NICE Ne Diyor? Gebelikte ve Doğum Sonrası Sepsis

Bu konuda diğer kuruluşlar: ACOG ne diyor? · RCOG ne diyor? · UpToDate ne diyor? · SMFM ne diyor?

Kısaca

• Ana kapsam NG255’in gebelikte ve yakın zamanda gebelik sonrasında sepsis şüphesinin tanınması ve erken yönetimidir; intrapartum, doğum sonrası ve fetal izlem önerileri ilgili NICE belgeleriyle tamamlanır (NICE NG255, 2025; NICE NG121, 2019; NICE QS192, 2020; NICE NG194, 2021; güncelleme 2026; NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Ateşin varlığı veya yokluğu sepsisi tek başına doğrulamaz ya da dışlamaz; ağır hastalık/ölüm riski öykü, muayene ve gebeliğe özgü Tablo 1 ölçütleriyle sınıflanmalıdır (NICE NG255, 2025).
• En az bir yüksek risk ölçütünde hemen kıdemli değerlendirme gerekir; bu atak için henüz antibiyotik verilmemişse yüksek riskin saptanmasından itibaren 1 saat içinde geniş spektrumlu antimikrobiyal verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek riskte laktat >4 mmol/litre veya sistolik kan basıncı ≤90 mmHg ise ilk saat içinde İV bolus ve kritik bakım değerlendirmesi gerekir; laktat 2–4’te bolus verilmelidir, <2’de bolus düşünülebilir (NICE NG255, 2025).
• Doğum sırasında sepsis şüphesinde sürekli CTG ve multidisipliner değerlendirme sağlanmalıdır; kaynak genital trakt olarak düşünülüyorsa doğum hızlandırılmalıdır (NICE NG121, 2019; NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Doğum sonrasında sepsis belirti ve bulgularında NG255 izlenmeli; puerperal sepsis şüpheli veya doğrulanmışsa bebek de enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).

🧭 Algoritma: Akut hastanede sepsis şüphesinin risk sınıfına göre erken yönetimi

Bu akış, NICE'nin aşağıda özetlenen önerilerinden heryergebe tarafından çizilmiştir; NICE'nin resmî şeması değildir. Ayrıntı ve koşullar için alttaki metne bakın.

Kapsam, tanımlar ve karar verecek ekip

• Ana kılavuz NG255, gebelikte veya yakın zamanda gebelik sonrasında sepsis şüphesinin tanınmasını, tanısını ve erken yönetimini kapsar (NICE NG255, 2025).
• Sepsis, enfeksiyona karşı düzensiz konak yanıtının neden olduğu yaşamı tehdit eden organ işlev bozukluğudur (NICE NG255, 2025).
• Sepsis şüphesi, sepsis olasılığı nedeniyle yüz yüze değerlendirme ve acil girişim gereksiniminin ele alınmasını gerektiren durumu ifade eder (NICE NG255, 2025).
• NG255’in terimler bölümünde “yakın zamanda gebe”, doğumdan sonraki 4 haftayı ve düşük veya terminasyondan sonraki 24 saati kapsar (NICE NG255, 2025).
• Özellikle ikinci trimester düşükleri ile ikinci veya üçüncü trimester terminasyonlarından sonra fizyolojinin gebelik öncesine dönüş süresi belirsiz olduğundan klinik yargı kullanılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Kıdemli klinik karar verici, 18 yaş altında ST4 veya üzeri; 18 yaş ve üzerinde ST3 veya üzeri düzeyde bir obstetrisyen ya da eşdeğeridir (NICE NG255, 2025).
• Kritik bakım değerlendirmesi, yoğun bakım uzmanı veya yoğun bakım destek ekibi tarafından yapılır; tanım çocuk yoğun bakım uzmanını da kapsar (NICE NG255, 2025).

Sepsis olasılığını tanıma ve ilk değerlendirme

• Enfeksiyonu düşündüren belirti veya bulgularla başvuruda sepsis olasılığı akla getirilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Çok kötü hissetme gibi özgül olmayan, belirli bir odağa işaret etmeyen yakınmalar sepsisin sunumu olabilir; yüksek ateş bulunmayabilir (NICE NG255, 2025).
• Kişinin ve yakınlarının olağan davranıştan sapma gibi kaygıları özellikle dikkate alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Dil veya iletişim güçlüğü, öğrenme yetersizliği ya da otizm nedeniyle öykü alınması zorsa değerlendirme daha dikkatli yapılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Her enfeksiyon şüphesinde olası odak, sepsise yatkınlık etkenleri ve yeni davranışsal, dolaşımsal veya solunumsal bozulma araştırılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Uzaktan değerlendirmede yüz yüze muayenenin gerekip gerekmediği ve aciliyeti, sepsis risk etkenleri ile yeni davranış, dolaşım veya solunum bozukluklarına göre belirlenmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yüz yüze değerlendirmede risk sınıflaması için yapılandırılmış gözlem seti kullanılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Gebelikte veya yakın zamanda gebelik sonrasında sepsis şüphesinde, her bakım ortamında bir erken uyarı skoru kullanılması düşünülebilir; NICE, 5 Mart 2026 incelemesinde kılavuzu maternal erken uyarı skoru (MEWS) kullanımı açısından güncellemekte olduğunu bildirir, bu öneri değişebilir (NICE NG255, 2025).
• Vücut sıcaklığı, kalp hızı, solunum sayısı, kan basıncı, bilinç düzeyi ve periferik oksijen satürasyonu (SpO₂) değerlendirilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Hastane dışındaki değerlendirmede cihaz varsa ve ölçüm bakımda gecikmeye yol açmayacaksa oksijen satürasyonu ölçülmelidir (NICE NG255, 2025).
• Ciltte alacalanma veya kül rengi görünüm; deri, dudak veya dilde siyanoz; basmakla solmayan peteşi veya purpura; deri bütünlüğü kaybı ve enfeksiyonu düşündüren diğer döküntüler aranmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Son 18 saatte idrara çıkma sıklığı kişi veya yakınlarından öğrenilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yakın zamanda ateş veya titreme olup olmadığı sorulmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Sepsisi düşündürebilecek belirtiler nedeniyle yakın zamanda aile hekimine veya hastaneye başvuru olup olmadığı sorulmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Drenaj veya başka girişim gerektirebilecek odaklar dahil, enfeksiyon kaynağını bulmak için kapsamlı klinik muayene yapılmalıdır (NICE NG255, 2025).

Sepsise yatkınlık ve tanınmasının gecikme riski

• Gebeler ile son 6 haftada doğum, terminasyon veya düşük yaşamış kişiler sepsis gelişimi açısından yüksek risk grubundadır; bu yatkınlık tanımı, ağır hastalık veya ölüm için Tablo 1 risk sınıflamasıyla ayrı değerlendirilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Hastalık veya ilaçla bağışıklığın baskılanması, diyabet veya gestasyonel diyabet ve diğer eşlik eden hastalıklar gebelik çevresinde sepsise yatkınlığı artırır (NICE NG255, 2025).
• Sezaryen, forsepsle doğum veya gebelik materyali kalıntısının çıkarılması gibi invaziv işlemler ile uzamış membran rüptürü sepsise yatkınlık etkenleridir (NICE NG255, 2025).
• A grubu streptokok enfeksiyonu veya böyle bir kişiyle yakın temas; süren vajinal kanama ya da kötü kokulu vajinal akıntı sepsise yatkınlık değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Etnik azınlık grubunda bulunma, kırılganlık, çoklu veya ağır kronik hastalıklar ve bağışıklık baskılanması; sepsis gelişme veya tanınmasının gecikme riskinde dikkate alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Son 6 haftada cerrahi veya invaziv işlem, kalıcı kateter, tekrarlayan antibiyotik kullanımı ve deri bütünlüğü kaybı risk değerlendirmesine alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Öğrenme yetersizliği, bilişsel bozukluk veya tercüman gereksinimi nedeniyle iletişim güçlüğü; madde veya alkol kötüye kullanımı, evsizlik ve yoksun bölgede yaşama sepsis gelişimini veya zamanında tanınmasını etkileyebilir (NICE NG255, 2025).

Nötropenik sepsis şüphesi

• Klinik olarak kötüleşen kişide son 30 günde sistemik antikanser tedavi varsa nötropenik sepsis düşünülmelidir (NICE NG255, 2025).
• Kanser dışı nedenle güncel veya geçmiş immünosüpresif tedavi alan ve kötüleşen kişide nötropenik sepsis düşünülmelidir; önceki tedavinin hâlen nötropeniye yol açıp açamayacağı hastalık, öykü ve tedaviye göre değerlendirilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Nötropenik sepsis şüphesinde ikinci veya üçüncü basamağa değerlendirme için hemen sevk edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Nötropenik sepsis, nedeni ne olursa olsun NICE’ın kanserli kişilerde nötropenik sepsis kılavuzuna göre tedavi edilmelidir; NG255 bu yönlendirmede ilaç dozu vermez (NICE NG255, 2025).

Vital bulguları ve bilinç değişikliğini yorumlama

• Ateş veya hipotermi tek başına sepsisi doğrulamak ya da dışlamak için kullanılmamalıdır (NICE NG255, 2025).
• Kronik hastalık, engellilik veya karmaşık bakım gereksinimi olanlarda; kanser tedavisi alanlarda, ağır sepsiste ve omurilik yaralanmasında ateş yükselmeyebilir (NICE NG255, 2025).
• Cerrahi veya travma sonrasındaki sıcaklık artışının fizyolojik yanıt olabileceği dikkate alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Kalp hızı yorumlanırken gebelikte bazal hızın normalden 10–15 atım/dakika yüksek olabileceği, genç veya fiziksel olarak iyi durumdaki kişide daha düşük olabileceği ve beta-blokerlerin yanıtı değiştirebileceği dikkate alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Kan basıncı biliniyorsa kişinin önceki değerleriyle birlikte yorumlanmalıdır; genç kişide normal kan basıncı sepsisi dışlamaz (NICE NG255, 2025).
• Mental durum kişinin olağan işleviyle karşılaştırılmalı ve değişiklik önemli kabul edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Bilişsel değişiklikler belirsiz olabileceğinden kişi ve yakınlarından öykü alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Öğrenme yetersizliği olan kişide bilişsel değişikliklerin davranış değişikliği veya irritabilite biçiminde görülebileceği dikkate alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Periferik oksijen satürasyonunun ölçümünün güç olması, şoka bağlı periferik dolaşım bozukluğunu düşündürebilir (NICE NG255, 2025).
• Nabız oksimetreleri, özellikle sınırdaki satürasyonlarda olduğundan düşük veya yüksek ölçebilir; koyu tenli kişilerde yüksek tahmin bildirilmiştir (NICE NG255, 2025).

Ağır hastalık veya ölüm riskini sınıflama

• Risk; öykü, fizik muayene ve NG255 Tablo 1 birlikte kullanılarak belirlenmelidir (NICE NG255, 2025).
• Tablo 1’deki herhangi bir yüksek risk ölçütü yüksek risk sınıfını; yüksek risk ölçütü olmayan kişide herhangi bir orta-yüksek risk ölçütü orta-yüksek risk sınıfını belirler (NICE NG255, 2025).
• Yüksek veya orta-yüksek risk ölçütlerinin hiçbiri yoksa ağır hastalık veya ölüm riski düşük kabul edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yeni gelişmiş mental durum değişikliğinin nesnel olarak saptanması yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Solunum sayısının ≥25/dakika olması yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Satürasyonu >%92’de tutmak için yeni ≥%40 inspire edilen oksijen fraksiyonu (FiO₂) gereksinimi yüksek risk ölçütüdür; bilinen kronik hiperkapnik solunum yetmezliğinde satürasyon sınırı >%88’dir (NICE NG255, 2025).
• Sistolik kan basıncının ≤90 mmHg olması veya olağan değerden >40 mmHg düşük olması yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Kalp hızının >130/dakika olması yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Önceki 18 saatte idrar yapmama yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Kateterli kişide idrar çıkışının <0,5 ml/kg/saat olması yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Alacalı veya kül rengi görünüm yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Deri, dudak veya dilde siyanoz yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Basmakla solmayan peteşiyal veya purpurik döküntü yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Kişi veya yakınlarının bildirdiği yeni davranış veya mental durum değişikliği orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• İşlevsel kapasitede akut bozulma öyküsü orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Hastalık veya oral steroid dahil ilaç nedeniyle bağışıklık baskılanması orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Son 6 haftada travma, cerrahi veya invaziv işlem öyküsü orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Solunum sayısının 21–24/dakika olması orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Sistolik kan basıncının 91–100 mmHg olması orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Kalp hızının 100–130/dakika olması veya yeni gelişen aritmi orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Son 12–18 saatte idrar yapmama orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Kateterli kişide idrar çıkışının 0,5–1 ml/kg/saat olması orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Timpanik sıcaklığın <36°C olması orta-yüksek risk ölçütüdür (NICE NG255, 2025).
• Cerrahi alanda kızarıklık, şişlik veya akıntı ya da yara açılması gibi olası enfeksiyon bulguları orta-yüksek risk ölçütleridir (NICE NG255, 2025).

Akut hastane dışında sevk ve ilk yaklaşım

• Herhangi bir yüksek risk ölçütünde resüsitasyon olanakları bulunan acil bakıma en uygun araçla, genellikle acil ambulansla sevk edilmelidir; hedef birim yerel hizmetlere göre acil servis, tıbbi kabul birimi veya doğum hizmetleri olabilir (NICE NG255, 2025).
• Hastane dışında yüksek risk ölçütü olan kişi hemen nakledilmeli; ikinci basamak, aile hekimi veya ambulans hizmeti aracılığıyla önceden uyarılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Acil servise naklin rutin olarak >1 saat sürdüğü kırsal veya uzak bölgelerde aile hekimlerinin yüksek riskli kişiye hastane öncesinde antibiyotik verebilmesini sağlayan düzenek bulunmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Nakil ve teslim toplamı >1 saat süren uzak bölgelerde ambulans hizmetleri, aile hekimi antibiyotik vermediyse yüksek riskli kişiye antibiyotik verebilmek için gerekli düzenekleri oluşturmayı düşünmelidir (NICE NG255, 2025).
• Hastane öncesi antibiyotik vermeyi düşünen paramedikler yerel kılavuzları izlemeli veya gerektiğinde kıdemli meslektaş görüşü almalıdır (NICE NG255, 2025).
• Orta-yüksek risk ölçütü olan kişi kesin durumun belirlenmesi ve hastane dışında güvenle tedavi edilip edilemeyeceği için değerlendirilmelidir; kesin durum belirlenemiyor veya güvenli tedavi sağlanamıyorsa acil bakıma ivedi sevk edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek veya orta-yüksek risk ölçütü olmayan kişiye izleyeceği belirtiler ve kaygı duyduğunda tıbbi yardıma nasıl ulaşacağı anlatılmalıdır (NICE NG255, 2025).

Akut hastanede yüksek risk: değerlendirme ve ilk saat

• Hastanede enfeksiyon şüphesinde odak araştırması başlatılmalı; antimikrobiyal verilmeden önce mikrobiyolojik örnekler ve kan örnekleri alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• En az bir yüksek risk ölçütü varsa kıdemli klinik karar verici hemen değerlendirmeli ve sepsis dışındaki olası tanıları da ele almalıdır (NICE NG255, 2025).
• Yüksek riskli kişiden glukoz ve laktatı içeren kan gazı, kan kültürü, tam kan sayımı, C-reaktif protein, üre, elektrolitler, kreatinin, karaciğer işlev testleri ve koagülasyon taraması için venöz kan alınmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Bu sepsis atağı için henüz antibiyotik verilmemişse geniş spektrumlu antimikrobiyal gecikmeden ve herhangi bir yüksek risk ölçütünün saptanmasından itibaren 1 saat içinde verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek riskli kişinin durumu konsültan düzeyindeki uzmanla görüşülmelidir (NICE NG255, 2025).
• İkinci basamakta yüksek risk ölçütü geliştiğinde antibiyotiğin 1 saat içinde verilebilmesi için acil değerlendirme düzenekleri bulunmalıdır (NICE NG255, 2025).

Yüksek riskte sıvı kararı, kritik bakım ve yanıtın izlenmesi

• En az bir yüksek risk ölçütüne ek olarak laktat >4 mmol/litre veya sistolik kan basıncı ≤90 mmHg ise intravenöz (İV) sıvı bolusu gecikmeden, yüksek risk ölçütünün saptanmasından itibaren 1 saat içinde verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek risk ile laktat >4 mmol/litre veya sistolik kan basıncı ≤90 mmHg birlikteliğinde; santral venöz erişim, inotrop veya vazopresör gereksinimi dahil yönetimi değerlendirmesi için kritik bakım uzmanı veya ekibine başvurulmalıdır (NICE NG255, 2025).
• En az bir yüksek risk ölçütü ve laktat 2–4 mmol/litre varsa İV sıvı bolusu gecikmeden, yüksek risk ölçütünün saptanmasından itibaren 1 saat içinde verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• En az bir yüksek risk ölçütü ve laktat <2 mmol/litre varsa İV sıvı bolusu verilmesi düşünülebilir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek riskli kişi, bakım ortamına göre sürekli veya en az 30 dakikada bir izlenmeli; fizyolojik izlem ve tetikleme sistemleri kullanılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Mental durum izlenmelidir; Glasgow Koma Skalası veya uyanıklık, ses, ağrı ve yanıtsızlık durumlarını değerlendiren AVPU ölçeği kullanılabilir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek riskli kişi herhangi bir girişimden sonraki 1 saat içinde yanıt vermiyorsa konsültan düzeyindeki uzman hastanın başına çağrılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Sıvı resüsitasyonuna yanıt yokluğu; taşikardi, bilinç, kan basıncı, solunum sayısı, laktat, idrar çıkışı, periferik perfüzyon veya kan gazlarında düzelme olmaması ya da kötüleşme ile tanımlanır (NICE NG255, 2025).

Orta-yüksek ve düşük riskte hastane yönetimi

• En az iki orta-yüksek risk ölçütü veya sistolik kan basıncı 91–100 mmHg varsa glukoz/laktat içeren kan gazı, kan kültürü, tam kan sayımı, C-reaktif protein, üre, elektrolit, kreatinin, karaciğer işlev testleri ve koagülasyon taraması yapılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• En az iki orta-yüksek risk ölçütü veya sistolik kan basıncı 91–100 mmHg saptanmasından itibaren 1 saat içinde klinik durum ve venöz laktat, antibiyotik reçeteleme sorumluluğu olan tıbben yetkin bir klinisyen veya eşdeğerince değerlendirilmelidir (NICE NG255, 2025).
• En az iki orta-yüksek risk ölçütüyle birlikte laktat >2 mmol/litre veya akut böbrek hasarı varsa, en az bir yüksek risk ölçütü varmış gibi tedavi edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• En az iki orta-yüksek risk ölçütü, laktat ≤2 mmol/litre, akut böbrek hasarı yokluğu ve kesin durumun belirlenememesi birlikteyse yapılandırılmış değerlendirme en az saatlik tekrarlanmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Aynı grupta kıdemli klinik karar verici; klinik durumu ve antibiyotik gereksinimini, en az iki orta-yüksek risk ölçütünün saptanmasından itibaren 3 saat içinde gözden geçirmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yalnız bir orta-yüksek risk ölçütü varsa 1 saat içinde antibiyotik reçeteleme sorumluluğu olan bir klinisyen değerlendirmesi sağlanmalı ve endikasyon varsa kan testleri yapılmalıdır; sistolik 91–100 mmHg için tam panel yükümlülüğü ayrıca geçerlidir (NICE NG255, 2025).
• Yalnız bir orta-yüksek risk ölçütü, laktat <2 mmol/litre, akut böbrek hasarı yokluğu ve kesin durumun belirlenememesi birlikteyse yapılandırılmış değerlendirme en az saatlik tekrarlanmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Bu tek ölçütlü grupta kıdemli klinik karar verici, klinik durumu ve antibiyotik gereksinimini orta-yüksek risk ölçütünün saptanmasından itibaren 3 saat içinde değerlendirmelidir (NICE NG255, 2025).
• Yüksek veya orta-yüksek risk ölçütü yoksa antibiyotik reçeteleme sorumluluğu olan bir klinisyen değerlendirmesi sağlanmalı ve yönetimde klinik yargı kullanılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Sepsis şüphesi nedeniyle değerlendirilen kişi taburcu edilmeden önce, belirlenmişse kesin durumun yönetimi ve sepsisin uyarı belirtileri hakkında bilgilendirilmelidir (NICE NG255, 2025).

Antimikrobiyal seçimi ve kültür sonuçlarına göre düzenleme

• Enfeksiyon odağı doğrulandığında veya mikrobiyolojik sonuçlar çıktığında antibiyotik seçimi gözden geçirilmeli; uygun olduğunda sonuçlara göre daha dar spektrumlu tedaviye geçilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Odak belliyse mevcut yerel antimikrobiyal kılavuz kullanılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Meningokok hastalığında hastane öncesi nakil/antibiyotik ve hastane içi antibiyotik yaklaşımı için NICE’ın bakteriyel menenjit ve meningokok hastalığı kılavuzuna başvurulmalıdır; NG255 bu yönlendirmede ilaç dozu vermez (NICE NG255, 2025).
• Şüpheli veya doğrulanmış sepsiste antibiyotik reçetelenmesi ve kullanımı NICE’ın antimikrobiyal yönetim kılavuzuna uygun olmalıdır (NICE NG255, 2025).
• 18 yaş altındaki gebe veya yakın zamanda gebe kişilerde antibiyotik seçimi için yerel kılavuzlara başvurulmalıdır (NICE NG255, 2025).
• 18 yaş ve üzerindeki kişide tanı doğrulanmadan ampirik İV antimikrobiyal gerekiyorsa, üzerinde uzlaşılmış yerel formülerden ve yerel veya ulusal kılavuza uygun ilaç kullanılmalıdır; NG255 belirli ilaç veya doz vermez (NICE NG255, 2025).
• Doğum sırasında antimikrobiyale başlama kararı ve seçilen ilacın gerekçesi tüm klinik tablo dikkate alınarak kaydedilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasında antimikrobiyalden önce kan kültürü dahil mikrobiyolojik kültür örnekleri alınmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasında odak belliyse antimikrobiyal seçiminde mevcut yerel antimikrobiyal kılavuz kullanılmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasında odak belirsizse yerel formüler ve yerel/ulusal kılavuza uygun geniş spektrumlu İV antimikrobiyal sunulmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğum yapan kişiye ve refakatçisine, bir geniş spektrumlu antimikrobiyali diğerine üstün kılan kanıt bulunmadığı ve seçimin yerel antimikrobiyal kılavuza göre yapılacağı açıklanmalıdır (NICE NG121, 2019).

İV sıvının türü, hacmi ve uygulaması

• NG255’in “16 yaşa kadar” olarak tanımladığı grupta resüsitasyon gerekiyorsa sodyumu 130–154 mmol/litre olan glukozsuz kristalloid, 10 ml/kg bolusla 10 dakikadan kısa sürede verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Bu yaş grubunda kalp veya böbrek hastalığı gibi önceki durumlar dikkate alınmalıdır; daha küçük sıvı hacimleri gerekebilir (NICE NG255, 2025).
• NG255’in “16 yaş ve üzeri” grubunda resüsitasyon gerekiyorsa sodyumu 130–154 mmol/litre olan kristalloid, 500 ml bolusla 15 dakikadan kısa sürede verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• 12 yaş üzerindeki kişide bolus için pompa veya akım denetleyici kullanılıyorsa cihaz gereken hızı sağlayabilmelidir; erişkin için örnek hız en az 2000 ml/saattir (NICE NG255, 2025).
• İlk İV bolus tamamlanınca yeniden değerlendirme yapılmalı; düzelme yoksa ikinci bolus verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• İkinci bolustan sonra da düzelme yoksa konsültan düzeyindeki uzman hastanın başına çağrılmalıdır (NICE NG255, 2025).

Oksijen tedavisi

• 18 yaş ve üzerindeki kişilerde oksijen, hedef satürasyon %94–98 olacak biçimde verilmelidir; hiperkapnik solunum yetmezliği riski olanlarda hedef %88–92’dir (NICE NG255, 2025).
• 18 yaş altındaki gebe veya yakın zamanda gebe kişide şok bulguları ya da oda havasında SpO₂ <%92 varsa oksijen verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• 18 yaş altında SpO₂ >%92 olsa da klinik gereklilik varsa oksijen tedavisi düşünülebilir (NICE NG255, 2025).

Enfeksiyon odağını bulma ve kontrol etme

• Odak araştırmasında tetkikler klinik öykü ve muayene bulgularına göre seçilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Sepsis şüphesi olan herkeste odağı belirlemek için idrar incelemesi ve akciğer grafisi düşünülebilir (NICE NG255, 2025).
• Muayene ve ilk testlerle olası odak bulunamıyorsa abdomen ve pelvis görüntülemesi düşünülebilir (NICE NG255, 2025).
• Odak cerrahi veya radyolojik girişime uygunsa obstetrisyen ve ilgili cerrahi ekip erken dönemde sürece katılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Cerrahi ekip veya girişimsel radyolog girişimin zamanlaması için kıdemli görüşü almalı ve bu görüş doğrultusunda girişimi mümkün olan en kısa sürede gerçekleştirmelidir (NICE NG255, 2025).
• Komite, kaynak kontrolü girişimleri için sabit bir saat sınırı önerememiş; girişimlerin mümkün olan en kısa sürede yapılmasını istemiştir (NICE NG255, 2025).

Doğum sırasında ateş ve multidisipliner bakım

• Doğum sırasında tek ölçümde ≥38°C veya 1 saat arayla iki ardışık ölçümde ≥37,5°C ateşte parasetamol düşünülebilir; NG121 doz vermez (NICE NG121, 2019).
• Parasetamol sepsis tedavisi değildir ve sepsis şüphesinde araştırmayı geciktirmemelidir (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasında bu ateş eşiklerinde fetal kan örneklemesiyle ilgili NG121 sepsis bölümündeki önerilere başvurulmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasındaki sepsisin tanınmasında NG255 kullanılmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğum eyleminde artan maternal nabız gibi olağan fizyolojik değişiklikler sepsis değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasında sepsis gelişen kişinin ağır hastalık veya ölüm riskinin arttığı kabul edilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Sepsis şüphesinde, sorumlu lideri belirlenmiş ekipte kıdemli obstetrisyen, kıdemli obstetrik anestezist, kıdemli ebe ve doğum salonu koordinatörüyle sürekli multidisipliner değerlendirme sağlanmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Doğrulanmış sepsiste aynı ekibe kıdemli neonatolog ve kıdemli mikrobiyolog da katılmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Sepsisle birlikte bilinç değişikliği, sistolik kan basıncı <90 mmHg, idrar çıkışı <0,5 ml/kg/saat, satürasyonu >%92’de tutmak için %40 oksijen gereksinimi veya timpanik sıcaklık <36°C varsa ekibe kıdemli yoğun bakım uzmanı dahil edilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Doğum sırasındaki bakım planı kişiyle oluşturulmalı, kaydedilmeli ve tedavi yanıtı dahil bütün klinik tabloyla düzenli gözden geçirilmelidir (NICE NG121, 2019).

Doğum sırasında maternal izlem sıklıkları

• Doğum sırasında ateş, sepsis veya sepsis şüphesinde maternal gözlemler NG121 Tablo 4’e göre yapılmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Ateşte veya henüz antibiyotik gerektirecek kaygı oluşturmayan sepsis şüphesinde nabız ve vücut sıcaklığı saatlik ölçülmelidir (NICE NG121, 2019).
• Aynı grupta kan basıncı 4 saatte bir, doğumun ikinci evresinde saatlik ölçülmelidir (NICE NG121, 2019).
• Aynı grupta solunum sayısı ve oksijen satürasyonu 4 saatte bir değerlendirilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Aynı grupta AVPU ile bilinç düzeyi saatlik değerlendirilmeli ve idrar çıkışı kaydedilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Sepsis veya sepsis şüphesi nedeniyle antibiyotik alan kişide nabız, kan basıncı, solunum sayısı ve oksijen satürasyonu sürekli veya en az 30 dakikada bir izlenmelidir (NICE NG121, 2019).
• Antibiyotik alan bu grupta sıcaklık saatlik, AVPU ile bilinç düzeyi 30 dakikada bir değerlendirilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Antibiyotik alan bu grupta idrar çıkışı kaydedilmeli; kateter varsa kayıt saatlik yapılmalıdır (NICE NG121, 2019).

Doğum zamanlaması ve doğum şekli

• İndüksiyon, eyleme devam, eylemi güçlendirme, enstrümantal doğum ve sezaryen seçenekleri kişi ve doğum refakatçisiyle görüşülmelidir (NICE NG121, 2019).
• Zamanlama ve doğum şekli; kişinin tercih ve kaygıları, sepsisin kaynağı ve ağırlığı, gebelik haftası, fetal iyilik, eylemin evresi ve ilerlemesi, parite ve tedavi yanıtı dikkate alınarak belirlenmelidir (NICE NG121, 2019).
• Sepsisin kaynağının genital trakt olduğu düşünülüyorsa doğum hızlandırılmalıdır (NICE NG121, 2019).

Doğum sırasında anestezi ve analjezi

• Sepsis ve organ işlev bozukluğu bulgularında bölgesel anestezi ancak dikkatle, konsültan obstetrik anestezist görüşüyle ve kıdemli anestezist hazır bulunurken uygulanmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Sepsis ve organ işlev bozukluğunda bölgesel analjezi ancak dikkatle ve konsültan obstetrik anestezist görüşüyle uygulanmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Sepsis şüphesi antibiyotik gerektirecek düzeyde değilse doğum havuzu analjezi amacıyla ancak kıdemli ebe ve kıdemli obstetrisyenle görüşüldükten sonra düşünülebilir (NICE NG121, 2019).
• Sepsis şüphesi için antibiyotik gereken kişide, bölgesel analjezi iğnesi yerleştirilmeden önce antibiyotik başlanmalıdır (NICE NG121, 2019).
• Sepsis şüphesinde ağrı giderme seçenekleri en az 4 saatte bir multidisipliner olarak yeniden değerlendirilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Kişinin seçtiği bölgesel analjezinin uygulanmasıyla ilgili kaygı varsa konsültan obstetrik anestezistle görüşülmelidir (NICE NG121, 2019).

Sepsis bağlamında fetal izlem

• Doğum sırasında şüpheli veya doğrulanmış sepsiste sürekli kardiyotokografi (CTG) önerilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Antenatal maternal risk etkeni olarak koriyoamniyonit veya maternal sepsis şüphesi varsa doğum sırasında sürekli CTG sunulmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Doğum sırasında yeni gelişen koriyoamniyonit veya sepsis şüphesinde sürekli CTG sunulmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Doğum sırasında tek ölçümde ≥38°C ya da 1 saat arayla iki ardışık ölçümde ≥37,5°C maternal ateşte sürekli CTG sunulmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Listelenenlerin dışındaki antenatal etkenler fetal bozulma kaygısı doğuruyorsa, klinik değerlendirme ve multidisipliner inceleme temelinde sürekli CTG düşünülebilir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Doğum sırasında anne ve bebek saatlik tam değerlendirilmelidir; yeni riskler, eylemin ilerlemesi, kontraksiyonlar ve fetal kalp hızı örüntüsündeki değişiklikler değerlendirmeye dahil edilmelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Saatlik değerlendirmede önceki incelemeden sonra saptanan değişiklikler ve sonuçları kişiye açıklanmalı; uygun olduğunda ve kişi isterse doğum refakatçisi de görüşmeye dahil edilmelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• CTG izlenen kişide her saatlik değerlendirme, bir sonraki değerlendirme gerçekleşmeden önce başka bir klinisyen tarafından yüz yüze gözden geçirilmelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• CTG değişir veya normal değilse sürekli izleme sürdürülmeli; sepsis, mekonyum ve eylemde yavaşlama dahil yeni intrapartum riskler tam değerlendirmeyle araştırılmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Bazal fetal kalp hızı artışının gelişen enfeksiyonu veya hipoksiyi yansıtabileceği dikkate alınmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Variabilite azalması yalnız opioidlere bağlanmamalı; bazal hız artışı gibi sepsisi düşündürebilecek eşlik eden CTG bulguları ve diğer intrapartum riskler incelenmelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Deselerasyonlar 30 dakikadan uzun sürüyor ve bazal hız artışı veya variabilite azalması eşlik ediyorsa konservatif önlemler başlatılmalı ve acil obstetrik değerlendirme yapılmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Bu deselerasyonlarda doğumu hızlandırma gereksinimi değerlendirilirken sepsis şüphesi, mekonyum, eylemde yavaşlama ve oksitosin kullanımı dikkate alınmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Şüpheli CTG’ye sepsis gibi ek intrapartum risk eşlik ediyorsa maternal gözlemleri de içeren tam risk değerlendirmesi yapılmalı ve kaydedilmelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Aynı durumda altta yatan nedenler araştırılmalı, endike konservatif önlemler uygulanmalı ve obstetrisyen veya kıdemli ebenin acil değerlendirmesi sağlanmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Şüpheli CTG ile ek intrapartum risk birlikteliğinde fetal saçlı deri uyarımı veya doğumun hızlandırılması düşünülebilir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Patolojik CTG’de obstetrisyen ve kıdemli ebenin acil değerlendirmesi istenmeli; hemen girişim gerektiren akut olaylar dışlanarak tam risk değerlendirmesi yapılmalı ve kaydedilmeli, endike konservatif önlemler uygulanmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Konservatif önlemlere rağmen CTG patolojikse yeniden acil obstetrisyen ve kıdemli ebe değerlendirmesi sağlanmalı, tüm klinik tabloyla doğumun hızlandırılması düşünülmeli; yeni gelişen fetal risklerde doğumu hızlandırma eşiği çok düşük tutulmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Fetal kalp hızı anormalliğini düzeltmek amacıyla İV sıvı, maternal hipotansiyon veya sepsis bulguları bulunmadıkça verilmemelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Fetal iyilik hakkında kaygıda, olası neden maternal pozisyonla ilişkiliyse hareket etme veya pozisyon değiştirme teşvik edilmeli ve sırtüstü yatmaktan kaçınılmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Fetal kalp hızı sorunu bağlamında epidural ek dozuna bağlı maternal hipotansiyon varsa İV sıvı başlanmalı, kişi sol yana çevrilmeli ve anestezist değerlendirmesi istenmelidir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Fetal iyilik hakkında kaygıda aşırı kontraksiyon sıklığı neden olarak düşünülüyorsa kullanılan oksitosin azaltılmalı veya durdurulmalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Fetal iyilik hakkında kaygı ve aşırı kontraksiyon sıklığında tokolitik ilaç sunulmalıdır; NG229’un önerdiği örnek rejim subkutan terbutalin 0,25 mg’dır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• Fetal resüsitasyon amacıyla maternal yüz maskesiyle oksijen sunulmamalıdır; maternal hipoksi veya anestezi öncesi preoksijenasyon gibi maternal endikasyonlarla kullanılabilir (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).
• İntrauterin fetal resüsitasyon amacıyla amniyoinfüzyon sunulmamalıdır (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).

Fetal kan örneklemesi: belgelerin ayrı ifadeleri

• NG121, sepsis bağlamında fetal kan örneklemesinin ne içerdiğinin ve sonuçların anlamındaki belirsizliğin açıklanmasını; kişinin testi kabul veya reddetme kararının desteklenmesini ister (NICE NG121, 2019).
• NG121’e göre örnekleme sonuçları yalancı güven verebilir; örneklemenin gerekip gerekmediği ve alınmış örneklerin sonuçları her zaman konsültan obstetrisyenle görüşülmelidir (NICE NG121, 2019).
• NG121’e göre sepsis veya sepsis şüphesiyle anormal CTG varsa örnekleme öncesi ve sonuç yorumunda kişinin tercihi, eylemin evresi ve ilerlemesi, parite ve koriyoamniyonit olasılığı değerlendirilmelidir (NICE NG121, 2019).
• NG121’e göre sepsis şüphesi sürüyorsa fetal kan örneklemesi ancak dikkatle ve konsültan obstetrisyenle görüşülerek tekrarlanmalıdır (NICE NG121, 2019).
• NG229 ise fetal kan örneklemesi hakkında kanıt sınırlı olduğu için öneri veremediğini belirtir; gerekçe bölümünde komite, örneklemenin risklerinin yararlarıyla dengelenmediğini ve artık önerilmesinin uygun olmadığını kabul ettiğini, kullanılmamasını öneren bir ifadeyi ise o sırada süren FIRSST çalışmasını etkilememek için yazmadığını açıklar (NICE NG229, 2022; güncelleme 2026).

Doğumdan sonraki ilk 24 saat ve puerperal enfeksiyon

• Sepsis veya sepsis şüphesinde doğumdan sonraki ilk 24 saat boyunca multidisipliner değerlendirme sürdürülmelidir (NICE NG121, 2019).
• Bu değerlendirmede kültür gereksinimi, antimikrobiyal tedavi, daha sık izlem, daha ileri bakım/izlem düzeyi ve görüntüleme gibi ek tetkik gereksinimleri ele alınmalıdır (NICE NG121, 2019).
• İlk 24 saatte kişinin istediği biçimde bebeğini besleyebilmesi, mümkün olduğunda anne ve bebeğin bir arada tutulması ve ten tene temasın sürdürülmesi için destek gereksinimi değerlendirilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Kişi ve ailesi için ek destek gereksinimi ilk 24 saatteki multidisipliner değerlendirmeye dahil edilmelidir (NICE NG121, 2019).
• Ebenin her doğum sonrası temasında enfeksiyon belirti ve bulguları değerlendirilmelidir (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Sezaryen sonrasında yara iyileşmesi ve yara enfeksiyonu belirtileri doğum sonrası değerlendirmeye dahil edilmelidir (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• İlk ebe temasında karın, pelvis veya perine ağrısı; ateş, titreme ya da kötü kokulu akıntı gelişirse enfeksiyon olasılığı nedeniyle gecikmeden tıbbi yardım alınması gerektiği açıklanmalıdır (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Ani veya çok yoğun, süren ya da artan vajinal kanamanın plasental doku kalıntısını veya endometriti düşündürebileceği ve gecikmeden değerlendirme gerektirdiği açıklanmalıdır (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Öz bakıma rağmen >24 saat süren ve kötüleşen meme kızarıklığı/şişliği mastiti düşündürebilir; gecikmeden tıbbi yardım alınması gerektiği anlatılmalıdır (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Potansiyel olarak ciddi bir durumun belirtileri tedaviye yanıt vermiyorsa gecikmeden tıbbi yardım alınması gerektiği açıklanmalıdır (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Doğum sonrasında sepsis belirti veya bulguları varsa NG255’e göre bakım verilmelidir (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Puerperal sepsis doğrulanmışsa veya şüpheleniliyorsa bebek de enfeksiyon belirti ve bulguları açısından değerlendirilmelidir (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Loşi hakkında bilgi verilmeli; ani/çok yoğun veya artan kanama, pıhtı/doku/membran gelmesi, karın-pelvis-perine ağrısı, ateş, titreme, kötü kokulu kanama/akıntı ya da kanamaya ilişkin kaygıda tıbbi yardım alınması önerilmelidir (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).
• Perine yarası açılırsa veya iyileşmeyle ilgili kaygılar sürerse uzman obstetrik hizmete acil sevk yapılmalıdır; yara açılmasında aynı gün değerlendirme sağlanmalıdır (NICE NG194, 2021; güncelleme 2026).

Doğum sırasında sepsis şüphesi için kalite standardı

• Doğum sırasında sepsis şüphesinde kıdemli klinik karar verici hemen değerlendirmeli ve antibiyotik endikasyonu varsa 1 saat içinde uygulanmalıdır (NICE QS192, 2020).
• QS192’de antibiyotik süresi, endikasyon varsa sepsisten şüphelenilmesinden itibaren 1 saat olarak ifade edilir (NICE QS192, 2020).
• Evde doğum veya ebe liderliğindeki birimden akut bakım ortamına nakil; değerlendirme ve endike antibiyotiğin 1 saat içinde başlanmasını sağlayacak protokollerle düzenlenmelidir (NICE QS192, 2020).
• Antibiyotiğe başlama kararının gerekçesi kaydedilmelidir (NICE QS192, 2020).

Bilgilendirme, taburculuk ve iyileşme izlemi

• Bilgilendirmede NICE’ın yetişkin NHS hizmetlerinde hasta deneyimi ile bebek, çocuk ve gençlerin sağlık hizmeti deneyimi kılavuzlarına uyulmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Verilen bilgi kişinin bakım ve tedavi seçenekleri hakkında karar vermesini desteklemeli; NICE’ın ortak karar verme kılavuzundaki öneriler izlenmelidir (NICE NG255, 2025).
• Bilginin zamanı, içeriği ve sunumu kişinin gereksinimine göre uyarlanmalı; otizm, öğrenme yetersizliği ve dil gereksinimi gibi durumlar özellikle gözetilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Özellikle acil durumlarda aileye bilgi vermek için ekipten sorumlu biri belirlenmeli; sepsis tanısı, tetkikler ve yönetim planı açıklanarak bakım ve ilerleme hakkında düzenli bilgi verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Bilgilendirmede tıbbi jargon kullanılmamalı ve açıklamaların anlaşıldığı düzenli kontrol edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Tanı, tedavi seçenekleri, prognoz ve komplikasyonlar hakkında soru sorma fırsatı sağlanmalı; bilgi gerektiğinde tekrarlanmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Sepsis sırasında kişi ve yakınlarına sepsis hakkında bilgi sağlayan ulusal yardım kuruluşları ve destek grupları anlatılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Sepsis araştırılıp sepsis tanısı konmadan taburcu edilen kişiye ve uygun olduğunda yakınlarına; sepsisin ne olduğu, neden düşünüldüğü ve yapılan testler sözlü ve yazılı açıklanmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Aynı kişilere hangi belirtileri izleyeceği, hastalık sürerse ne zaman başvuracağı ve acil yardıma nasıl ulaşacağı sözlü ve yazılı anlatılmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Taburculuk bilgisinin ve gerektiğinde yardım almak için yapılacakların anlaşıldığı teyit edilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Cerrahi sonrası gibi sepsis riski artmış kişiler taburcu olmadan önce, hangi belirtilerde ve nasıl tıbbi yardım alacakları konusunda bilgilendirilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Kişiye ve ailesine/bakım verenlerine sepsis geçirdiğinin bildirildiğinden emin olunmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Aile hekimine gönderilen taburculuk bildiriminde sepsis tanısı bulunmalıdır (NICE NG255, 2025).
• İyileşme döneminde sepsisin nedeni, tekrarlama olasılığı, ek tetkik gereksinimi, toplumda bakım, damar yolu bakımı, iyileşme beklentileri, kısa/uzun dönem sorunlar ve uygun olduğunda kritik bakım sonrası kontrol hakkında kaygıları görüşme fırsatı verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Sepsis sonrasında da ulusal yardım kuruluşları ve destek grupları hakkında bilgi verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• NICE, kendi sağlık hizmeti bağlamında bakım verenlere gereksinimlerinin değerlendirilmesi için yasal hakları bulunduğunun ve buna nasıl erişeceklerinin açıklanmasını ister (NICE NG255, 2025).
• Kritik hastalık sonrası rehabilitasyon ve izlem için NICE’ın erişkinlerde kritik hastalık sonrası rehabilitasyon kılavuzuna başvurulmalıdır (NICE NG255, 2025).
• Meningokok hastalığı geçiren kişilerin izlemi için NICE’ın bakteriyel menenjit ve meningokok hastalığı kılavuzuna başvurulmalıdır (NICE NG255, 2025).

Sağlık çalışanlarının eğitimi

• Birinci basamak, toplum, hastane ve bakımevi hizmetleri dahil klinik değerlendirme yapan bütün sağlık çalışanları ve öğrencilerine sepsisi olabilecek kişileri tanıma konusunda düzenli, uygun eğitim verilmelidir (NICE NG255, 2025).
• Triyaj veya erken yönetimde görevli sağlık çalışanlarına sepsisi tanıma, değerlendirme ve yönetme konusunda düzenli eğitim verilmelidir; eğitim risk sınıflaması, antibiyotik ve İV sıvı dahil erken tedavi protokolleri ve bakımın artırılması için ölçüt ve yolları içermelidir (NICE NG255, 2025).

NICE belgesinin yanıt vermediği konular

• Bu belgeler maternal sepsiste ampirik antibiyotik için belirli ilaç, doz ve tüm enfeksiyon odaklarını kapsayan tedavi süresi şeması vermez; yerel formüler ve antimikrobiyal kılavuzlara yönlendirir.
• NG255, inotrop veya vazopresör için belirli ilaç, doz ve titrasyon şeması vermez; bu gereksinimin kritik bakım ekibince değerlendirilmesini ister.
• NG255’in sıvı önerilerindeki “16 yaşa kadar” ve “16 yaş ve üzeri” grupları 16 yaşta örtüşür; bu yaş için iki öneri arasında ayrı bir seçim kuralı belirtilmemiştir.
• NG255, yalnız bir orta-yüksek risk ölçütüne laktat ≥2 mmol/litre veya akut böbrek hasarı eşlik etmesi için 1.7.14’te ayrı bir sonraki değerlendirme süresi tanımlamaz; en az iki ölçüte ait 1.7.11 yolu bu gruba genişletilmemiştir.
• NG255, enfeksiyon kaynağının kontrolü için belirli bir saat sınırı vermez; girişimin uygun kıdemli görüşü doğrultusunda mümkün olan en kısa sürede yapılmasını ister.