UpToDate Ne Diyor? Gebelik ve Lohusalıkta Venöz Tromboembolizm

Bu konuda diğer kuruluşlar: ACOG ne diyor? · RCOG ne diyor? · SMFM ne diyor? · NICE ne diyor?

Kısaca

• Bu sayfa UpToDate’un önleme ve tedavi konularıyla sınırlıdır; ayrıntılı tanı algoritmaları ayrı konulara yönlendirilir. Heparin seçimi ve dozları UpToDate'te bu konuların doz tablosunda özetlenir ve ayrı antikoagülasyon konusunda ayrıntılandırılır; tablo içeriği bu sayfaya aktarılmadığından burada sayısal doz verilmez (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026; UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• VTE ve kanama riski gebelik öncesinde veya erken gebelikte değerlendirilir; komplikasyonlarda, yatışta ve lohusalığa geçişte yeniden gözden geçirilir (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Hastanede yatmayan gebelerin çoğunda farmakolojik profilaksi yerine genel önlemler önerilebilir (Grade 2C) (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Önceki VTE’si ve yüksek risk özellikleri olanlarda farmakolojik profilaksi önerilebilir (Grade 2C); kanama riski düşükse gebelik tanısından doğum sonrası en az altı haftaya kadar uygulanır (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• VTE’si olan gebelerin çoğunda subkutan düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) tercih edilir; gebelikte varfarin ve doğrudan oral antikoagülanlardan (DOAK) genellikle kaçınılır (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• En uygun antikoagülasyon süresi bilinmez ve bireyselleştirilir; yazarlar en az üç ay tedavi uygular, gebelikte tanınan VTE'de bu süre gebeliğin kalanını ve doğum sonrası en az altı haftayı kapsar. Tek risk etkeni geçici olan çoğu hastada toplam en az üç ay önerilebilir (Grade 2C) (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

🧭 Algoritma: Gebelik ve lohusalıkta VTE: profilaksi ve doğrulanmış VTE tedavisi

Bu akış, UpToDate'nin aşağıda özetlenen önerilerinden heryergebe tarafından çizilmiştir; UpToDate'nin resmî şeması değildir. Ayrıntı ve koşullar için alttaki metne bakın.

Kapsam ve tanı sınırı

• Venöz tromboembolizm (VTE), alt ekstremite derin ven trombozu (DVT) ile pulmoner emboliyi (PE) birlikte kapsar. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Bu sayfa profilaksi için hasta seçimini, önleme yöntemlerini ve süresini; ayrıca gebelik ve lohusalıkta doğrulanmış VTE’nin tedavisini özetler. Tedavi önerileri radyolojik DVT ve/veya PE tanısının konmuş olduğunu varsayar. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026; UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• DVT ve PE’nin ayrıntılı tanı değerlendirmesi bu iki konunun kapsamı dışındadır ve ayrı UpToDate konularına yönlendirilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Ampirik tedavinin ilkelerinin gebe olmayanlarla benzer, ilaç seçiminin ise gebelikte farklı olduğu belirtilir; bu metinde ampirik tedaviye başlama eşikleri veya bekleme süreleri verilmez. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

İlk değerlendirme ve yeniden değerlendirme

• Mümkünse gebelik öncesinde, değilse gebeliğin erken döneminde herkeste VTE ve kanama riski değerlendirilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Preeklampsi gibi komplikasyonlar ortaya çıktığında, gebelikten lohusalığa geçişte ve ayaktan izlemden hastane yatışına geçerken risk değerlendirmesi yenilenir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• VTE değerlendirmesi; önceki VTE ve tetikleyicisini, aile öyküsünü, bilinen kalıtsal trombofiliyi, antifosfolipid sendromunu (APS) veya tekrarlayan gebelik kaybında APS şüphesini, eşlik eden hastalıkları, ilaçları ve in vitro fertilizasyon ilaçlarını, sigarayı, obeziteyi, varisleri ve uzamış hareketsizliği kapsar. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• VTE riskine katkıda bulunabilen eşlik eden durumlar arasında kalp hastalığı, orak hücreli anemi, inflamatuvar bağırsak hastalığı, böbrek ve karaciğer hastalığı, sistemik lupus eritematozus ve tip 1 diabetes mellitus değerlendirilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Hareketsizlik değerlendirmesinde hastanede >3 gün ve ayaktan izlemde >7 gün süren immobilizasyon dikkate alınır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Risk faktörü olan çoğu hastada yan dal değerlendirmesi gerekmez; kalıtsal veya edinsel trombofili şüphesinde ya da riskin belirsiz olduğu durumlarda uzman değerlendirmesi gerekir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Farmakolojik profilaksi düşünülüyorsa kanama riski de değerlendirilir; kanama diyatezi, böbrek veya karaciğer hastalığı, kontrolsüz hipertansiyon, vajinal veya sezaryen doğum, plasenta dekolmanı, plasenta previa ve genişleyen subkoryonik hematom dikkate alınır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Profilaksi uygulanacak hastaları seçmeye yardımcı kurum protokollerinin geliştirilmesi ve kullanılması desteklenir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Gebelik ve lohusalıkta belirli VTE risk puanlama araçları yazarların rutin uygulamasında kullanılmaz; bu araçların prospektif doğrulaması yoktur ve tüm olası risk faktörlerini kapsamazlar. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Genel önlemler

• Hastanede yatmayan gebelerin çoğunda farmakolojik profilaksi yerine genel önlemler önerilebilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026). Grade 2C
• Tüm hastalarda mobilizasyon, geç gebelikte mümkün olduğunda vena kava inferior basısını azaltmak için sol yan yatış uygulanır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Posttrombotik sendromda ödemi veya venöz yetersizlik belirtilerini azaltmak için dereceli kompresyon çorapları yararlı olabilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• VTE riski yüksek hastalarda, farmakolojik profilaksiye kontrendikasyon yoksa dereceli kompresyon çorapları birincil korunma yöntemi olarak kullanılmaz. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Ayaktan profilaksi: VTE öyküsüne göre seçim

• Gebelerin çoğunda gebelik veya lohusalık sırasında farmakolojik profilaksi gerekmez; bu yaklaşım VTE riski yüksek seçilmiş hastalara ayrılır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Önceki VTE’si ve yüksek risk özellikleri olanlarda yalnız genel önlemler yerine ayaktan farmakolojik tromboprofilaksi önerilebilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026). Grade 2C
• Tek bir tetiklenmemiş VTE atağı geçirmiş gebelerde yazarlar farmakolojik profilaksi uygular. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Gebelik, oral kontraseptif veya yardımcı üreme tedavisine bağlı over hiperstimülasyon sendromu ile ilişkili tek bir östrojen bağlantılı VTE atağında farmakolojik profilaksi uygulanır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Tekrarlayan VTE’de, olayların tetiklenmiş veya tetiklenmemiş olmasına bakılmadan farmakolojik profilaksi uygulanır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Uzamış hareketsizlik veya aktif kanser gibi kalıcı risk faktörüyle birlikte tek bir VTE atağı öyküsünde farmakolojik profilaksi uygulanır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Cerrahi veya travmayla tetiklenmiş önceki VTE’ye immobilizasyon, paralizi, obezite veya düşük riskli trombofili gibi devam eden riskler eşlik ediyorsa gebelikte ve lohusalıkta farmakolojik profilaksi uygulanır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Cerrahi veya travmayla tetiklenmiş önceki VTE’ye başka VTE risk faktörü eşlik etmiyorsa yazarlar profilaksiyi genellikle yalnız lohusalıkta uygular. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Önceki VTE sonrası gebelikte VTE riski sınırlı verilere göre %2,5–11 arasındadır; tetiklenmemiş, tekrarlayan veya gebelik/hormon ilişkili olaylarda aralığın üst, büyük cerrahi veya travmayla tetiklenmiş olaylarda alt ucundadır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Profilaksi gereksinimi belirsizse obstetri, hematoloji ve göğüs hastalıklarını içeren multidisipliner değerlendirme desteklenir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Trombofili, APS ve diğer risk faktörleri

• Kalıtsal trombofili tek başına her hastada gebelik veya lohusalık boyunca profilaksi gerektirmez; risk trombofilinin türüne göre değişir ve hasta seçimi sıklıkla hematolojiyle birlikte yapılır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Kalıtsal trombofililerde alt gruplara göre ayrıntılı profilaksi seçimi UpToDate'te ayrı konuda ele alınır; alt grup tablosu bu sayfaya aktarılmamıştır (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• APS hem venöz hem arteriyel emboli açısından yüksek risk taşır; risk pozitif antikor testi sayısı ve titreyle artar, üçlü antikor pozitifliğinde en yüksektir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Seçilmiş kalıtsal trombofili ve antifosfolipid antikor (aPL) pozitifliği veya APS yüksek riskli gruplardır; farmakolojik profilaksi ya da terapötik antikoagülasyon düşünülür. Karar sıklıkla hematolojiyle birlikte verilir; ayrıntılı hasta seçimi ayrı UpToDate konularında ele alınır (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Diğer risk faktörleri tek başına bulunduğunda farmakolojik profilaksi kararı bireyselleştirilir; birden fazla risk faktörü varsa profilaksi uygulama eşiği düşer. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Obezitede profilaksiyi gerektiren kesin beden kitle indeksi (BKİ) sınırı belirsizdir; yazarlar pratik bir yaklaşım olarak BKİ >40 kg/m² veya BKİ >30 ve <40 kg/m² ile birlikte immobilizasyon gibi ek bir risk faktörünü profilaksi endikasyonu sayar. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Ayaktan izlenen antenatal hastada >7 gün süren katı yatak istirahati veya immobilizasyon, sınırlı verilerde VTE riskinde yaklaşık yedi kat artışla ilişkilidir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• May-Thurner sendromu gibi bilinen anatomik bozuklukların VTE riski gebelikle artabilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• İmmobilizasyon ve obezite gibi VTE riskini artıran iki veya daha fazla durumun birlikteliği yüksek riskle ilişkilidir; ancak profilaksiyi haklı çıkaran en uygun risk faktörü sayısı bilinmez. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Nefrotik sendromlu hastalarda (proteinüri >3,5 g/gün ve hipoalbüminemi <3 g/dL) VTE riski artmıştır; ayrıntılı yaklaşım ayrı konuya bırakılmıştır (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Ayaktan profilaksinin başlangıcı ve süresi

• En yüksek risk grubunda, kanama riski düşükse profilaksi gebelik tanısıyla başlatılır ve tüm gebelik boyunca, doğumdan sonra da en az altı hafta sürdürülür. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Tetiklenmemiş VTE öyküsü ve kalıcı tromboz riski gibi en yüksek riskli durumlarda profilaksi bazen doğum sonrası üç aya kadar uzatılır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Diğer risk gruplarında profilaksinin en uygun başlangıcı ve süresi bilinmez; antepartum ve/veya postpartum uygulama bireyselleştirilmelidir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• VTE riskinin en yüksek, obstetrik kanama olasılığının daha düşük olduğu lohusalıkta profilaksi uygulama eşiği antepartum döneme göre daha düşüktür. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Önceden DVT geçirmiş hastada, ilerideki kompresyon ultrasonografilerinin yorumunu kolaylaştırmak için etkilenmiş bacağın başlangıç kompresyon ultrasonografisi yapılır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Hastanede yatan hastada ve sezaryende profilaksi

• Ayaktan profilaksi alan hasta yatırıldığında gereksinim yeniden değerlendirilir; kanama riski değişmemişse çoğu hastada profilaksi sürdürülür. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Doğum dışı nedenle yatırılan gebelerde profilaksi seçimi genel olarak gebe olmayan hastalardaki yatış endikasyonlarına dayanır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Kritik hastalık, obstetrik olmayan cerrahi, ortopedik yaralanma veya >3 gün hastane yatışı, yatış sırasında profilaksi gerektirebilecek durumlardır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Hiperemezis ve preeklampsi, farmakolojik profilaksi gerektirebilecek gebelikle ilişkili yatış nedenlerine örnektir. Doğum dışı yatışta profilaksiyi destekleyen veriler sınırlıdır ve yarar görecek hastaları doğru belirlemek için ek çalışmalar gerekir (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Yalnız yatış için başlanan profilaksi hasta mobilize olana kadar sürdürülmelidir; ayaktan profilaksi endikasyonu yoksa daha sonra genellikle kesilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Çok yüksek risk veya birden fazla kalıcı ek risk faktörü varsa bazı klinisyenler taburculuk sonrası uzatılmış profilaksiyi yararlı bulur. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Sezaryen doğumda yalnız seçilmiş yüksek riskli hastalara farmakolojik profilaksi gerekir; ayrıntılı hasta seçimi ve yöntem ayrı sezaryen konusuna bırakılmıştır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Profilakside yöntem ve kanama riski yüksek hasta

• Profilakside antikoagülan seçimi (ör. düşük molekül ağırlıklı heparin [DMAH] veya fraksiyone olmayan heparin [UFH]), zamanlama ve doz UpToDate'te gebelik ve erken lohusalıkta heparin dozu tablosunda özetlenir ve ayrı antikoagülasyon konusunda ayrıntılı ele alınır; tablo içeriği bu sayfaya aktarılmadığından burada sayısal doz verilmez (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Gebelik veya lohusalıkta kanama riski yüksekse farmakolojik profilaksi yerine mekanik yöntemler önerilebilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026). Grade 2C
• Mekanik profilakside yazarların olağan tercihi aralıklı pnömatik kompresyondur; dereceli kompresyon çorabı alternatiftir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Kanama riski kabul edilebilir düzeye indiğinde farmakolojik profilaksi başlatılabilir veya yeniden başlanabilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Bu aşamada bazı uzmanlar, DMAH'a göre daha kısa yarı ömrü ve önemli kanamada protamin sülfatla geri döndürülebilmesi nedeniyle UFH kullanır (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Kanama riski en yüksek karmaşık hastalarda anestezi, obstetri ve hematolojiyle multidisipliner değerlendirme yapılır. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Terapötik oral antikoagülan kullanırken gebe kalan hasta, genellikle DMAH içeren heparin temelli rejime geçirilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).
• Gebelikte VTE için belirlenen terapötik antikoagülasyon süresi tamamlanınca devam eden profilaksi gereksinimi yeniden değerlendirilir. (UpToDate, VTE–Önleme, Ağustos 2026).

Akut VTE: tedavi endikasyonu ve kanama değerlendirmesi

• Gebelik ve lohusalık VTE’sinde göğüs hastalıkları, maternal-fetal tıp, obstetrik anestezi, hematoloji ve neonatolojiyi içerebilen multidisipliner yaklaşım desteklenir; karmaşık veya yaşamı tehdit eden hastalıkta özellikle önemlidir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Proksimal alt ekstremite DVT’si veya semptomatik PE’de tedavi endikasyonları genel olarak gebe olmayan hastalarla benzerdir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelikte distal baldır DVT’si ve tesadüfen saptanan veya küçük subsegmental PE’nin en uygun tedavisi bilinmez; yazarlar bu hastaların çoğunu antikoagülasyonla tedavi eder. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Çok küçük perforan ven trombüsü ile normal D-dimer düzeyi ya da bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografide artefakt şüphesi gibi nadir durumlar, distal DVT veya küçük subsegmental PE'de antikoagülasyonla tedavi yaklaşımının istisnası olabilir (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Akut VTE gelişen tüm gebe ve lohusalarda antikoagülasyon öncesi kanama riski değerlendirilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelerin çoğunda yeni gelişen kanama riski düşüktür; ancak belirli obstetrik komplikasyonlar gelişen hastalarda kanamanın sonuçları yıkıcı olabileceğinden gebelerde risk genel olarak artmış kabul edilir (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Genel kanama değerlendirmesinde üç aylık risk <%2 düşük, >%13 yüksek risk olarak ele alınır; aradaki orta risk grubunda yönetim zamanla değişebilen yarar-zarar dengesi ve hastanın tercihleriyle bireyselleştirilmelidir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Plasenta dekolmanı, plasenta previa ve postpartum kanamanın ağır maternal ve fetal sonuçları kanama değerlendirmesine katılır; terapötik antikoagülasyona bağlı bu sonuçların sıklığı yeterince nicelenmemiştir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Kontrendikasyon yoksa antikoagülasyon gebelik ve lohusalıktaki VTE tedavisinin temelidir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Gebelik sırasında antikoagülan seçimi

• VTE’si olan gebelerin çoğunda tercih edilen ilaç subkutan DMAH’tır; heparin dozları UpToDate'te gebelik ve erken lohusalıkta heparin dozu tablosunda yer alır ve bu sayfaya aktarılmamıştır (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Bazı hastalarda doğum eyleminden önce DMAH’tan UFH’a geçilebilir; bu iki belgede geçiş için belirli bir gebelik haftası verilmez. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelikte varfarin ve doğrudan oral antikoagülanlardan (DOAK) genellikle kaçınılır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• İlaç seçiminin gerekçesi ile akut böbrek yetersizliği olan ya da kısa süreli hızlı antikoagülasyon kontrolü gereken hastalara uygun ilaçlar ve heparine alternatifler UpToDate'te ayrı konuda ayrıntılı ele alınır (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Doğum eylemi ve nöroaksiyel anestezi

• Yazarlar doğum eylemi ve doğum sırasında genellikle antikoagülasyondan kaçınır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Son iki–dört hafta içinde hemodinamik açıdan önemli PE veya zayıf kardiyopulmoner rezerv gibi kısa bir antikoagülasyonsuz aralığın bile istenmediği nadir durumlarda doğum tam antikoagülasyon altında gerçekleştirilebilir ya da geçici vena kava inferior filtresi yerleştirilip antikoagülasyon kesilebilir; seçim olguya göre, multidisipliner ekiple ve hastayla ortak karar verilerek yapılır (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Doğum eylemi beklenmedik biçimde başlarsa tam antikoagülasyon altında doğum mümkündür; birçok hastada aşırı intrapartum kanama veya geri çevirici ilaç gereksinimi oluşmaz. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Tam antikoagülasyon altında beklenmedik doğum eylemine giren hastaya spinal veya epidural hematom riski nedeniyle nöroaksiyel anestezi uygulanmamalıdır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Lohusalık ve emzirmede antikoagülan seçimi

• Doğum sonrası ilaç seçimi emzirme isteğine, hasta tercihine, postpartum kanama veya travmatik nöroaksiyel kateter yerleştirilmesi gibi komplikasyonlara ve ek girişim olasılığına göre yapılır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Emzirmek isteyen ve girişim beklenmeyen hastaların çoğunda doğum sonrası ilk tercih DMAH’tır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• DMAH lohusalık boyunca sürdürülebilir veya hastanın isteğine göre varfarine geçilebilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Doğum sonrası girişim olasılığı varsa olağan alternatif intravenöz UFH’tır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Emzirme sırasında DOAK’lardan kaçınılır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Emzirmeyecek hastada DMAH, UFH, varfarin veya DOAK uygundur; yazarların tercihi DOAK’tır, ancak bu tercihin verileri gebe olmayan popülasyondan dolaylı olarak alınmıştır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Tedavi süresi ve ayaktan tedavi

• Gebelik veya lohusalıkta VTE’nin en uygun antikoagülasyon süresi bilinmez; süre olguya göre bireyselleştirilmelidir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Tek VTE risk faktörü gebelik veya sezaryen gibi geçici bir durum olan hastaların çoğunda toplam en az üç aylık antikoagülasyon önerilebilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026). Grade 2C
• VTE gebelikte tanınmışsa tedavi toplam en az üç ay sürdürülür; süre gebeliğin kalanını ve doğum sonrası en az altı haftayı kapsamalıdır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• VTE lohusalıkta tanınmışsa en az üç ay antikoagülasyon uygulanır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Belirlenen tedavi süresi bitince, örneğin kalıcı risk faktörleri varsa, uzatılmış veya süresiz tedavi gereksinimi yeniden değerlendirilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Bazı seçilmiş hastalarda tedavi bütünüyle ayaktan başlatılabilir; seçim dikkatle yapılmalı ve gebe olmayan hastalarla aynı uygunluk ölçütleri sağlanmalıdır. Ayrıntılı seçim ölçütleri bu metinde verilmez. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Ayaktan tedavide yazarlar genellikle DMAH kullanır; gebelik ve emzirmede DOAK’lardan kaçınılır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelerde ayaktan tedaviyi destekleyen veriler sınırlıdır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Vena kava inferior filtresi

• Kanama riski düşük gebelerde VTE için rutin vena kava inferior (IVC) filtresi yerleştirilmez. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Antikoagülasyona kontrendikasyon veya tedaviye izin vermeyecek kadar yüksek kanama riski varsa IVC filtresi yerleştirilir; yazarlar suprarenal, geçici ve geri alınabilir filtre kullanır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Yazarlar seyrek olarak, pulmoner damar yatağının zaten ciddi biçimde etkilendiği ve yeni bir embolinin tolere edilemeyeceği durumlarda (ör. büyük PE, kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon, önemli akciğer hastalığı) ya da kanama beklenirken kısa süreli antikoagülasyon kesintisinin bile istenmediği durumlarda (ör. son iki–dört hafta içinde hemodinamik açıdan önemli PE) antikoagülasyona ek olarak IVC filtresi yerleştirir (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Filtre çoğunlukla floroskopiyle yerleştirildiği için fetal ve maternal radyasyon riskleri hastayla görüşülür; metin gebelikte iyotlu kontrastın fetüse risk oluşturuyor görünmediğini belirtir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelikte yerleştirilen IVC filtreleri genellikle iyi tolere edilir, ancak komplikasyon gelişebilir; üçüncü trimesterde yerleştirilen filtrenin eğilmesi nedeniyle sonradan geri alınamadığı bildirilmiştir (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Yaşamı veya ekstremiteyi tehdit eden tromboz

• Yaşamı tehdit eden VTE çoğunlukla hemodinamik olarak kararsız PE’ye bağlıdır; daha seyrek olarak yaygın proksimal veya iliofemoral DVT, örneğin flegmazya serulea dolens, ekstremiteyi ve yaşamı tehdit eder. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Yaşamı tehdit eden VTE’de tromboliz açısından değerlendirme yapılır; genellikle doku plazminojen aktivatörü PE’de sistemik veya kateter yoluyla, DVT’de kateter yoluyla kullanılır. Trombolitik doz bu konuda verilmez (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Tromboliz değerlendirme ilkeleri gebe olmayan hastalardakiyle aynıdır; ek maternal, plasental veya fetal kanama olasılığı yarar-zarar dengesini değiştirir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Yaşamı tehdit eden PE için gebe olmayan hastalardan aktarılan yaklaşımda sistemik tromboliz yaygın erişim nedeniyle genellikle kullanılır; uzmanlık ve donanım bulunan merkezlerde önemli kanamayı azaltma olasılığı ve mekanik pıhtı çıkarma olanağı nedeniyle kateter teknikleri tercih edilebilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• PE yanıt ekibi sistemik veya kateterle tedavi seçimini kolaylaştırabilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• DVT’ye bağlı ekstremiteyi veya yaşamı tehdit eden belirtilerde hemen daima kateter teknikleri kullanılır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelik tromboliz için göreceli kontrendikasyon olarak listelenir; yaşamı tehdit eden belirtilere ayrıldığında kullanımını destekleyen olgu bildirimleri ve anekdotal kanıtlar vardır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Trombolitik ilaçlara bağlı teratojenite bildirilmemiştir (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Trombolizin yapılamadığı, kanama riskinin yüksek olduğu, mutlak kontrendikasyon bulunduğu, hastanın kabul etmediği veya trombolizin başarısız olduğu durumlarda cerrahi ya da kateterle trombektomi tek seçenek olabilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Yaşamı tehdit eden olgularda, tedavi sürerken geçici stabilizasyon ve oksijenasyon veya kesin tedaviye köprü için genellikle venoarteriyel ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (ECMO) gerekebilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Doğum planı, nüks ve izlem

• Gebelik sırasında yüksek riskli PE veya DVT geçirilmesi tek başına sezaryen endikasyonu değildir; sezaryen olağan obstetrik endikasyonlara göre yapılır. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Doğumun antikoagülasyon planına göre zamanlanmasını kolaylaştırmak için doğum indüksiyonu kullanılabilir; multidisipliner görüş yararlı olabilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Antikoagülasyon altında VTE nüksünde değerlendirme ve yönetim; yetersiz antikoagülasyon, uygun olmayan tedavi veya devam eden protrombotik etken gibi nedene göre yapılır ve genel yaklaşım gebe olmayanlarla benzerdir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• İzlemde trombüsün ilerlemesi ve nüks ile kanama ve trombositopeni gibi antikoagülasyon komplikasyonları takip edilir; yaklaşım genel olarak gebe olmayan hastalardakine benzerdir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).
• Gebelikte VTE sonrası kalıtsal trombofili testi tartışmalıdır; test yapılacak hasta seçimi ve zamanlama ayrı konuya yönlendirilir. (UpToDate, VTE–Tedavi, Ağustos 2026).

Öneri düzeyleri: Bu iki UpToDate konusundaki derecelendirilmiş dört öneri “Grade 2C” olarak yazılmış ve “we suggest” ifadesiyle sunulmuştur; burada “önerilebilir” olarak aktarılmıştır. Derecelendirme sisteminin tanımı bu iki konunun metninde yer almadığından 2 ve C için ek güç veya kanıt kalitesi açıklaması verilmemiştir. Açık derecesi olmayan maddelerde düzey belirtilmemiştir.

UpToDate belgesinin yanıt vermediği konular

• Bu iki konu ayrıntılı DVT/PE tanı akışını, görüntüleme seçimini, D-dimer eşiklerini veya ampirik antikoagülasyona başlama sürelerini vermez; ayrı tanı konularına yönlendirir.
• UpToDate heparin dozlarını bu konuların doz tablolarında özetler ve ayrı antikoagülasyon konusunda ayrıntılandırır; bu tablolar sayfaya aktarılmadığından sayısal profilaksi/tedavi dozları, doz ayarlama ve anti-Xa izlemi burada yer almaz. Trombolitik doz bu iki konuda verilmez.
• Kalıtsal trombofili alt tipleri, antifosfolipid antikor profili/APS ve sezaryen için ayrıntılı hasta seçimi ve profilaksi rejimleri UpToDate'in ilgili tablolarında ve ayrı konularında ele alınır; bu içerik sayfaya aktarılmamıştır.
• Doğum öncesi DMAH'tan UFH'ye geçiş için belirli bir gebelik haftası, antikoagülanı kesme/yeniden başlama saatleri ve nöroaksiyel anestezi için bekleme aralıkları bu iki konunun metninde verilmez.
• Ayaktan akut tedavinin ayrıntılı uygunluk ölçütleri, nükste uygulanacak özgül ilaç/doz değişiklikleri, kalıtsal trombofili testi seçimi ve zamanlaması ile düzenli laboratuvar/görüntüleme izlem sıklığı ayrı konulara bırakılır.