UpToDate Ne Diyor? Fetal Büyüme Kısıtlılığı (FGR)

Bu konuda diğer kuruluşlar: ACOG ne diyor? · RCOG ne diyor? · SMFM ne diyor? · NICE ne diyor?

Kısaca

• Bu sayfa, UpToDate’un tarama-tanı, neden araştırması ve gebelik yönetimi yazılarını özetler; değerlendirme ve yönetim önerileri tekil gebelikler içindir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Tanıda tahmini fetal ağırlık (EFW) veya abdominal çevre (AC) <10. persentil kullanılır; <3. persentil ağır FGR’dir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Yazar, umbilikal arter (UA) ve orta serebral arter (MCA) Doppler pulsatilite indekslerini (PI), nonstres test (NST) ve biyofizik profille (BPP) birlikte izler; diyastolik akım kaybı veya ters akımda hastaneye yatırır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Güven verici fetal testlerde UA ters akımında 30+0–32+0, akım kaybında 33+0–34+0 haftada doğum yapılır; doğum 39+0 haftanın ötesine ertelenmemelidir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• 34+0 haftadan önce gelecek 7 günde doğum bekleniyorsa antenatal kortikosteroid; 32. haftadan önceki doğumda nöroproteksiyon için magnezyum sülfat uygulanır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• İzole FGR’de rutin konjenital enfeksiyon seroloji paneli (TORCH) yapılmaz; FGR’de kalıtsal trombofili incelemesi ve rutin antifosfolipid antikor testi önerilmez; fetal genetik test sunulması özellikle 32. haftadan önce tanı alan açıklanamayan FGR’de ve eşlik eden anomali ya da polihidramnios varlığında önerilebilir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)

🧭 Algoritma: Tekil gebelikte FGR: tanı sonrası izlem ve doğum kararı

Bu akış, UpToDate'nin aşağıda özetlenen önerilerinden heryergebe tarafından çizilmiştir; UpToDate'nin resmî şeması değildir. Ayrıntı ve koşullar için alttaki metne bakın.

Kapsam, tanım ve sınıflandırma

• Bu sayfa, UpToDate’un tarama-tanı, neden araştırması ve gebelik yönetimi yazılarını özetler; değerlendirme ve yönetim önerileri tekil gebelikler içindir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Fetal büyüme kısıtlılığı (FGR), patolojik bir etken nedeniyle tahmini fetal ağırlığın (EFW) veya abdominal çevrenin (AC) gebelik haftasına göre 10. persentilin altında olmasıdır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• EFW veya AC’nin 3. persentilin altında olması ağır FGR olarak tanımlanır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Umbilikal arter (UA) Dopplerde pulsatilite indeksinin (PI) 95. persentilin üzerinde olması veya diyastol sonu akımın kaybolması ya da tersine dönmesi, olumsuz perinatal sonuç riskinde artışla ilişkili olduğundan FGR’nin ağır olduğunu düşündürür. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Konjenital anomali yokluğunda 32. haftadan önce saptanan FGR erken başlangıçlıdır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Konjenital anomali yokluğunda 32. hafta ve sonrasında saptanan FGR geç başlangıçlıdır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Gebelik yaşına göre küçük (SGA), yenidoğanın doğum ağırlığının gebelik haftasına göre 10. persentilin altında olmasıdır; bu tanım, ek morbidite riski taşımayan konstitüsyonel olarak küçük yenidoğanları büyüme kısıtlılığı nedeniyle küçük olanlardan ayırmaz. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)

Risk değerlendirmesi ve tarama

• İlk prenatal başvuruda ayrıntılı tıbbi ve obstetrik öykü alınır; öyküsünde FGR risk etkeni bulunanlar ultrasonla büyüme izlemi için adaydır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Plasental yetersizlik en sık risk etkenidir; velamentöz kordon insersiyonu, sirkumvallat plasenta ve tek umbilikal arter de FGR ile ilişkilidir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Maternal damar hastalığı, kronik hipertansiyon, böbrek hastalığı, diyabet, kollajen damar hastalığı ve antifosfolipid sendromu FGR risk değerlendirmesinde dikkate alınır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Bazı antiepileptikler, kemoterapötikler ve varfarin fetal büyümeyi olumsuz etkileyebilir; tütün, kokain, alkol ve opioid kullanımı değiştirilebilir risk etkenleridir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Fetal genetik bozukluklar, sendromlar ve konjenital anomaliler FGR riskini artırır; sıtma, sitomegalovirüs, sifiliz, kızamıkçık, suçiçeği ve toksoplazma ile fetal enfeksiyon olguların yaklaşık %5–10’undan sorumludur. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Yüksek riskli olmayan gebeliklerde fundus yüksekliği ölçümüne 24. haftada başlanır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Fundus yüksekliği beklenenden en az 4 cm gerideyse veya güvenilir biçimde ölçülemiyorsa fetal boyut, EFW, amniyotik sıvı ve plasenta ultrasonla değerlendirilir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• FGR risk etkeni olanlarda başka bir nedenle başlanmamışsa 28. haftaya kadar büyüme ultrasonu ve amniyotik sıvı değerlendirmesi yapılır; sonraki incelemeler risk profiline göre 3–4 haftada bire kadar sıklaştırılabilir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Tarama amacıyla seri biyometri 2 hafta veya daha kısa aralıklarla yapılmaz; ölçüm değişkenliğinin etkisi, aralık en az 3 hafta olduğunda azalır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Fundus yüksekliği, ölçüm yanlılığını azaltmak için mezuranın işaretsiz yüzüyle, simfizis pubisin üst kenarından uterusun tepesine kadar ölçülür. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Obezite, miyom, mesane doluluğu ve amniyotik sıvı miktarının uç değerleri fundus yüksekliği ölçümünü etkileyebilir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Fundus yüksekliği tek başına yeterli tarama aracı değildir; aynı klinisyenin seri ölçümlerini bireyselleştirilmiş çizelgeye işlemesi performansını artırır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Randomize çalışmaların meta-analizinde düşük riskli gebeliklerde rutin üçüncü trimester ultrason, seri fundus yüksekliği ölçümüne göre perinatal ölümü azaltmamıştır; kanıt kesin sonuç vermediğinden uygulama klinisyenler arasında değişir ve bazıları ultrasonla tarama yapar. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Tek bir üçüncü trimester tarama ultrasonu yapılacaksa 36. haftaya yakın yapılmalıdır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• İki üçüncü trimester tarama ultrasonu yapılacaksa 32. ve 36. haftalara zamanlamak makuldür. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Tarama, aşırı FGR tanısı üzerinden kaygıya ve gereksiz veya zararlı olabilecek izlem, indüksiyon ve iyatrojenik preterm doğuma yol açabilir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)

Tanının kurulması ve özel tanısal durumlar

• Gebelik tarihlemesi menstrual öykü ve ultrason biyometrisiyle kontrol edilir; ilk trimester baş-popo uzunluğu tercih edilir, 22+0 haftadan önceki fetal biyometri de kabul edilebilir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• EFW ultrason biyometrisinden hesaplanır ve gebelik haftasına göre bir büyüme standardıyla karşılaştırılır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Bireyselleştirilmiş büyüme eğrilerinin üstünlüğüne ilişkin veriler çelişkilidir; Hadlock gibi popülasyon temelli standartların kullanılmaya devam edilmesi uygundur. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Ultrasonla EFW veya AC’nin 10. persentilin altında bulunması tanıda kullanılan eşiktir; 3.–10. persentil aralığında anormal Doppler ve azalan büyüme eğilimi patolojik FGR’yi destekler. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Gebelik haftası güvenilir biçimde belirlenmiş, anomalisi olmayan fetüste EFW veya AC <3. persentil ise gebelik haftasından bağımsız olarak FGR olasılığı çok yüksektir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• EFW veya AC 3. persentilin altındaysa normal amniyotik sıvı ve Doppler bulguları artmış ölü doğum riskini ortadan kaldırmaz. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Plasental yetersizlik prenatal dönemde doğrudan ölçülemez; diğer fetal, genetik, enfeksiyöz ve madde/ilaçla ilişkili nedenler dışlandıktan sonra düşünülen bir dışlama tanısıdır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Gebelik haftası belirsizse tek ultrason küçük fetüsü daha erken gebelikten ayıramayabilir; en az 2 hafta arayla biyometri, amniyotik sıvı ve UA Doppler içeren seri inceleme gerekir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Baş çevresi/abdominal çevre oranı FGR tanısı veya prognozunu belirlemek için yararlı değildir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Çoğul gebeliklerde büyüme hızı yaklaşık 32. haftadan sonra yavaşlar; monokoryonik ikizlerde eşitsiz plasental paylaşım FGR riskini artırır. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)

İlk değerlendirme ve fetal anatomi

• Tanıdan sonra maternal, fetal ve plasental nedenler araştırılır; neden prenatal dönemde her zaman belirlenemeyebilir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• EFW veya AC 5.–10. persentilde olan fetüslerin çoğu konstitüsyonel olarak küçüktür ve neonatal sonuçları normaldir; ancak bir kısmı FGR olup olumsuz sonuç riski taşıdığından yine de yakından izlenmelidir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Maternal ve obstetrik etkenleri belirlemek için tıbbi-obstetrik öykü ve fizik muayene kullanılır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Güvenilir tarihlemesi olan gebelikte EFW <5. persentil, oligohidramnios ve anormal Doppler ile FGR tanısı kurulmuşsa tanıyı doğrulamak için seri ultrason beklenmesi gerekmez. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• FGR saptanan tüm olgularda ayrıntılı fetal anatomik inceleme yapılmalıdır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Omfalosel ve gastroşiziste abdominal çevrenin anomaliden etkilenmesi, biyometriyle FGR tanısının yararını sınırlar. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Ayrıntılı ultrasonda normal kalp gelişiminden emin olunamıyorsa veya kromozomal/anatomik anomali gibi standart endikasyonlar varsa fetal ekokardiyografi yapılır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)

Genetik inceleme

• Genetik olmayan bir neden saptanmayan, özellikle 3. persentilin altındaki, 32. haftadan önce tanı alan izole FGR’de fetal genetik test sunulması önerilebilir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• FGR’ye majör fetal yapısal anomali ya da kalınlaşmış nukal kıvrım veya trizomi 18 ya da triploidiyi düşündüren bulgular gibi artmış anöploidi riskiyle ilişkili ultrason belirteçleri eşlik ediyorsa fetal genetik test sunulması önerilebilir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• FGR’ye polihidramnios eşlik ediyorsa fetal genetik test sunulması önerilebilir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• FGR’ye veya yapısal malformasyona polihidramnios eşlik etmesi anöploidi (özellikle trizomi 18) ya da genetik sendrom riskini artırır; bu olgularda genetik danışmanlık ve kromozomal mikrodizinle tanısal test önerilir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Gebeliğin ileri döneminde gelişen izole FGR’de risk düşük olduğundan fetal genetik test genellikle yapılmaz; yazar, anöploidinin gebeliğin erken döneminde daha sık olması ve test getirisinin düşük olması nedeniyle, 32. haftadan sonra anatomi normalse fetal genetik tarama yapmaz. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Genetik danışmanlıkta testlerin yararları, riskleri ve sınırlılıkları ele alınır; hücresiz DNA (cfDNA) bir tarama testidir ve tanısal değildir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Amniyosentez seçildiğinde yazar kromozomal mikrodizin analizini tercih eder. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Mikrodizin, karyotipe göre ek tanısal getiri sağlayabilir; aktarılan meta-analizde bu artış anomalisi olmayan FGR’de %4, anomali eşlik eden FGR’de %10’dur. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Mikrodizin tanısal değilse ek genetik inceleme tartışmalıdır; anatomik anomalisi olmayan FGR’de ekzom ve genom dizilemenin uygun kullanımı araştırılmaktadır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Yazar, plasentaya sınırlı mozaisizmi tanımak amacıyla ikinci veya üçüncü trimesterde plasenta biyopsisi yapmaz; antenatal tanı yönetimi değiştirmez ve girişim gebelik komplikasyonu riski taşır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)

Enfeksiyon ve seçilmiş maternal testler

• Beyin/karaciğerde ekojenite veya kalsifikasyon, hidrops ya da maternal enfeksiyon ve vertikal geçiş düşündüren öykü-muayene varsa enfeksiyona yönelik seroloji istenir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• İzole FGR değerlendirmesinde rutin TORCH serolojisi yapılmaz. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• İzole FGR’de hasta tanısal enfeksiyon incelemesini seçerse amniyosentezle alınan amniyotik sıvıda sitomegalovirüs (CMV) için polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yapılır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Sıtmanın endemik olduğu bölgede yaşayan veya bu bölgelere seyahat edenlerde sıtma, FGR’nin olası nedeni olarak değerlendirilip dışlanmalıdır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Zika virüsü enfeksiyonu riski yüksek olanlarda konjenital Zika enfeksiyonu olası neden olarak değerlendirilip dışlanmalıdır. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Sifiliz taraması tüm gebeler için rutin prenatal testtir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• FGR bulunan tüm gebelerde rutin antifosfolipid antikor testi önerilmez; bunu destekleyen kanıt yetersizdir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Morfolojik olarak normal bebeğin 34. haftadan önce doğumuna yol açan erken plasental yetersizlik öyküsüne livedo, kalp kapak hastalığı, nörolojik/otoimmün bulgular veya açıklanamayan hafif trombositopeni, uzamış aktive parsiyel tromboplastin zamanı ya da yalancı pozitif sifiliz serolojisi eşlik ediyorsa seçici antifosfolipid antikor testi makuldür. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• FGR ile ilişkiyi destekleyen kanıt zayıf olduğundan kalıtsal trombofili incelemesi önerilmez. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)

İzlemin başlangıcı ve kullanılan testler

• Antenatal izlem, fetal yarar için doğumun düşünülebileceği gebelik haftasında başlatılır; öncesinde obstetri, maternal-fetal tıp ve neonatoloji ekibiyle neonatal morbidite ve mortalite hakkında danışmanlık verilmelidir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Yazar 24. haftadan önce rutin fetal izlem yapmaz; bu erken haftalarda doğuma yalnız maternal endikasyonlarla gider. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• 24. haftadan 26. haftaya kadar (26. hafta hariç), EFW 500 g’ın üzerindeyse ve güven vermeyen testte doğum düşünülüyorsa hasta, neonatolog ve obstetrisyenle görüşülerek fetal izlem yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Yazarın ayrıntılı izlem protokolü, gebelik haftası en az 26 olan veya EFW’si 500 g’ın üzerinde olan fetüsler için tanımlanır; izleme başlama kararı fetal yarar için doğumun düşünülmesine bağlıdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• FGR tanısından sonra EFW genellikle 3 haftada bir değerlendirilir; 2 haftadan daha sık biyometri yapılmaz. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA Doppler, FGR izleminin temel Doppler aracıdır; PI tercih edilir ve gebelik haftasına göre 95. persentilin üzeri anormaldir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Fetal kötüleşmenin Doppler ve davranışsal bulguları birbirinden bağımsız ortaya çıkabildiğinden Doppler ile nonstres test (NST)/kardiyotokografi (CTG) ve biyofizik profil (BPP) birlikte kullanılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Yazar büyüme hızını rutin hesaplamaz; bunun EFW tek başına kullanıldığında sağlanan doğum ağırlığı ve perinatal sonuç öngörüsünü belirgin artırdığı gösterilmemiştir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Serebroplasental oran, orta serebral arter (MCA) PI’nin UA PI’ye oranıdır; umbilikoserebral oran bunun tersidir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)
• Anormal umbilikoserebral oran nedeniyle erken doğumun yararı, düşük katılım nedeniyle erken sonlandırılan çalışmada değerlendirilememiştir. (UpToDate, FGR: Değerlendirme, Eylül 2025)

Yazarın Doppler ve fetal iyilik hâli izlem protokolü

• Yazar erken ve geç FGR’de UA Doppler izler; ayaktan izlenenlerde UA normal olduğunda, daha erken bozulabilecek MCA Dopplerini de değerlendirir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Yatan hastalarda MCA ve DV Doppler bulguları değerlendirme ve danışmanlığa ek bilgi sağlar; yazar bu bulguları doğum zamanını belirlemek için kullanmaz. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA PI ≤95. persentil ve MCA PI ≥5. persentil ise UA/MCA Doppler ile BPP haftada bir yapılır; bu yaklaşım EFW veya AC <3. persentilde de makuldür. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA’da ileri diyastolik akım sürerken UA PI >95. persentil ve/veya MCA PI <5. persentil ise, amniyotik sıvı normal ve kaygı verici komorbidite yoksa UA/MCA Doppler haftada iki kez yapılır; bir ziyarette BPP, diğerinde NST uygulanır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• İleri UA diyastolik akımı sürmesine rağmen anormal UA/MCA Dopplere oligohidramnios veya preeklampsi gibi kaygı verici komorbidite eşlik ediyorsa hasta yatırılır; 24 saatlik gözlem ve fetal izlemden sonra ayaktan/yatarak izlem veya doğum bireyselleştirilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA diyastolik akımı kayıp veya ters ise hasta yatırılır; NST 12 saatte bir, BPP günlük, UA/MCA Doppler haftada 2–3 kez yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA’da diyastolik akım kaybı veya ters akım bulunanlarda duktus venozus (DV) Doppleri de izlenir; a-dalgasının kaybı/tersleşmesi ileri etkilenmeyi gösterir, ancak yazar DV’yi doğum zamanını belirlemek için kullanmaz. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Ağır FGR’de güven verici NST veya BPP, test anındaki fetal durumu gösterir; sonraki 24 saatin sonucunu öngörmez. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Antenatal ilaçlar ve düzeltilebilir etkenler

• İdeal olarak, 34+0 haftadan küçük gebeliklerde beklenen preterm doğumdan önceki 7 gün içinde bir kür betametazon (veya deksametazon) verilir. Büyüme kısıtlı preterm yenidoğanda neonatal morbidite ve mortaliteyi azaltmadaki etkinliği iki büyük çalışmanın çelişkili sonuçları nedeniyle tartışmalıdır; kesin bilgi elde edilene kadar bir kür uygulanmalıdır. Bu belgede doz ve uygulama şeması verilmemiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Kortikosteroidin uygulanacağı gün FGR ağırlığı, Doppler, komorbiditeler, fetal kötüleşme hızı ve obstetri-neonatoloji değerlendirmesine göre bireyselleştirilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• 34+0–36+6 haftalar arasında antenatal kortikosteroid uygulaması solunum desteği gereksinimini azaltmıyor görünmekte ve neonatal hipoglisemi sıklığını artırmaktadır; bununla birlikte bazı kılavuzlar bu aralıkta uygulamayı önermektedir. Yazar bu aralık için FGR’ye özgü ayrı bir öneri vermez; ayrıntı antenatal kortikosteroid konusuna bırakılmıştır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Diyastol sonu akımı kayıp olan büyüme kısıtlı fetüslerde betametazon sonrasında kan akımında sıklıkla geçici düzelme görülür; akımı artmayan fetüslerin neonatal sonuçları daha kötü görünmektedir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• 32. haftadan önceki doğumlarda nöroproteksiyon için magnezyum sülfat uygulanır; doz bu belgede verilmemiş, ayrı konuya yönlendirilmiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Beslenme yetersizliği riski veya bulgusu olanlar, örneğin bariatrik cerrahi ya da yeme bozukluğu bulunanlar, diyetisyene yönlendirmeden yarar görebilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Kaynakları kısıtlı ortamlarda yetersiz beslenen gebeler dengeli enerji ve protein desteğinden yarar görebilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Sigara kullananlarda yoğun bırakma programı fetal büyümeyi iyileştirmede yararlı olabilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Tütün veya madde kullanımı bildirildiğinde bırakılması teşvik edilmelidir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Kronik hipertansiyonda antihipertansif tedavinin maternal yararı vardır; FGR riskini artırdığı ya da belirgin azalttığı gösterilmemiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Fetal büyümeyi artırmayı amaçlayan girişimlerin sınırları

• Başka hastalığı olmayan FGR’li gebede fetal büyümeyi ve sonucu iyileştiren herhangi bir girişim için güçlü kanıt yoktur. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Pravastatin pilot çalışması umut verici olarak tartışılır; doğum ağırlığı farkı istatistiksel olarak anlamlı değildir ve Doppler parametreleri düzelmemiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Kötü prognozlu erken başlangıçlı FGR’de sildenafil çalışmalarında perinatal yarar gösterilmemiştir: Hollanda’daki çok merkezli çalışma, müdahale grubunda beklenenden yüksek pulmoner hipertansiyon oranı ve primer sonuçta yarar olmaması nedeniyle erken durdurulmuş; Birleşik Krallık çalışmasında sildenafil gebeliği uzatmamış, perinatal sonuçları ve iki yaşta nörogelişimi iyileştirmemiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• FGR’yi tedavi amacıyla besin takviyeleri, oksijen, plazma hacmi genişletilmesi, nitrogliserin, yatak istirahati, düşük doz aspirin veya antikoagülasyonun etkili olduğu kanıtlanmamıştır; verilerin kalitesi düşüktür. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Özellikle FGR ağırlaştıkça veya karmaşıklaştıkça düşük yoğunluklu aktivite önermek ya da fiziksel aktiviteyi kısıtlamak yaygın bir uygulamadır; ancak FGR ağırlığına ve komorbiditelere göre aktivitenin veya kısıtlamanın yarar ve risklerini belirleyen araştırma bulunmadığından bu, sağduyuya dayalı bir yaklaşımdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Güven verici fetal testlerde doğum zamanlaması

• Doğum zamanlaması Doppler, BPP, NST/CTG, gebelik haftası ve fetal ağırlık birlikte değerlendirilerek belirlenir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• ABD uygulamasında 30. haftadan önce fetal endikasyonla doğum zamanlamasında BPP ve NST kullanılır; 30. haftadan sonra doğum zamanlamasına UA Doppler de eklenir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Aşağıdaki haftalar reaktif NST ve BPP 8/8, 10/10 veya amniyotik sıvı normalken 8/10 olan gebelikler için verilen yazar yaklaşımıdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA’da ters diyastolik akım varsa 30+0–32+0 haftada doğum yapılır; tanı 32+0 haftadan sonra konmuşsa tanı sırasında doğum yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA’da diyastolik akım kaybı varsa 33+0–34+0 haftada doğum yapılır; tanı 34+0 haftadan sonra konmuşsa tanı sırasında doğum yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA PI >95. persentil ise 37+0 haftada doğum yapılır; tanı 37+0 haftadan sonra konmuşsa tanı sırasında doğum yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA PI normal, EFW <3. persentil ve komorbidite yoksa 37+0–37+6 haftada; daha geç tanı konmuşsa tanı sırasında doğum yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA PI normal, EFW ≥3. ve <10. persentil ve komorbidite yoksa 38+0–39+0 haftada; tanı 39+0 haftadan sonra konmuşsa tanı sırasında doğum yapılır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• UA PI normal (≤95. persentil) ve EFW ≥3. ve <10. persentilde olup oligohidramnios ya da preeklampsi, kronik hipertansiyon gibi komorbidite varsa doğum zamanlaması bireyselleştirilmelidir; ancak çoğu hastada doğum 34+0–37+6 haftalar arasında yapılmalıdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• FGR’de doğum 39+0 haftanın ötesine ertelenmemelidir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Büyüme kısıtlı fetüste en uygun doğum zamanı konusunda uzlaşı azdır. UA’da diyastolik akım kaybı veya ters akım bulunan en komplike gebeliklerde 30–34 haftalık üst sınırlar sınırlı veriye dayanır: bu verilere göre fetal ölüm riski, akım kaybında en az 33–34 haftada, ters akımda en az 30 haftada neonatal morbidite ve mortaliteyi aşar. En az komplike FGR gebeliklerinde üst sınır olarak 37+0 haftanın kullanılması ise çok sınırlı veri ve uzman görüşüne dayanır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Güven vermeyen fetal testlerde yaklaşım

• NST reaktif değilse veya BPP <8/10 ise yaklaşım bulgu ve gebelik haftasına bağlıdır; çok erken doğuma yol açacak fetal endikasyonda neonatal sonuçlar için kapsamlı ekip danışmanlığı gerekir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Tekrarlayan geç deselerasyonlar varsa gecikmeden doğum endikasyonu vardır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• NST’nin dâhil olduğu BPP skoru 0/10 veya 2/10 ise doğum yapılmalıdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• BPP 4/10 ise genellikle 1 saat sonra tekrarlanmalıdır; 4/10 sürerse doğum çoğu zaman endikedir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• BPP 6/10 ve oligohidramnios varsa, yani maksimum vertikal cep <2 cm ise, test 24 saat içinde tekrarlanmalıdır; doğum kararı ek testler, maternal durum, gebelik haftası ve Doppler ağırlığına göre bireyselleştirilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Oligohidramnios olmadan BPP 6/10 veya oligohidramniosla BPP 8/10 kuşkuludur; doğum kararı ek testler, maternal durum, gebelik haftası ve Doppler bulgularına göre bireyselleştirilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Doğum şekli ve intrapartum yönetim

• Sezaryen standart obstetrik endikasyonlarla yapılır; başka endikasyon yoksa doğum eylemi denenebilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Elverişsiz serviks doğum indüksiyonundan kaçınma nedeni değildir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Doğum endikasyonu UA’da ters akımsa, özellikle serviks elverişsiz olduğunda, yazar planlı sezaryen seçeneğini sunar. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Servikal olgunlaştırma için balon kateter veya higroskopik dilatatör gibi mekanik yöntemler tercih edilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Bishop skoru >6 ise mekanik olgunlaştırma yapılmadan oksitosin uygulanır; bu belgede oksitosin dozu verilmemiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Doğum eyleminde sürekli fetal kalp hızı izlemi endikedir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Prognoz ve doğum sonrası riskler

• Fetal ve neonatal ölüm ile neonatal morbidite FGR’de daha sıktır; erken başlangıç, artan ağırlık ve UA’da kayıp/ters diyastol sonu akım prognozu kötüleştirir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Anatomik/genetik anomali veya konjenital enfeksiyon varsa prognoz ilgili bozukluğa bağlıdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Preterm doğum ve ağır FGR birlikteliği uzun dönem nörogelişimsel bozukluk ve bilişsel performans kaybı riskini artırır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• FGR erişkin dönemde hipertansiyon, tip 2 diyabet, koroner kalp hastalığı ve kronik böbrek hastalığına yatkınlıkla ilişkili olabilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• FGR’li yenidoğan doğumu annenin uzun dönem kardiyovasküler risk artışını öngörebilir; yalnız bu öykü nedeniyle risk azaltıcı girişim önerilmesi gerektiği açık değildir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Geleneksel kardiyovasküler risk etkenleri bulunanlarda sigarayı bırakma, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve ağırlık kontrolü gibi yaşam tarzı değişiklikleri yararlıdır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

Sonraki gebelik: yineleme, korunma ve izlem

• SGA doğum sonraki gebeliklerde yineleme eğilimindedir; önceki SGA doğum sayısı arttıkça yineleme olasılığı artar. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Plasental işlev bozukluğu sonraki gebelikte FGR dışında preterm doğum, preeklampsi, dekolman veya ölü doğum olarak da ortaya çıkabilir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Sonraki gebelikte düzeltilebilir nedenlere yönelinmelidir: tütün/alkolün bırakılması, belirgin beslenme yetersizliğinde dengeli enerji-protein desteği ve sıtma bölgelerinde korunma buna dahildir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Kısa gebelik aralığından kaçınmak yararlı olabilir; 6–12 aydan kısa aralıklar artmış SGA riskiyle ilişkilendirilmiştir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Preeklampsi riski artmış kişilerde preeklampsi ve FGR riskini azaltmak için düşük doz aspirin profilaksisine 16. haftadan önce başlanmalıdır; bu belgelerde doz, yol ve bitiş haftası verilmemiştir. (UpToDate, FGR: Tarama ve tanı, Ağustos 2026)
• Preeklampsi risk etkenleri yoksa düşük doz aspirin önerilmez. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Aktarılan randomize çalışmada düşük doz aspirin ile düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) birlikteliği yalnız aspirinden daha etkili bulunmamıştır. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Önceki plasenta aracılı hastalık nedeniyle FGR yinelemesini önlemek amacıyla fraksiyone olmayan heparin veya düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) kullanılmasından kaçınılmasını veriler destekler. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Seçilmiş obstetrik antifosfolipid sendromu hastaları antikoagülasyondan kaçınma yaklaşımının istisnasıdır; bu hastaların tedavisi bu belgede açıklanmaz. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)
• Sonraki gebelikte erken ultrasonla doğru tarihleme ve büyümeyi izlemek için aralıklı ultrason incelemeleri önemlidir. (UpToDate, FGR: Gebelik yönetimi ve sonuçlar, Nisan 2026)

UpToDate belgesinin yanıt vermediği konular

• Bu üç metin, betametazon/deksametazon, magnezyum sülfat, düşük doz aspirin ve oksitosin için uygulanabilir doz-yol-süre şeması vermez; ayrıntılar ayrı konulara yönlendirilir.
• İkiz gebelikte seçici FGR’nin değerlendirme, izlem ve doğum protokolü ayrı konulara bırakılır; tekil gebelik için verilen doğum haftaları ikizlere genişletilmez.
• Yalnız AC <10. persentil olup EFW ≥10. persentilde kalan fetüs için ayrı bir doğum haftası aralığı verilmez.
• UA PI normal, EFW <3. persentil ve komorbiditesi olan grup için ayrı bir doğum haftası aralığı verilmez; bu gruba komorbiditesiz dalın haftaları otomatik aktarılmaz.
• Yönetim yazısı, en az komplike FGR gebeliklerinde 37+0 haftanın üst sınır olarak kullanıldığını belirtirken aynı yaklaşım listesinde UA PI normal, EFW ≥3. ve <10. persentil ve komorbiditesiz grup için 38+0–39+0 hafta verir; metin bu iki ifadenin ilişkisini açıklamaz. Sayfada açıkça tanımlanan 38+0–39+0 dalı korunmuştur.