SMFM Ne Diyor? Ölü Doğum: Değerlendirme ve Bakım

Bu konuda diğer kuruluşlar: ACOG ne diyor? · RCOG ne diyor? · UpToDate ne diyor? · NICE ne diyor?

Kısaca

• Kapsam, ACOG ve SMFM’nin ortak OCC 10 belgesi ile SMFM’nin 2025 kontrol listeleridir; yeni tanı, doğum sonrası bakım ve sonraki gebelik ele alınır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020; SMFM Special Statement, 2025)
• Ölü doğum incelemesi fetal otopsi, plasenta-kordon-membran patolojisi ve genetik değerlendirmeyi içermelidir; bu öneri 1A düzeyindedir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• İlk değerlendirmede fetomaternal kanama, antifosfolipid antikorları ve sifiliz testleri yer alır; diğer testler klinik öyküye göre seçilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Doğum yöntemi gebelik haftası ve uterin cerrahi öyküsüne göre belirlenir; fetal ölüm tek başına rutin sezaryen gerekçesi değildir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Yas desteği, doğum sonrası fiziksel ve psikiyatrik bakım ile sonuçların zamanında iletilmesi bakımın parçalarıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020; SMFM Special Statement, 2025)
• Sonraki gebelikte izlem önceki kayıp haftasına göre planlanır; başka bir maternal veya fetal gerekçe yoksa doğum 39+0 haftada planlanır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020; SMFM Special Statement, 2025)

🧭 Algoritma: Ölü doğumda değerlendirme, doğum planı ve sonraki gebelik izlemi

Bu akış, SMFM'nin aşağıda özetlenen önerilerinden heryergebe tarafından çizilmiştir; SMFM'nin resmî şeması değildir. Ayrıntı ve koşullar için alttaki metne bakın.

Kapsam, tanım ve kayıt

• Bu sayfa ACOG ve SMFM’nin ortak OCC 10 belgesini ve SMFM’nin 2025 kontrol listelerini temel alır; yeni tanı, doğum, doğum sonrası bakım ve sonraki gebeliği kapsar. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020; SMFM Special Statement, 2025)
• Belgenin aktardığı fetal ölüm tanımında doğumda solunum, kalp atımı, kordon pulsasyonu ve istemli kas hareketi gibi yaşam belirtileri bulunmaz. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• ABD için aktarılan kayıt eşiği, gebelik yaşı biliniyorsa en az 20 hafta; bilinmiyorsa en az 350 g’dır. Bu eşikler, Türkiye’ye ait bir yasal kayıt standardı olarak sunulmaz. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Ayrıntılı inceleme tamamlandığında da ölüm nedeni açıklanamayabilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Risk değerlendirmesi ve korunma

• Gelişmiş ülkelerde başlıca risk etmenleri; non-Hispanik siyah ırk kategorisi, daha önce doğum yapmamış olma, ileri anne yaşı, obezite, önceden var olan diyabet, kronik hipertansiyon, sigara, alkol, yardımcı üreme teknolojisi, çoğul gebelik, erkek fetal cinsiyet, evli olmama ve geçmiş obstetrik öyküdür. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Önceki gebelikte preterm doğum, fetal büyüme kısıtlılığı (FGR) veya preeklampsi gibi olumsuz sonuç yaşayanlarda sonraki gebeliklerde ölü doğum riski artmıştır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• İkizlerde risk gebelik haftası ilerledikçe artar; monokoryonik gebelikte dikoryonik gebeliğe göre daha yüksektir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Belge, diyabette gebelik öncesi hemoglobin A1c’nin (HbA1c) %7’nin altında hedeflenmesi ve gebelikte öglisemi ile ölü doğum riskinin azaltılabileceğini bildirir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Gebelikler arasında sigaranın bırakılması koruyucudur. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Geç term ve postterm gebelik nedeniyle indüksiyon 42+0 haftadan sonra önerilir; 41+0 haftadan itibaren düşünülebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Anne öyküsü ve ilk laboratuvar değerlendirmesi

• Ölü doğumla ilişkili bilinen hastalıklar veya bunları düşündüren belirtiler için ayrıntılı maternal öykü alınmalıdır; çevresel maruziyetler, ilaçlar, enfeksiyöz nedenler dahil hastalıklar, travma, tetikleyici olaylar, önceden var olan hastalıklar ve ayrıntılı aile öyküsü sorgulanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020; SMFM Special Statement, 2025) Best practice
• Üç kuşak soy ağacı; ölü doğumlar, tekrarlayan kayıplar ve ailedeki genetik hastalıklar yönünden değerlendirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Akraba evliliği ile ailede aritmi ve ani ölüm, ani bebek ölümü dahil, özellikle sorgulanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• İlgili özgün tıbbi kayıtlar mümkün olduğunca temin edilmeli; son adet tarihine göre gebelik yaşı, maternal muayeneler, laboratuvar verileri ve ultrason incelemesi yenidoğanın fizik muayenesiyle ilişkilendirilmek üzere kaydedilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Fetomaternal kanama için Kleihauer–Betke testi veya akım sitometrisi tanıdan sonra mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır; doğumdan sonra test yalancı yüksek çıkabilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 2025 kontrol listesi ilk değerlendirmeye sifiliz taramasını dahil eder. (SMFM Special Statement, 2025)
• 2025 kontrol listesi ilk değerlendirmeye lupus antikoagülanı, antikardiyolipin ve beta-2 glikoprotein antikorlarını dahil eder. (SMFM Special Statement, 2025)
• Antifosfolipid sendromu (APS) incelemesi birçok ölü doğumda, özellikle FGR, ağır preeklampsi veya plasental yetersizliğin başka bulguları eşlik ediyorsa önerilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• APS laboratuvar değerlendirmesi lupus antikoagülanı ile antikardiyolipin ve beta-2 glikoproteine karşı immünoglobulin G (IgG) ve immünoglobulin M (IgM) testlerini içerir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Orta-yüksek IgG/IgM fosfolipid titresi için belgede >40 IgG veya IgM fosfolipid birimi ya da >99. persentil pozitif kabul edilir; pozitiflik 12 hafta sonra tekrar testle doğrulanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Başka bir nedenle açıklanamayan ölü doğumda da antifosfolipid antikor testleri desteklenir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Plasenta, kordon ve membranların incelenmesi

• Değerlendirme fetal otopsi, plasenta-kordon-membranların makroskopik ve histolojik incelenmesi ve genetik incelemeyi içermelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1A
• Plasenta, kordon ve fetal membranlar eğitimli bir patolog tarafından makroskopik ve mikroskopik incelenmelidir; bu, neden araştırmasının en yararlı tek bileşenidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1A
• Doğumda plasenta, kordon ve fetüsün görünümü ile morfolojik anormallikler ayrıntılı kaydedilmeli; plasenta klinik bilgiler içeren istemle patolojiye gönderilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Çoğul gebelikte plasental damarlar ve membranlar incelenmeli; koryonisite belirlenmeli ve vasküler anastomozlar tanımlanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Tek başına boyna kordon dolanması ölüm nedeni sayılmamalı; diğer nedenler dışlanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Kordon kazasının neden olarak kabulü için kordon tıkanması ve hipoksiyi destekleyen postmortem ve histolojik kanıt aranmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Kordon kazası için asgari histolojik ölçütler kordon, koryonik plak ve kök villuslarda vasküler ektazi ve trombozu içerir; olası tanıyı bölgesel avasküler villuslar veya stromal karyoreksis destekler. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Fetüsün muayenesi ve otopsi

• Fetüs gecikmeden muayene edilmeli; dismorfik özellikler, ağırlık, boy ve baş çevresi kaydedilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1C
• Özellikle 23 haftadan önce gebelik yaşının değerlendirilmesinde ayak uzunluğu yararlı olabilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Çıplak tüm vücut, yüzün önden ve profilden görünümü, ekstremiteler, avuç içleri ve anormalliklerin yakın görüntüleri sonraki uzman değerlendirmesi için kaydedilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Ölüm nedenini belirlemede en yararlı tanı testlerinden biri olduğu için fetal otopsi sunulmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1A
• Otopsinin sağlayabileceği ek bilgi açıklanmalı; tam, sınırlı veya minimal invaziv otopsi, görüntüleme ve hedefli biyopsi seçenekleri görüşülmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Otopsiye onam verilmezse eğitimli perinatal patologla dış muayene yapılır; fotoğraf, radyografi, ultrasonografi, manyetik rezonans görüntüleme ve doku örneklemesi diğer seçeneklerdir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Otopsi öncesi aileye bebeği kucağına alma ve kültürel veya dini uygulamalarını yerine getirme fırsatı verilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Tam otopsi perinatal otopsi protokollerine göre yapılmalı; gebelik yaşı, ölüm-doğum aralığı, içsel anomaliler, gelişim bozuklukları ve enfeksiyon bulguları araştırılmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Perinatal otopsi deneyimi olan patolog ve genetik/dismorfoloji deneyimi olan hekim tercih edilir; obstetrik-tıbbi öykü ve ek analiz için gereken doku talepleri patoloji ekibine iletilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Genetik değerlendirme ve örneklerin korunması

• Uygun ebeveyn onamı alındıktan sonra tüm ölü doğumlarda genetik inceleme yapılmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1A
• Kromozomal mikroarray, konvansiyonel karyotipe göre test başarısını ve genetik anomali saptanmasını artırdığı için tercih edilen yöntemdir; maliyet ve erişim karyotipi tek seçenek haline getirebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1A
• Belirli genetik anormalliklere yönelik inceleme, klinik öykü ve saptanan fetal anomalilere göre yönlendirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1C
• 2025 kontrol listesinde karyotip ve mikroarray yanında tüm ekzom dizilemesi veya gen odaklı testler düşünülebilir; bu ifade tüm olgularda rutin ekzom analizi zorunluluğu koymaz. (SMFM Special Statement, 2025)
• Genetik test için doğumdan önce amniyosentez düşünülebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Amniyosentez karyotip için en yüksek verimi sağlar; özellikle doğum yakın değilse değerlidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• İnvaziv test kabul edilmezse plasenta parçası, kordon segmenti veya iç fetal doku genetik analize gönderilebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1B
• Sitogenetik örnekler ebeveyn onamıyla, steril teknik ve aletlerle alınmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Sitogenetik için en az bir uygun örnek alınır: amniyotik sıvı, fikse edilmemiş plasentada kordon girişinin altından 1 × 1 cm blok, 1,5 cm kordon segmenti veya kostokondral birleşim/patella gibi iç fetal doku. (SMFM Special Statement, 2025)
• Sitogenetik inceleme için fetal deri önerilmez. (SMFM Special Statement, 2025)
• Örnekler laktatlı Ringer içeren steril doku kültürü ortamında, sitoloji laboratuvarına taşınırken oda sıcaklığında tutulmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Sitogenetik örnekler formaline konulmamalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Ebeveynde dengeli kromozomal yeniden düzenlenme veya mozaik karyotip varsa fetal karyotip önem taşır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Genetik laboratuvar isteminde yorumlamaya yardımcı olacak öykü ve fizik muayene bulguları bulunmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) Best practice
• Genetik testlerin beklenen maliyeti mümkün olduğunda aileye bildirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Klinik bulguya göre ek testler ve kaçınılacak incelemeler

• Ek testler klinik başvuru, postmortem muayene ve plasenta histolojisine göre seçilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Öykü gerektiriyorsa serum veya dokuda sitomegalovirüs (CMV), toksoplazma, parvovirüs, koronavirüs hastalığı (COVID) ve herpes simpleks virüsü (HSV) için hedefli inceleme yapılır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Preterm doğum eylemi sürecindeki ölü doğumda bakteriyel kültürler değerlendirmeye eklenir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Öykü gerektiriyorsa diyabet HbA1c ile değerlendirilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Gebelik yaşına göre iri fetüste oral glukoz tolerans testi veya HbA1c ile glukoz taraması değerlendirilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Öykü gerektiriyorsa idrar toksikoloji taraması yapılır; tam onam alınmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Öykü gerektiriyorsa safra asitleri ölçülür. (SMFM Special Statement, 2025)
• Öykü gerektiriyorsa Sjögren sendromuyla ilişkili antijen A/B antikorları (anti-SSA/SSB) araştırılır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Öykü gerektiriyorsa uzun QT/kanalopatiler için hedefli dizileme yapılır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Gebelikte daha önce yapılmadıysa indirekt Coombs testi değerlendirilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Rutin toksoplazma, rubella, CMV ve HSV serolojisi yararı kanıtlanmadığı için önerilmez; 2025 listesindeki enfeksiyon incelemeleri klinik öykü koşuluyla kullanılır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020; SMFM Special Statement, 2025)
• Kalıtsal trombofili testleri ölü doğum neden araştırmasının rutin bileşeni olarak önerilmez. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 1C
• Kişisel veya ailevi tromboembolik hastalık öyküsünde kalıtsal trombofili testleri düşünülebilir; bu, rutin ölü doğum paneli önerisi değildir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Sınırlı plasental mozaisizm araştırması standart ölü doğum incelemesinin parçası değildir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Yeni tanıdan sonra doğum planı ve yöntem seçimi

• Doğumun zamanı ve yöntemi gebelik haftası, önceki uterin cerrahi dahil obstetrik öykü ve hastanın tercihine göre belirlenir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Çoğu hasta doğumun gecikmeden gerçekleştirilmesini istese de doğumun zamanlaması kritik değildir; uzamış fetal retansiyona bağlı koagülopati nadirdir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Her yöntemin yarar ve riskleri ilgili klinik durumda tartılmalı ve kurumun deneyimi göz önüne alınmalıdır; en uygun doğum yönteminin belirlenmesinde ortak karar verme önemli rol oynar. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) Best practice
• Doğum seçenekleri dilatasyon ve evakuasyon veya indüksiyondur; ikinci trimesterde deneyimli uygulayıcı varsa dilatasyon ve evakuasyon önerilebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 2025 kontrol listesi, doğum beklentileri ve seçenekleri konusunda danışmanlık verilmesini ve klinik olarak uygun ve erişilebilirse dilatasyon ve evakuasyonun düşünülmesini ister; yöntemlerin yarar ve sakıncaları koşullara ve gebelik haftasına bağlıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Dilatasyon ve evakuasyonun makroskopik anomalileri saptamada otopsiyi kısıtlayabileceği ve bebeği görme veya kucağa alma olanağını çoğu kez ortadan kaldırdığı açıklanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Özellikle ikinci trimesterin erken döneminde indüksiyon sonrası plasentanın çıkarılması için dilatasyon ve küretaj gerekebileceği açıklanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 14–24 haftalık fetal kayıpta indüksiyon, cerrahi boşaltmaya kıyasla özellikle intravenöz antibiyotik gerektiren enfeksiyon morbiditesiyle daha sık ilişkilendirilmiştir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 13–24 haftalar arasında indüksiyonun, dilatasyon ve evakuasyona göre daha az etkili olduğu ve daha yüksek komplikasyon oranlarıyla ilişkili bulunduğu gösterilmiştir (düzeltilmiş risk oranı 8,5; %95 GA 3,7–19,8). (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Ağrı kontrolü seçenekleri görüşülmelidir; kontrol listesinde ilaç veya doz belirtilmez. (SMFM Special Statement, 2025)
• Doğum sonrası bebekle ilgili istekler ve defin veya kremasyon seçenekleri hastanın tercihine göre görüşülmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)

İndüksiyon ve ilaç seçenekleri

• 28 haftadan önce, Bishop skorundan bağımsız olarak vajinal misoprostol en etkili indüksiyon yöntemi gibi görünmektedir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 28 haftadan önce yüksek doz oksitosin infüzyonu kabul edilebilir bir alternatiftir; belgede sayısal infüzyon dozu verilmemiştir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 28 haftadan önce, sınırlı kanıta göre tipik misoprostol dozu 3–6 saatte bir vajinal 400–600 mikrogramdır; 400 mikrogramın altındaki dozların etkinliği daha düşüktür. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 28 haftadan sonra indüksiyon olağan obstetrik protokollere göre yürütülmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 20 haftadan önceki gebelik kaybının yönetiminde mifepriston ile misoprostolün birlikte kullanımı, yalnız misoprostole kıyasla yüksek kaliteli kanıtla desteklenir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 24–28 haftalık kayıpta misoprostole ek mifepriston kullanımına ilişkin veriler daha sınırlıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Mifepriston oral 200 mg veya 600 mg, ölü doğum indüksiyonunda misoprostole ek olarak kullanılabilir; doğuma kadar geçen süreyi kısaltır, toplam başarıyı artırıyor görünmez. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Mifepriston mevcutsa misoprostol ile indüksiyonun başlamasından 24–48 saat önce uygulanabilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Önceki sezaryen veya diğer uterin cerrahi

• Önceki histerotomide hem indüksiyon hem dilatasyon ve evakuasyon seçenek olarak kalır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 24 haftadan önce yaşama olanağı olmayan gebeliğin sonlandırılmasında vajinal misoprostol kullanımı randomize çalışmalardan elde edilen kanıtla desteklenir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Önceki uterin skar ve 24–28 haftalık ölü doğumda 6 saatte bir 400 mikrogram misoprostol çalışılmıştır; bu hastalarda doz başına 200 mikrogram gibi daha düşük dozlar tercih edilebilir. Etkinlik, güvenlik, en uygun uygulama yolu ve doz için ek araştırma gereklidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Önceki histerotomi ve 28 haftadan sonraki fetal ölümde indüksiyon, misoprostol yerine sezaryen sonrası doğum denemesi için standart obstetrik protokollere göre yapılmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• 28 haftadan sonra önceki histerotomisi ve uygun olmayan serviksi bulunan hastada transservikal Foley kateteri servikal olgunlaşmaya yardımcı olarak düşünülebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Tek önceki alt transvers sezaryeni olan hastada sınırlı verilere göre doğum denemesi uygun bir seçenek olmaya devam eder. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Önceki klasik insizyon veya birden çok sezaryende veriler sınırlıdır; plan hastanın koşulları ve tercihine göre bireyselleştirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Fetal ölümde sezaryen, fetüse yarar sağlamadan maternal morbidite getirdiği için olağandışı durumlarla sınırlandırılmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Klasik histerotomi veya transfundal cerrahi gibi uterin rüptür riskinin arttığı durumda tekrar sezaryen makul bir seçenektir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Rüptür riski yüksek hasta indüksiyonu seçerse artmış risk açıklanmalı ve doğum boyunca uterin rüptür belirti ve bulguları izlenmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Yas desteği ve aileyle iletişim

• Yas bakımı ebeveynlerin kişisel, kültürel ve dini gereksinimlerine göre bireyselleştirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) Best practice
• İletişim açık ve dürüst olmalı; aileyle konuşurken “bebeğiniz” ifadesi kullanılmalı, fetüs, embriyo veya spontan abortus gibi terimlerden kaçınılmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Aileye önemli kararlar için tam bilgi ve seçenekleri değerlendirecek yeterli süre verilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Tanı anında yas kabul edilmeli ve CDC’nin travmayı gözeten yaklaşıma ilişkin 6 yol gösterici ilkesinden yararlanılarak ortak karar verme gereği görüşülmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Ailenin bebeğe adıyla hitap edilmesini isteyip istemediği sorulmalı; tercih bakım ekibine iletilerek kaydedilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Ebeveynlik ve bebekle anı oluşturmanın önemi gözetilmeli; ailenin bu gereksinimine bakımda yer verilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Eşin ve ailenin yası ile destek gereksinimleri de değerlendirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Yasın süresi ve yoğunluğunun kişiler arasında değiştiği, farklı yas tepkilerinin olağan olabileceği bakım ekibince bilinmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Defin, kremasyon ve yerel cenaze seçenekleri mümkünse doğumdan önce konuşulmalı; düzenleme ve değerlendirme için zaman tanınmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Duygudurum bozukluğu belirtileri ve yas sürecinden beklenenler görüşülmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Psikiyatrik morbidite açısından doğum sonrası izlem ve değerlendirme sürdürülmeli; psikiyatri ve sosyal hizmet yönlendirmesiyle terapi ve ilaç başlanması düşünülebilir. Belgede ilaç adı veya doz verilmemiştir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Hastaya ve ailesine akran desteği dahil yas kaynaklarının listesi verilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Yas ve depresyon için yas danışmanına, akran destek grubuna veya ruh sağlığı uzmanına yönlendirme düşünülebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Yaslı ailelerle çalışan sağlık profesyonelleri yas bakımı eğitimlerine katılmayı hedeflemeli ve bakım ilkelerini bilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Bakım veren personele etkili öz bakım konusunda bilgiye erişim sağlanmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Doğum sonrası fiziksel bakım ve sonuçların bildirilmesi

• Süt üretimi ve laktasyonun baskılanması veya süt bağışı seçenekleri görüşülmelidir; belgede baskılama için ilaç veya doz verilmemiştir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Doğum sonrası fiziksel iyileşmenin seyri anlatılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Doğum sonrası komplikasyonlar ve uyarı belirtileri gözden geçirilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Uygun ve isteniyorsa sosyal hizmet veya dini danışmanlık görüşmesi düşünülebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Bilinen bulguları ve gerekiyorsa izlem planını ayrıntılandıran bir yazı verilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• İzlemi yapacak klinisyen ve sonuçların hastaya nasıl iletileceği belirlenmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Tamamlanan bütün sonuçların değerlendirilmesi için poliklinik görüşmesi planlanması düşünülebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Annenin eşlik eden tıbbi hastalıkları için uygun bakıma bağlantı kurulmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kontrasepsiyon danışmanlığı verilmeli ve seçenekler görüşülmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Otopsi, plasenta incelemesi, laboratuvar ve sitogenetik sonuçları ilgili klinisyenlere ve aileye zamanında bildirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) Best practice
• Fetal kromozomlarda üreme sağlanamaz veya örnek alınmamışsa ebeveyn kromozom testi gereğini değerlendirmek için genetik ya da maternal-fetal tıp görüşü önerilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• İstenirse aileye test sonuçlarının kopyası ve dışlanan tanıların listesi verilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Sonraki gebelikten önce ve ilk prenatal görüşmede

• Ayrıntılı tıbbi-obstetrik öykü alınmalı ve önceki ölü doğum incelemesi yeniden değerlendirilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Önceki kaybın nedeni ve özellikleriyle ilişkili tekrarlama riski belirlenmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Özellikle açıklanamayan önceki kayıpta kesin tekrarlama riski danışmanlığını destekleyen veriler sınırlı ve tartışmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Belgenin aktardığı 2018 Cochrane değerlendirmesinde, ölü doğum öyküsü olanlarda bakımı iyileştiren etkili müdahaleler konusunda uygulamayı yönlendirecek kanıt yetersizdir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Sigaranın bırakılması sağlanmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Obez hastada kilo verme gebelik öncesinde planlanmalıdır; liste bu öneriyi gebelik öncesiyle sınırlar. (SMFM Special Statement, 2025)
• Ailede genetik hastalık varsa genetik danışmanlık verilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Diyabet taraması yapılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Edinilmiş trombofili için lupus antikoagülanı ile antikardiyolipin ve beta-2 glikoproteine karşı IgG/IgM testleri yapılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Diyabette glisemik kontrol gibi değiştirilebilir riskler en aza indirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Gebelik öncesinden başlayarak ve gebelik boyunca destek ve güvence sağlanmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)

Sonraki gebelikte tarama ve fetal izlem

• İlk trimesterde gebelik yaşını belirlemek için ultrasonografi yapılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• İlk trimesterde gebelikle ilişkili plazma protein A, insan koryonik gonadotropin ve ense saydamlığıyla tarama veya hücre dışı fetal DNA testi yapılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Fetal anatomik ultrasonografi 18–20 haftada yapılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• İlk trimesterde yapılmadıysa ikinci trimesterde genetik tarama; ilk trimester taraması yapıldıysa tek belirteç alfa-fetoprotein testi önerilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• 28 haftadan sonra FGR açısından ultrasonografik tarama yapılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• SMFM 2025 kontrol listesi, üçüncü trimesterde antenatal fetal izlemin 32. haftada ya da önceki ölü doğumun gebelik haftasından 1–2 hafta önce başlatılmasını listeler; bu satır izlem sıklığını ve 32 haftadan önceki kayıplar için ayrı bir yaklaşımı belirtmez. (SMFM Special Statement, 2025)
• Önceki ölü doğum en az 32+0 haftada olmuşsa, 32+0 haftada veya önceki kaybın gebelik yaşından 1–2 hafta önce başlayarak haftada bir ya da iki kez antenatal izlem önerilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 2C
• Önceki ölü doğum 32+0 haftadan önce olmuşsa antenatal izlemin başlama zamanının bireyselleştirilmesi düşünülebilir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020) 2C
• Önceki ölü doğum hipertansiyon veya diyabet gibi belirli bir durumla ilişkiliyse fetal izlem ilgili hastalığın yönetiminin parçası olmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Bir çalışmanın tahminine göre 37 haftadan önce yapılan antenatal test, yalancı pozitif sonuçlara dayanan girişimler nedeniyle %1,5 oranında iyatrojenik prematüriteye yol açar; bu risk izlem planında hesaba katılmalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Fetal hareket sayımı için belirli bir protokol önermeye yeterli veri yoktur. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)
• Fetal hareket örüntüsü farkındalığı desteklenmeli; azalmış hareket yakınması dikkate alınmalı ve sistematik değerlendirilmelidir. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Sonraki gebelikte doğum zamanlaması

• Doğum 39+0 haftada planlanmalıdır; eşlik eden maternal veya fetal hastalık daha farklı zamanlamayı gerektirebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Şiddetli hasta kaygısında, erken term doğumun artmış neonatal riskleri anlaşılıp kabul edildiğinde 37+0–38+6 haftada doğum düşünülebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Fetal akciğer olgunluğu için amniyosentez genel olarak doğum zamanını belirlemede kullanılmamalıdır. (ACOG–SMFM OCC 10, 2020)

Kontrol listelerinin uygulanması ve kalite izlemi

• Kontrol listesinin uygulanması, ilgili bütün paydaşların yer aldığı multidisipliner bir kararla başlatılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kontrol listeleri temel işlevleri korunarak kurumun gereksinimleri ve iş akışına uyarlanmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)
• Bütün adımlar aynı anda tamamlanamadığından, ideal olarak kontrol listesi hastanın elektronik sağlık kaydında yer almalı ve yatıştan ayaktan bakıma kadar izlenebilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Listeyi kimin tamamlayacağı ve iş akışına nasıl dahil edileceği belirlenebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Uygulama planının bütün hastalara ulaşması gözetilmelidir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kalite göstergesi olarak tüm ölü doğumlarda plasenta patolojisinin tamamlanması izlenebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kalite göstergesi olarak yatışta genetik test danışmanlığının belgelendirilmesi izlenebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kalite göstergesi olarak psikososyal desteğe uygun yönlendirme ve yas kaynaklarının sağlanması izlenebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kalite göstergesi olarak kayıp sonrası bütün verilerin, sonraki gebelik önerilerinin ve değiştirilebilir risklerin görüşülüp kaydedilmesi izlenebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Kalite göstergesi olarak standart bir ölçekle postpartum depresyon taramasının doğum sonrası yatışta veya ilk 6 hafta içinde tamamlanması izlenebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Bu göstergelerin gerçekleşme oranlarındaki ırksal ve etnik farklılıkların izlenmesi önerilebilir. (SMFM Special Statement, 2025)
• Yeni bilgi ve değişen uygulamalarla liste gözden geçirilmeli; düzeltmede sürüm tarihi yenilenmeli ve eski sürümler kullanım dışına çıkarılmalıdır. (SMFM Special Statement, 2025)

Öneri düzeyleri: OCC 10’un Tablo 2’sinde 1A güçlü öneri/yüksek kaliteli kanıt, 1B güçlü öneri/orta kaliteli kanıt, 1C güçlü öneri/düşük kaliteli kanıt, 2C zayıf öneri/düşük kaliteli kanıt olarak verilir. “Best practice” sayısal kanıt derecesi verilmeyen en iyi uygulama ifadesidir. Düzeyler yalnız tabloda derecelendirilen önerilere aktarıldı; 2025 kontrol listeleri ayrı bir öneri derecesi vermez.

SMFM belgesinin yanıt vermediği konular

• Belgeler, nedeni açıklanamayan ölü doğum öyküsünde rutin aspirin veya düşük molekül ağırlıklı heparin başlanması için özel bir tedavi şeması ve doz vermez.
• Kontrol listesi laktasyonun baskılanmasını görüşmeyi ister; kullanılacak ilaç, doz ve süreyi belirtmez.
• Fetal hareket sayımı için standart bir sayı, süre veya sayısal alarm eşiği önerilmez; özgül öneri için veri yetersizdir.
• Çoğul gebelikte plasental inceleme açıklanır; tek fetüsün ölümünden sonra yaşayan eş fetüs için ayrıntılı izlem ve doğum algoritması verilmez.
• Tüm ekzom veya gen odaklı testlerin düşünülebileceği belirtilir; hangi olguda hangi panelin seçileceği için ayrıntılı bir seçim algoritması verilmez.