır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Aspirinin uzun dönem güvenliğine ilişkin veriler sınırlıdır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Orta veya yüksek riskli hastalarda düşük doz aspirin preeklampsi ve ilişkili olumsuz gebelik sonuçlarını yaklaşık %10–20 azaltır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Gelişen kanıtlar günde 100–150 mg gibi daha yüksek dozlarla ve seçilmiş alt gruplarda olasılıkla 162 mg ile daha fazla yarar olduğunu düşündürür; yazarların kendi uygulaması yine günde 81 mg’dır ve en uygun doz üzerinde uzlaşı yoktur. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Aspirinle risk azalması preterm preeklampside term preeklampsiden daha fazladır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)

Korunmada diğer yaklaşımlar

• Hafif kronik hipertansiyonun gebelikte tedavisi şiddetli bulgulu preeklampsi ve şiddetli hipertansiyon gelişimini azaltır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Kronik hipertansiyona ilişkin çalışmada ≥140/90 mmHg’dan itibaren tedavi stratejisi, yalnız şiddetli hipertansiyonu tedavi etmeye göre preeklampsiyi azaltmıştır; ayrıntılı ilaç rejimi bu dört belgede verilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Başlangıç kalsiyum alımı düşük olanlarda takviye yararlı olabilir; destekleyici veriler yanlılık riski taşır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yeterli başlangıç kalsiyum alımı olanlarda ek kalsiyumun preeklampsi riskini azalttığı gösterilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yazarlar ABD’deki sağlıklı gebeler ve emzirenler için toplam elementer kalsiyum alımını 19–50 yaşta 1000 mg/gün, 14–18 yaşta 1300 mg/gün olarak benimser. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yazarlar yalnız yüksek preeklampsi riski nedeniyle bu kalsiyum alımını artırmaz; düşük alımlı popülasyonlarda günde tek 500 mg takviyeyi destekleyen veriler bulunduğunu belirtir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Fazla kilolu veya obez kişilerde gebelik öncesi kilo kaybı önerilir; uygun gebelik kilo alımı da preeklampsi riskini azaltabilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Egzersiz, aspirin profilaksisine aday olmayanlarda olası bir korunma yaklaşımıdır; bu endikasyon için ek araştırma gereklidir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yardımcı üreme tedavisinde tek embriyo transferi gibi yöntemlerle özellikle yüksek dereceli çoğul gebelik olasılığı azaltılabilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Düşük riskli nulliparlarda 39+0–39+4 haftada indüksiyon çalışması gebelikte hipertansif hastalıkları azaltmıştır; sonuçlar preeklampsi ve gestasyonel hipertansiyon için ayrı verilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Korunma amacıyla 39. haftada indüksiyon yaklaşımının yararları ve riskleri hasta ile görüşülmelidir; bulgular yüksek riskli veya doğum yapmış popülasyonlara genellenemez. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Henüz preeklampsi gelişmemiş yüksek riskli gebelerde risk temelli erken term doğum yaklaşımının toplam yararı belirsizdir; uzun dönem yarar ve zararların bilinmediği açıklanmalıdır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)

Korunmada önerilmeyen veya araştırma aşamasındaki uygulamalar

• Statinler preeklampsiden korunma için araştırma aşamasındadır; etkinlik, başlama zamanı ve doz için yeterli büyüklükte ek randomize çalışmalar gereklidir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Statinler gebelikte genellikle kesilir; homozigot ailesel hiperkolesterolemi veya çok yüksek kardiyovasküler risk gibi istisnalar bu önleme endikasyonundan ayrıdır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Düşük doz aspirine düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) eklenmesinin yalnız preeklampsi veya sonuçlarını önlemek amacıyla kullanımını mevcut veriler kesin olarak desteklemez. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Trombotik veya obstetrik antifosfolipid sendromunda DMAH ve aspirin kullanımı ayrı bir endikasyondur; doz ve zamanlama bu belgede verilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yazarlar yalnız preeklampsi riskini azaltmak için metformin kullanılmamasını önerir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Preeklampsiden korunma amacıyla vajinal progesteronun klinik kullanımı önerilemez. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Omeprazol, sulfasalazin, L-arjinin ve tümör nekroz faktörü alfa inhibitörleri araştırılmış veya araştırılmaktadır; belgede bunlar için rutin koruyucu tedavi rejimi verilmez. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Yazarlar preeklampsiden korunma amacıyla C ve/veya E vitamini antioksidan takviyesi reçete edilmemesini önerir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• D vitamininin preeklampsiyi önleme yararına ilişkin veriler sınırlı ve düşük kalitelidir; 600 uluslararası ünite ile daha yüksek dozlar arasında benzer risk bildirilmiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Folik asidin preeklampsi veya gestasyonel hipertansiyon riskini tutarlı biçimde azalttığı gösterilmemiştir; perikonsepsiyonel kullanımı nöral tüp defektlerini önleme endikasyonuyla önerilir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Balık yağı veya deniz kaynaklı omega-3 takviyesinin preeklampsiyi önlediğini destekleyen güvenilir yarar gösterilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Protein veya enerji takviyesi ya da kısıtlaması, magnezyum takviyesi ve tuz kısıtlamasının preeklampsiden korunmada yararı gösterilmemiştir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Sağlıklı beslenmenin uzun dönem yararı bulunur; preeklampsi riskindeki azalmaya ilişkin gözlemsel verilerin sınırlılıkları vardır. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• Nitrik oksit vericilerinin, örneğin nitrogliserinin, preeklampsiyi önlediğini gösteren yüksek kaliteli kanıt yoktur. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)
• L-arjininin preeklampsiden korunmada rutin uygulamaya girmeden önce daha fazla çalışılması gereklidir. (UpToDate, Korunma, Nisan 2026)

Antepartum yönetimin temel ilkeleri

• Preeklampsinin kesin tedavisi doğumdur; doğum zamanı gebelik haftası, hastalığın şiddeti ve anne ile fetüsün durumuna göre belirlenir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Antihipertansif tedavi hastalığın ilerlemesini durdurmaz; hipertansiyonun ve inme/dekolman gibi sonuçlarının önlenmesi için kullanılır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Magnezyum sülfat maternal nöbetlerin önlenmesi için kullanılır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Doğumdan sonraki ilk 1–3 günde uç organ işlev bozukluğu kötüleşebilir; doğumla birlikte izlem sonlandırılmamalıdır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Klinik kullanımda hastalık seyrini değiştiren bir tedavi yoktur; pravastatin, metformin, anti-anjiyojenik faktörleri uzaklaştıran plazmaferez ve belirtilen immün/gen susturma yaklaşımları araştırma aşamasındadır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Şiddetli bulgulu preeklampside doğum ve bekleyici yaklaşım

• Şiddetli bulgulu preeklampside ≥34+0 haftada genel yaklaşım doğumdur. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli bulgulu preeklampsi <34+0 haftada anne veya fetüs instabilse doğum genel olarak endikedir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Yenidoğan yaşayabilirliğinin kurumca kabul edilen alt sınırına ulaşılmamışsa, şiddetli bulgulu preeklampside gebeliğin uzatılması yerine doğum tercih edilir; belgede bu alt sınır kuruma göre yaklaşık 22–25 hafta olarak belirtilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Seçilmiş preterm şiddetli bulgulu olgularda neonatal prematürite morbiditesini azaltmak için bekleyici yönetim makul bir seçenektir; bu yaklaşım sırasında anne ve fetüs hastalık ilerlemesi riski taşır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli bulgulu olguda bekleyici yönetim yalnız neonatal resüsitasyonun düşünüleceği en erken haftadan <34 haftaya kadar, anne ve fetüs stabilken düşünülmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli bulgulu olguda bekleyici yönetim, uygun yenidoğan bakım düzeyi bulunan hastanede anne ve fetüsün yakın takibi ve maternal-fetal tıp uzmanı ile neonatolog bakımı/konsültasyonunu gerektirir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Şiddetli bulgusu olmayan preeklampside doğum zamanı

• Şiddetli bulgusu olmayan preeklampside ≥37+0 haftada bekleyici yönetim yerine doğum önerilebilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026) Grade 2B
• Şiddetli bulgusu olmayan <34+0 ve 34+0–36+6 hafta preeklampsisinde 37+0 haftada doğum planlanarak bekleyici yönetim önerilebilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026) Grade 2C
• <34+0 haftada bekleyici yaklaşım için anne ile fetüs stabil olmalı ve ciddi uç organ işlev bozukluğu bulunmamalıdır; şiddetli hipertansiyon, ciddi maternal uç organ işlev bozukluğu veya güven vermeyen fetal iyilik testleri gelişirse genellikle hızlı doğum gerekir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• 34+0–36+6 haftada stabil, şiddetli bulgusuz preeklampside en uygun yaklaşım tartışmalıdır; UpToDate yazarları, bilgilendirilmiş hastada 37+0 haftaya kadar beklemeyi makul bulur. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Konservatif izlenen hastada 37+0 haftada veya kısa süre sonra doğum gerekir; 34+0 haftanın ötesinde şiddetli bulgu gelişirse ya da <34 haftada şiddetli bulgular kötüleşirse doğum endikedir; kontrol altındaki hipertansiyon <34 haftadaki bu son koşulun dışında tutulur. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Anormal antepartum test, preterm eylem, preterm erken membran rüptürü (PPROM) veya plasenta dekolmanı gibi standart obstetrik endikasyonlar daha erken doğumu gerektirir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Serviksin elverişsiz olması, endike doğumu veya term indüksiyonu erteleme gerekçesi değildir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Hindistan ve Zambiya’da yapılan CRADLE-4 çalışmasında 34+0–36+6 haftada planlı erken doğum, birincil maternal ve neonatal olumsuz bileşik sonuçlarda anlamlı fark oluşturmamış; bulgular bu ortamlarda geç preterm preeklampside planlı doğumun güvenliliğini desteklemiş, ek bulgular ise şiddetli maternal hipertansiyon ve ölü doğumda azalma göstermiştir; bu bulgu ayrı bir zorunlu doğum haftası önerisi olarak verilmez. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• 34+0–36+6 haftada preeklampsisi olan 901 tekil veya dikoryonik-diamniyotik ikiz gebeliği kapsayan PHOENIX randomize çalışmasında, tanıdan sonraki 48 saat içinde planlı doğum bekleyici yönetime göre olumsuz maternal bileşik sonucu azaltmış (%65’e karşı %75), olumsuz perinatal bileşik sonucu ise artırmıştır (%42’ye karşı %34); bu fark tümüyle planlı doğum grubundaki daha yüksek yenidoğan yoğun bakım yatışından kaynaklanmış, iki grupta da ölü doğum veya yenidoğan ölümü olmamıştır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Bakım yeri, ayaktan izlem koşulları ve hasta eğitimi

• Tanı sırasında hastanede değerlendirme, hastalık şiddeti ve ilerleme hızını belirlemeye ve ani kötüleşmede hemen müdahaleye olanak verir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• İlk hastane değerlendirmesinden sonra birkaç gün boyunca stabil kalan ve şiddetli bulgusu olmayan hastada evde veya antenatal gündüz biriminde ayaktan bakım bir seçenektir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Ayaktan takip edilecek hasta kötüleşme belirtilerini bilmeli, bunları bildirmesi gerektiğini anlamalı ve gerektiğinde yatış ile olası doğum yapılacağını kabul edecek biçimde bilgilendirilmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Ayaktan takip için aktivite düzenlemesine, günde en az iki kez evde tansiyon ölçümüne ve haftada iki kez fetal test ile kan tetkikine uyum sağlanabilmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Ayaktan takip edilecek hasta hastaneye yakın oturmalı ve beklenmeyen olayda yardım edebilecek biri evde sürekli yanında bulunmalıdır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli hipertansiyon, şiddetli veya kalıcı baş ağrısı (örneğin tek doz asetaminofenle geçmeyen ağrı), görme değişikliği, yeni dispne veya sağ üst kadran/epigastrik ağrı gelişirse derhal sağlık ekibine haber verilmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Hasta fetal hareketleri her gün izlemeli; azalmış hareket, vajinal kanama, karın ağrısı, membran rüptürü veya düzenli kontraksiyonları hemen bildirmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Evde tansiyon ölçecek hastaya doğru ölçüm tekniği öğretilmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Aktivite kısıtlamasının preeklampsi ilerlemesini veya sonuçlarını iyileştirdiği kanıtlanmamıştır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Sıkı yatak istirahati gerekli değildir; gebelik sonucunu iyileştirdiği veya hastalık ilerlemesini geciktirdiğine dair kanıt yoktur ve hastanede yatan gebede venöz tromboemboli riskiyle ilişkilidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Sol yan pozisyonda dinlenme uteroplasental akımı artırabilir; sırtüstü uyumaktan kaçınmak makul görünmektedir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Anne izlemi ve antepartum hipertansiyon tedavisi

• Şiddetli bulgusu olmayan hastada trombosit, serum kreatinin ve aminotransferazlar en az haftada iki kez; klinik kötüleşme düşündüren bulgu varsa daha sık değerlendirilmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Hemoliz değerlendirmesinde yükselmiş indirekt bilirubin veya laktat dehidrogenaz (LDH), hematokrit düşüşünden daha iyi belirteçtir; periferik yaymada şistosit ve miğfer hücreleri hemolizi doğrulayabilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Preeklampsi için ≥300 mg/24 saat veya spot protein/kreatinin ≥0,3 mg/mg eşiği karşılandıktan sonra seri proteinüri ölçümü yararlı değildir; böbrek işlevi serum kreatinin ile izlenebilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Bu konu yazarı, düşük pozitif spot protein/kreatinin oranını (0,3–0,6) bazı klinisyenler gibi 24 saatlik idrarla doğrulamaktadır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Bekleyici izlemde tansiyon evde en az günde iki kez ve laboratuvar/fetal değerlendirme için başvurulduğunda klinikte en az haftada iki kez ölçülmelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Sistolik ≥160 mmHg ve/veya diyastolik ≥110 mmHg doğrulanmışsa acil yatış ve değerlendirme gerekir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli hipertansiyonda antihipertansif tedavi, inmeyi ve olasılıkla dekolmanı önlemek için mümkün olduğunca çabuk, tercihen 30–60 dakika içinde başlatılmalıdır; bu belgede ilaç dozu verilmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Şiddetli olmayan hipertansiyonu kontrol etmek preeklampsi seyrini veya perinatal morbidite/mortaliteyi değiştirmez; şiddetli hipertansiyona ilerlemeyi azaltır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• UpToDate yazarları kronik olmayan, şiddetli olmayan hipertansiyonu genel olarak tedavi etmez; doğumun haftalar sonra beklendiği bazı olgularda tedavi başlanabilse de bunun şiddetli hastalığa ilerlemeyi tanımayı güçleştirebileceğini belirtir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Günlük önerilen alımın altında sodyum kısıtlaması ve rutin diüretik tedavisinin yeri yoktur; doğum öncesi diüretik yalnız pulmoner ödem tedavisi için endikedir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• İntravasküler volüm azalmış olsa da plazma volüm genişletmenin maternal veya fetal sonuçları iyileştirdiği gösterilmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Fetal izlem ve antenatal kortikosteroid

• Tanıda tahmini fetal ağırlık ve amniyotik sıvı hacmi ultrasonografiyle değerlendirilerek fetal büyüme kısıtlılığı (FGR) ve oligohidramnios araştırılır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• İlk büyüme/sıvı değerlendirmesi normalse ultrasonografi 3–4 haftada bir tekrarlanır; FGR varsa yönetim bu bulguya göre düzenlenir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Tanıdan itibaren en az haftada iki kez nonstres test (NST) ile amniyotik sıvı değerlendirmesi veya haftada iki kez biyofizik profil (BPP) yapılır; günlük fetal hareket sayımı önerilebilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Maternal durumda ani değişiklik veya fetal hareket azalması olursa NST ya da BPP gecikmeden yapılmalıdır; en uygun fetal test türü ve sıklığı randomize verilerle belirlenmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• FGR şüphesinde umbilikal arter Doppler incelemesi doğum zamanını belirlemeye yardımcıdır; Doppler sıklığı bulgulara bağlıdır; belirli tekrar aralığı bu belgede verilmez. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Yaşayabilir fetüsü bulunan ve preeklampsisi <34+0 haftada olan hastaya bir kür antenatal kortikosteroid (betametazon) önerilir; bu belgede doz verilmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026) Grade 1A
• Klinisyen doğumun sonraki yedi gün içinde olası olduğunu ve gerektiğinde neonatal resüsitasyon uygulanacağını düşünüyorsa betametazon veya deksametazon kürü uygulanır; bu belgede doz verilmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Endike doğum yalnız tam kortikosteroid kürünü tamamlamak amacıyla ertelenmemelidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• ≥34+0 haftada antenatal kortikosteroid kullanımı tartışmalıdır; ayrıntılı seçim ölçütleri bu belgede verilmez. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Anjiyojenik belirteçler: antepartum yönetim konusundaki yaklaşım

Aşağıdaki ifadeler antepartum yönetim konusuna aittir; tanı konusunun taburculuk ve izlem kararlarına ilişkin kısıtlamasıyla aynı değildir. Belirteç sonucu tek başına ortak bir yönetim kuralına dönüştürülmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026; UpToDate, Tanı, Ağustos 2026)

• Çözünür fms benzeri tirozin kinaz-1 (sFlt-1), plasental büyüme faktörü (PlGF) ve oranları, şiddetli bulgulu preeklampsiye ilerleme ile olumsuz sonuç riskinin tahmininde ve bakım yeri/doğum planlamasında yardımcı olabilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• PRAECIS çalışmasında 23+0–34+6 haftada hipertansif hastalık nedeniyle yatan hastalarda sFlt-1:PlGF <40 olduğunda iki hafta içinde şiddetli bulgulu preeklampsi gelişme olasılığı <%5 (negatif öngörü değeri %96), eşik üzerindeyken pozitif öngörü değeri %65 bulunmuştur. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• sFlt-1:PlGF testi, iki haftalık ilerleme riskini değerlendirmek için diğer laboratuvar testleri ve klinik değerlendirmeyle birlikte kullanılmalıdır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Test düşük/negatifse stabil hastayı yakın maternal ve fetal izlemle eve göndermek muhtemelen makuldür; sonraki iki haftalık şiddetli hastalık riski <%5 olsa da sıfır değildir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Yüksek/pozitif test sonucunda izlenecek tek bir yaklaşım belirli değildir; karar gebelik haftası, klinik bulgular, laboratuvar, fetal değerlendirme ve bunların zaman içindeki değişimine bağlıdır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Belirteç sonucu; steroid zamanlaması, maternal-fetal tıp/neonatoloji konsültasyonu, üçüncü basamağa nakil ve fetal test/laboratuvar sıklığına ilişkin kararlara yardımcı olabilir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• sFlt-1:PlGF sonucu kullanılan ticari teste, test anındaki gebelik haftasına ve testin tanı desteği mi ilerleme tahmini mi amacıyla kullanıldığına göre yorumlanmalıdır. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• İkiz gebeliklerde anjiyojenik belirteçlerin öngörü değerine ilişkin veriler sınırlı ve çelişkilidir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• sFlt-1:PlGF ile fullPIERS risk modelini birlikte kullanan risk tabakalama çalışması preterm doğumu azaltmamıştır; doğum zamanlamasını bu araçlarla en uygun hale getirmek için daha fazla çalışma gerekir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)
• Klinik uygulamadaki yararı açık biçimde gösterilmediğinden sFlt-1:PlGF testi ABD’nin büyük bölümünde rutin klinik uygulamaya girmemiştir. (UpToDate, Antepartum yönetim, Nisan 2026)

Doğum şekli ve intrapartum izlem

• Doğum şekli standart obstetrik endikasyonlara göre belirlenmelidir; şiddetli bulguların varlığı tek başına acil sezaryen gerektirmez. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Serviks uygun değilse indüksiyon öncesi servikal olgunlaştırıcı kullanılabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• 34 haftadan önce de indüksiyonla vajinal doğum olasılığı makuldür; uzayan veya başarı olasılığı düşük indüksiyondan kaçınılması uygundur. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yazarlar, 32 haftadan küçük gebelikte şiddetli bulguları ve uygun olmayan serviksi bulunan nullipar bir hastaya olgu temelinde sezaryen önerebileceklerini belirtir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• İntrapartum dönemde maternal organ fonksiyonu, hipertansiyon, dekolman ve fetal kalp hızı açısından sürekli maternal ve fetal izlem yapılmalıdır; en uygun izlem düzenini belirleyen kanıta dayalı standart yoktur. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Şiddetli preeklampside bile arter veya santral ven kateteriyle rutin invaziv hemodinamik izlem önerilmez. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Kalıcı oksijen satürasyonu <%95 ise oksijen verilerek pulmoner ödem ve kardiyomiyopati araştırılmalıdır; değerlendirmede elektrokardiyografi, akciğer grafisi, ekokardiyografi ve/veya plazma beyin natriüretik peptidi kullanılabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Ağır kalp hastalığı, ağır böbrek bozukluğu/oligüri, dirençli hipertansiyon veya pulmoner ödemde invaziv izlem seçilmiş hastalarda yararlı olabilir; maternal-fetal tıp ve anestezi konsültasyonu önerilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Sıvı yönetimi ve akut hipertansiyon

• Pulmoner ödem ve üçüncü boşluğa kaçışı önlemek için alınan sıvı, idrar çıkışı ve tahmini hissedilmeyen kayıplar yakından izlenmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Oral alamayan ve kanama gibi süregelen anormal kaybı bulunmayan hastada dengeli tuz çözeltisi veya izotonik salinin yaklaşık 80 mL/saat idamesi çoğunlukla yeterlidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Oligüride tek, sınırlı sıvı yüklemesi denenebilir; belgede 30 dakikada 500 mL kristalloid veya 300 mL kolloid örneği verilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Sınırlı sıvı yüklemesine yanıt vermeyen oligüri böbrek bozukluğunu düşündürür; intravenöz ilaçlarla verilen hacim idame hesabına katılarak iyatrojenik pulmoner ödemden kaçınılmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Pulmoner ödem dışında yalnız idrar çıkışını artırmak amacıyla diüretik verilmemelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• 15 dakika içinde tekrarlanan ölçümle doğrulanan şiddetli hipertansiyon, inmeyi önlemek için 30–60 dakika içinde hızla tedavi edilmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Akut tedavi seçenekleri intravenöz labetalol veya hidralazin, daha seyrek intravenöz nikardipin ya da oral nifedipindir; bu konu metninde bu ilaçların dozları verilmemiştir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Astımı veya kalp hızı <50/dakika olan hastada labetalolden kaçınılmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Antihipertansif ilaçlar eklampsiyi önlemez. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Tedaviye rağmen geçmeyen baş ağrısı veya nörolojik belirti/bulgularda nöroloji konsültasyonu önerilebilir; nörogörüntüleme kararı nörologla verilmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Kalıcı fokal santral sinir sistemi bulgularında veya 10 dakikadan uzun, magnezyum profilaksisi sırasında gelişen ya da tekrarlayan atipik eklamptik nöbette yazarlar nörogörüntüleme yapar. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Magnezyum sülfat: endikasyon ve uygulama

• UpToDate yazarları şiddetli bulgulu preeklampside intrapartum ve postpartum magnezyum sülfatla nöbet profilaksisi önerir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026) Grade 1A
• Şiddetli bulgusu olmayan preeklampside nöbet seyrektir ve birçok klinisyen bu hastalara artık nöbet profilaksisi vermez; bununla birlikte bazı klinisyen ve hastalar tedavinin düşük maliyeti ve düşük toksisitesi nedeniyle yararını haklı bulabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yazarlar izole gestasyonel hipertansiyonda nöbet profilaksisi uygulamaz. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Magnezyumla nöbet profilaksisi, nöbet dışındaki hastalık ilerlemesini önlemez. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Miyastenia graviste magnezyum sülfat kontrendikedir; levetirasetam veya valproik asit gibi alternatif antinöbet ilaçları kullanılmalıdır; bu belgede alternatiflerin dozu verilmemiştir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yazar pulmoner ödemde magnezyum sülfatı sıvı kısıtlaması, diürez ve oksijen desteğine dikkat ederek ihtiyatla uygular. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• En uygun magnezyum rejimi, başlama/bitirme zamanı ve uygulama yolu için uzlaşı yoktur; belirli bir yaklaşımın üstünlüğü gösterilmemiştir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Nöbet profilaksisine genellikle eylem/indüksiyon başında veya sezaryenden önce başlanır ve sezaryen boyunca sürdürülür. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Stabil antepartum hastada magnezyum genellikle verilmez; şiddetli bulgulu hastada bekleyici yönetim değerlendirilirken bazen uygulanır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Fetal kemik yan etkileri nedeniyle beş–yedi günden uzun antepartum magnezyum tedavisinden kaçınılmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Normal böbrek fonksiyonunda yaygın rejim: %10 magnezyum sülfat çözeltisinden 4–6 g intravenöz yükleme 15–20 dakikada, ardından sürekli 1–2 g/saat infüzyondur. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• İntravenöz yol yoksa alternatif rejim, %50 çözeltiden her kalçaya 5 g intramüsküler yükleme (toplam 10 g), ardından dört saatte bir 5 g intramüsküler uygulamadır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• İntramüsküler uygulama magnezyum düzeyini daha fazla dalgalandırır ve özellikle enjeksiyon ağrısı olmak üzere daha fazla yan etkiyle ilişkilidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yazarın tercihi 6 g intravenöz yükleme ve 2 g/saat infüzyondur; etkili serum terapötik aralığının kesin olarak belirlenmediğini de belirtir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Böbrek bozukluğunda standart yükleme dozu korunmalı, idame dozu azaltılmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Böbrek bozukluğunda 1 g/saat idame için ana metin kreatinin >1,1 ve <2,5 mg/dL, özet bölümü >1,2 ve <2,5 mg/dL verir; aynı konunun iki bölümündeki alt eşikler farklıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Kreatinin ≥2,5 mg/dL veya magnezyum toksisitesi şüphesi varsa idame magnezyum dozunun verilmemesi önerilebilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Glomerüler filtrasyon hızı <30 mL/dakika olan hastada magnezyum uygulanırken ileri derecede dikkat gerekir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Böbrek bozukluğunda serum magnezyumu ölçülmeli ve toksisite belirti/bulguları sık değerlendirilmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• 6 g’dan düşük yükleme dozları subterapötik magnezyum düzeyine (<4,5 mg/dL) daha olası yol açar; yüksek maternal ağırlık kararlı düzeye ulaşma süresini uzattığından bu durum obez, özellikle vücut kitle indeksi ≥40 kg/m² olan hastalarda önemli olabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Magnezyum sülfat: izlem, toksisite ve süre

• Magnezyum toksisitesi için klinik değerlendirme bir–iki saatte bir yapılmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• İdame yalnız patella refleksi mevcutken, solunum >12/dakika ve dört saatlik idrar çıkışı >100 mL iken verilmeli veya sürdürülmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Böbrek fonksiyonu normal ve klinik toksisite bulgusu olmayan hastada rutin serum magnezyum izlemi gerekmez. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Magnezyum sırasında nöbet, böbrek bozukluğu veya toksisite düşündüren belirti/bulgu varsa serum magnezyumu klinik değerlendirmeye eklenmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Ana metin böbrek bozukluğunda serum magnezyumunu dört–altı saatte bir kontrol eder; özet bölümünde nöbet, toksisite bulgusu veya böbrek bozukluğunda altı saatte bir ölçüm yazılıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Toksisite şüphesinde idame azaltılmalı veya kaldırılarak serum magnezyumu ölçülmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Serum magnezyumu >9,6 mg/dL ise infüzyon durdurulup düzey iki saatte bir ölçülmelidir; <8,4 mg/dL olduğunda daha düşük dozda yeniden başlanabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Toksisite düzeyi arttıkça derin tendon refleks kaybı 8,5–12 mg/dL, solunum paralizisi 12–16 mg/dL, kardiyak ileti değişikliği >18 mg/dL ve kardiyak arrest >30 mg/dL düzeylerinde görülebilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Hipermagnezemiye bağlı kardiyak arrest veya ağır kardiyak toksisitede %10 kalsiyum glukonat 15–30 mL (1500–3000 mg) intravenöz yolla 2–5 dakikada uygulanır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Daha hafif fakat yaşamı tehdit eden kardiyorespiratuvar bozuklukta başlangıç dozu %10 kalsiyum glukonattan 10 mL (1000 mg) intravenözdür. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Kalsiyum klorür %10 çözeltisinden 5–10 mL (500–1000 mg), intravenöz yolla 2–5 dakikada kabul edilebilir bir alternatiftir; ekstravazasyonda daha irritan ve doku nekrozuna daha yatkındır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Eşzamanlı intravenöz furosemid magnezyumun idrarla atılımını hızlandırır; bu belgede furosemid dozu verilmemiştir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Magnezyum fetal kalp hızı bazalini ve değişkenliğini azaltabilir; biyofizik profil skoru ve nonstres test reaktivitesi anlamlı değişmez. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Magnezyum ve kalsiyum kanal blokeri birlikte kullanımında nöromüsküler blokaj ve hipotansiyon olgu bildirimleri vardır; belgede risk düşük görünmektedir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Magnezyum genellikle doğumdan sonra 24 saat sürdürülür; yazarlar şiddetli bulgulu preeklampsi veya eklampside çoğunlukla 24–48 saat profilaksi uygular. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Şiddetli bulgusu olmayan preeklampside profilaksi kullanılmışsa 12 saat sonra kesilebilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Postpartum düzelmeyen hastada magnezyum süresini uzatmak, açık klinik düzelmede kısaltmak makul olabilir; belirli bir süreyi destekleyen yüksek kaliteli veri yoktur. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Postpartum böbrek bozukluğu sürüyorsa magnezyum infüzyonu uzatılırken toksisite riski nedeniyle dikkat ve yakın izlem gerekir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Trombositopeni, anestezi ve tromboemboliden korunma

• Kanaması olmayan ve trombositi 10.000–20.000/µL üzerinde bulunan hastada yalnız trombosit sayısını normalleştirmek amacıyla trombosit transfüzyonu yapılmamalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yaşamı tehdit edebilecek kanama veya cerrahi gibi kanamayı önlemek için daha yüksek trombosit gerektiren durumlarda trombosit verilmesinden kaçınılmamalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Trombosit <50.000/µL olduğunda yazar kan bankasını bilgilendirir ve doğum odasında hazır trombosit bulundurur; aşırı kanamada transfüzyon yapar. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Aşırı kanaması olmayan ağır trombositopenide profilaktik transfüzyon kararı bireyseldir; hematoloji konsültasyonu yararlı olabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yazarlar preeklampside trombosit sayısını yükseltmek amacıyla glukokortikoid uygulamaz. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Nöraksiyel teknikler genellikle güvenli ve etkilidir; hipovolemiyle ilişkili hipotansiyon ve ağır trombositopenide hematom riski anestezi planında değerlendirilmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Nöraksiyel anestezi için güvenli tek trombosit eşiği bu belgede verilmez; trombosit düşüşü kaygısı varsa epidural kateterin erken yerleştirilmesi düşünülebilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Genel anestezide hava yolu ödemine bağlı zor entübasyon, entübasyon sırasında kan basıncı sıçraması ve anesteziye bağlı hipotansiyon nedeniyle erken anestezi değerlendirmesi uygundur. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Venöz tromboemboli profilaksisi kanama ve acil operatif doğum riskleri dikkate alınarak bireyselleştirilmelidir; hematoloji konsültasyonu düşünülmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Trombosit sayısının >50.000/µL olması vajinal veya sezaryen doğum için genellikle güvenli kabul edilir; ancak belirli bir trombosit eşiğine ulaşılması doğuma hazırlık ve doğum yönetiminde klinik yargının yerini tutmaz. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Postpartum bakım ve yeniden başvuru

• Yazarlar magnezyum sürerken vital bulguları iki saatte bir değerlendirir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Trombosit, kreatinin ve karaciğer transaminazları iki ardışık sonuç normal veya normale yönelene kadar günlük tekrarlanır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar bazen hipertansiyonu ağırlaştırsa da postpartum analjezide opioidlere tercih edilmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Magnezyumla birlikte opioid gerekirse en düşük etkili opioid dozu kullanılmalı ve kardiyorespiratuvar depresyon açısından vital bulgular, tercihen nabız oksimetresiyle yakından izlenmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Şiddetli postpartum hipertansiyon tedavi edilmelidir; bazı hastalar antihipertansifle taburcu edilir ve kan basıncı normalleşince ilaç kesilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Preeklampsili hasta doğumdan sonraki ilk 24 saatte erken taburculuğa uygun değildir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• İlk 72 postpartum saatte hastanede veya evde sık kan basıncı izlemi, değerler kabul edilebilir düzeydeyse doğumdan 7–10 gün sonra kontrol ölçümü önerilebilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Preeklampsinin bütün belirti ve bulguları çözülene kadar izlem sürdürülmelidir; üç–altı aydan sonra anormallik devam ediyorsa özellikle kronik hipertansiyon olmak üzere alternatif tanılar araştırılmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Postpartum şiddetli bulgulu preeklampsiyle yeniden yatırılan hastada ikinci bir magnezyum profilaksi kürünün yeri vardır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• İlk kez postpartum tanı alanlarda yeni başlangıçlı şiddetli olmayan hipertansiyona baş ağrısı veya bulanık görme eşlik ediyorsa ya da başka bulgu olsun veya olmasın şiddetli hipertansiyon varsa magnezyum sülfat önerilebilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yeni postpartum preeklampside magnezyum genellikle ampirik olarak 24 saat sürdürülür; 24 saatte düzelme başlamamışsa ek 24 saate kadar uzatma, açık düzelmede kısaltma makuldür. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Sonraki gebelikler ve uzun dönem sağlık

• Gebelikte hipertansif hastalıkların genel yineleme oranı yaklaşık %15–20’dir; risk ilk tanı, şiddet ve başlangıç haftasına göre değişir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Erken başlangıçlı şiddetli preeklampside yineleme riski en yüksektir; belgede %25–65’e varan aralık bildirilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yinelemeyi önlemek amacıyla heparin veya düşük molekül ağırlıklı heparin kullanımını kanıt desteklemez; antifosfolipid sendromunda seçilmiş hastalarda kullanılabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Fazla kilolu veya obez hastada kilo kaybı ve egzersiz yineleme riskini azaltmaya yardımcı olabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Yardımcı üreme uygulanan hastada çoğul gebelikten kaçınan teknikler yineleme riskini azaltabilir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Preeklampsi öyküsü, ileriki gebeliklerde fetal büyüme kısıtlılığı, preterm doğum, plasenta dekolmanı ve ölü doğum gibi ilişkili obstetrik sorunlar açısından da artmış riskle ilişkilidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Gebeliğe bağlı hipertansif hastalık öyküsü ileride hipertansiyon, kardiyovasküler hastalık, venöz tromboemboli, böbrek hastalığı ve erken ölüm riskinde artışla ilişkilidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Kardiyovasküler risk özellikle birden fazla etkilenmiş gebelik, 34 haftadan önce doğumu gerektiren erken preeklampsi veya geleneksel risk etmenleri varsa yüksektir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Rutin koruyucu sağlık bakımında gebelik hipertansiyonu öyküsü dahil kardiyovasküler risk etmenleri değerlendirilmeli, endikasyona göre izlem ve risk azaltıcı girişimler uygulanmalıdır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Preeklampsi ile gelecekteki kardiyovasküler hastalık ilişkisini anlatmak ve uzamış emzirme, uygun vücut kitle indeksi, sigarayı bırakma, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizi teşvik etmek düşünülmelidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Uzun dönem kardiyovasküler taramanın türü ve sıklığı için uzlaşı yoktur; belge bir uzman çalışma grubunun ilk üç–altı ayda değerlendirme ve ardından yıllık kan basıncı, vücut kitle indeksi, açlık glukozu veya glike hemoglobin ve lipid kontrolü önerisini aktarır. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Şiddetli hastalık başta olmak üzere preeklampsi öyküsü, travma sonrası stres ve depresyon dahil uzun dönem ruh sağlığı sorunlarıyla ilişkilidir. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)
• Gebeliğin hipertansif hastalıkları, çocuklarda ileride daha yüksek kan basıncıyla ilişkilidir; paylaşılan genetik, ailevi ve çevresel etkiler bu ilişkiyi açıklayabilir ve fizyolojik katkı dışlanamaz. (UpToDate, İntrapartum ve postpartum yönetim, Ekim 2026)

Öneri düzeyleri: Grade 1A, Grade 2B ve Grade 2C etiketleri kullanılır; derecelendirme sisteminin açıklaması bu dört konu metninde verilmez. recommend ifadeleri önerir, suggest ifadeleri önerilebilir olarak aktarılır. Derece belirtilmeyen maddelerde düzey etiketi gösterilmez.

UpToDate belgesinin yanıt vermediği konular

• Hipertansiyonu doğrulayan ölçümler için kesin asgari aralık ve ayrıntılı ölçüm tekniği tanı konusunda verilmez; ilgili tablo ve ayrı konuya yönlendirilir. İntrapartum şiddetli hipertansiyonda 15 dakika içinde tekrar ölçüm ise intrapartum ve postpartum yönetim konusunda belirtilir.
• Akut antihipertansiflerin ayrıntılı dozları ve basamaklı uygulama şeması dört konu metninde bulunmaz; yalnız ilaç seçenekleri ve ayrı tablo/konu bağlantıları vardır.
• <34 haftada şiddetli bulgulu preeklampside bekleyici yönetimin ayrıntılı adaylık/dışlama ölçütleri ve tam izlem protokolü ayrı konuya bırakılmıştır.
• Asemptomatik gebelerde ayrıntılı preeklampsi öngörü algoritmaları ile kronik ve gestasyonel hipertansiyonun kapsamlı ilaç yönetimi ayrı konulara bırakılmıştır.
• Nöroaksiyel anestezi için tek bir güvenli trombosit eşiği ve alternatif antinöbet ilaçlarının dozları bu konu metinlerinde verilmemiştir.